PROFIEL

Van Gelder wil het liefst 'one of the boys' zijn

Sportpresentator Jack van Gelder verruilt eind deze zomer de NOS voor Sport 1. De digitale betaalzender heeft hem gestrikt voor de presen tatie rond de UEFA Champions League.

Van Gelder in 2011.Beeld Guus Dubbelman / De Volkskrant

Jack van Gelder (bijna 65) is de man die het ontzettend grappig vond dat de 35 jaar jongere Wesley Sneijder op zijn schoot ging zitten, tijdens een rechtstreekse televisie-uitzending. Dat was in Kaapstad, vijf jaar geleden.

Het Nederlands elftal had Uruguay in de halve finale van het wereldkampioenschap met 3-2 verslagen en de stemming zat er in het studiootje van de NOS al snel goed in. Van Gelder dolde wat met Nigel de Jong en Rafael van der Vaart. Sneijder, die later binnenkwam, ging op schoot zitten bij de bekende sportpresentator.

Toen Sneijder opstond, zei hij dat er iets begon te prikken. (Voetbalhumor.) Van Gelder, gevat als altijd: 'Weet je wat het is, ik ben vier weken weg van huis, dat zou best kunnen.' En hij gierde het uit, samen met de voetballers, zijn maten.

Geen ruzie

Groot is de afstand tussen hem en de sporters nooit geweest. Van Gelder wil het liefst een van hen zijn, one of the boys, een ingewijde en een bondgenoot tegelijk. Als er moet worden bewogen, beweegt hij soepel mee, conflicten zorgvuldig vermijdend.

Hij wil geen ruzie, hij wil 06-nummers. Het wekte geen verbazing dat hij er vorig jaar wel iets voor voelde om Kees Jansma op te volgen als perschef bij het Nederlands elftal. Dichter bij de sterren kun je niet komen.

Goed beschouwd is het een wonder dat hij is gebrouilleerd met Louis van Gaal. Van Gelder verbergt elk mogelijk conflict met een bulderende lach. Hij masseert en appt en slaat iedereen met eenzelfde enthousiasme op de schouders.

Jack van Gelder in 1990.Beeld ANP KIPPA

Jongens

Distantie vindt hij onzin. Trainers en voetballers spreekt hij gezellig aan met 'jongens', bijvoorbeeld in het goed bekeken programma Studio Voetbal. Ons kent ons en iedereen kent hem.

Als hij eens kritisch en messcherp voor de dag komt, zoals in de interviews met bondscoach Guus Hiddink tijdens de recente Oranje-crisis, wordt verbouwereerd gereageerd. Zo kennen we Jack niet. Jack is de man die kietelt en knuffelt, eerder een entertainer dan een journalist.

In dat opzicht is hij een waardige representant van de tijdgeest. Het voetbal is opgeschoven naar de wereld van het entertainment, het moet allemaal wel een beetje gezellig blijven.

(tekst loopt door onder de foto)

Jack van Gelder als presentator bij Ter land, ter zee en in de lucht (foto 1996).Beeld anp

Sigaren fetisjist

En dan is er de kwestie van het geld. Geld speelt een rol, jazeker, óók bij zijn overgang naar Sport 1, een sportkanaal dat is verdreven naar de periferie van het televisielandschap.

Nadat het nieuws van dé journalistieke zomertransfer bekend was geworden, liet de NOS weten dat Van Gelder 'een bod uit Qatar' had gekregen dat hij niet kon weigeren. Het was een vilein grapje. Als voetballer heb je niets in Qatar te zoeken, behalve als de zakken nog meer moeten worden gevuld.

Verder: Amsterdammer, eeuwig lid van voetbalclub AFC, sigarenfetisjist, Ridder in de Orde van Oranje-Nassau en - jazeker - een tikje tegendraads. Hij vond het héérlijk om jaar in, jaar uit een TROS-programma te presenteren, Te land, ter zee en in de lucht, waarin onbekende Nederlanders met een gammele zelfgebouwde kar te water gingen. Kritiek op die uitstapjes liet hij moeiteloos van zich afglijden.

Jack van Gelder rookt een sigaar.Beeld anp

The Passion

Aan het voetbal had hij niet genoeg. Hij was mede-eigenaar van een kledingmerk, zong een moppie als Pontius Pilatus in de EO-hit The Passion en mocht voor de kroning van Willem-Alexander zelfs een bijdrage leveren aan het Koningslied. Veertien jaar lang nam hij, de journalist, de pr van Cruyff Sports voor zijn rekening, het sportmerk van Johan Cruijff. Belangenverstrengeling, het zegt hem gewoon niet zo veel.

Maar Jack van Gelder is óók de man die op weergaloze wijze talloze hoogtepunten in de sportgeschiedenis becommentarieerde; de radioverslaggever die zijn stem verbond aan gouden jaren van het Nederlandse voetbal.

Als Oranje excelleerde, Marco van Basten scoorde tegen de Sovjet Unie en Dennis Bergkamp tegen Argentinië of een club opzien baarde in een Europa Cup-toernooi, was Van Gelder met zijn aanstekelijke enthousiasme ter plekke. Decennialang gaf hij in Langs de Lijn het voetbal kleur, met uithalen die menigeen kippenvel bezorgde.

Waar hij op televisie soms irritatie oproept, is hij op de radio op zijn best. Ook daar verdwijnt Van Gelder, de verslaggever die zich kan meten met illustere voorgangers als Han Hollander en Theo Koomen.

Filmpje: Jack van Gelder als Pontius Pilatus (The Passion 2014)

Transfers

Met zijn transfer naar de commerciële tv-zender Sport1 treedt Jack van Gelder (64) in de voetsporen van Kees Jansma, zijn vriend en collega. Jansma stapte in 1997 over van de NOS naar Canal+, de voorloper van Sport1.

Vanaf de zomer van 2011 werkt Jansma voor Eredivisie Live. De betaalzender ging in 2013 over in FOX Sports. Daar is ook Toine van Peperstraten actief. De presentator keerde in 2013 de publieke omroep de rug toe.

Eerder was de NOS de presentatoren Humberto Tan en Jan Joost van Gangelen kwijtgeraakt aan Talpa (2005), de commerciële televisiezender van John de Mol. Nadat Talpa ter ziele ging, werkten Tan en Van Gangelen voor RTL, om vervolgens de overstap te maken naar Eredivisie Live.

Het vertrek van Van Gelder bij de NOS betekent dat de omroep een nieuw duo moet formeren voor de verslaggeving van het Nederlands elftal op de radio. Van Gelder vormde het afgelopen seizoen in het programma Langs de Lijn een duo met Ronald van der Geer. Hij is komend seizoen bij SBS6 een van de commentatoren van wedstrijden in de Champions League.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden