Nieuws Van Gogh in Londen

Van Gogh gaat weer naar Londen

Vincent van Gogh - L'Arlésienne. Beeld João Musa

De laatste keer dat Tate Britain een Van Gogh-expositie organiseerde, in 1947, moest het ­Londense museum na afloop sub­sidie aanvragen om de stukgelopen vloeren te repareren. Zó groot was het verlangen van de Londenaren geweest om, op de naoorlogse puinhopen, het geel te zien van de zonnebloemen, de korenvelden en de ‘starry, starry night’. Nu, zeven decennia later, keren de werken van Van Gogh terug naar het Tate, ditmaal om te tonen welke invloed de stad Londen had op de schilder. En de schilder op de Britse kunst.

Van Gogh woonde van 1873 tot 1876 in Zuid-Londen. ‘I love London’, schreef Vincent in een van zijn Britse brieven. De jonge kunsthandelaar keek zijn ogen uit in de wereldstad. Flanerend, met een hoge hoed op zijn rossige haren, langs de oever van de Theems, bewonderde hij de straatverlichting. Enthousiast begaf hij zich in de ondergrondse. In de musea genoot hij van de schilderijen van Constable en Millais. Laatstgenoemde liep hij op Piccadilly tegen het lijf, maar de schuchtere domineeszoon uit Brabant durfde de bekende prerafaëliet niet aan te spreken.

Wat hij ook zag in Londen was de armoede. Hij verslond de boeken van Charles Dickens. Een exemplaar van diens klassiek geworden roman Hard Times (1854) zou komen te liggen op de tafel van L’Arlésienne, dat voor deze tentoonstelling vanuit Sao Paulo (Brazilië) wordt over­gebracht. Ook Van Gogh zelf was, ondanks geldzendingen van broer Theo, onbemiddeld. Hij had zelfs geen geld om het boek aan te schaffen dat hem zoveel inspiratie zou geven: London: a pilgrimage uit 1872 van de Franse illustrator Gustave Doré, een boek met schetsen van het alledaagse Londen.

Doré’s invloed is onder meer zichtbaar in Van Gogh’s ets Timmermansloods en wasser, terwijl De Ronde van Gevangenen (voor deze ­gelegenheid uitgeleend door het ­Poesjkin Museum in Moskou) expliciet verwijst naar Doré.

Hoezeer hij Londen zou gaan ­missen, bleek uit een schets van ­Giuseppe de Nittis’ Victoria Embankment, die hij jaren later op een brief zou tekenen. ‘How I miss London’, stond erbij. Tijdens een voorpresentatie, maandag, benadrukte curator ­Carol Jacobi het internationalisme van Van Gogh en diens status van ­economische migrant.

Bij Van Gogh and Britain zullen ­komend jaar niet alleen 47 werken van Van Gogh te zien zijn, maar ook van de Britse kunstenaars die hij heeft beïnvloed, zoals Jacob Epstein en ­Vanessa Bell. Hij zette moderne kunstenaars op het spoor, zoals ­Harold Gilman, wiens Mrs Mounter at the Breakfast Table doet denken aan Van Goghs Portret van Augustine ­Roulin (La Berceuse). Van grote invloed was de tentoonstelling Manet and the Post-­Impressionists (1910): toen waren de Zonnebloemen voor het eerst op Britse bodem te zien.

Geen eilandbewoner was meer door Van Gogh geïnspireerd dan Francis Bacon, wiens Study for ­Portrait of Van Gogh IV en Van Gogh in a land­scape straks te zien zullen zijn. De Ier zal een van de duizenden nieuws­gierigen zijn geweest die de vloeren van Tate hadden versleten.

The EY exhibition: Van Gogh and Britain, Tate Britain, 27/3 t/m 11/8/2019.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden