Van Eyck Academie houdt open huis

Koningin Máxima op bezoek bij kunstenares Alex Phillips. Foto Harry Heuts

Behalve de openingsdag van de Open Studio's van de Jan van Eyck Academie is het woensdag ook een beetje de dag van Antoine Theunissen, harpbouwer en zefbenoemde 'Harp Nomad'. Dinsdag kwam hij bij een bushalte Poku Mensah tegen, een kunstenaar uit Ghana die aan de postacademische kunstinstelling in Maastricht verblijft. Een dag later staat hij te improviseren in Mensah's atelier, als ad hoc gids bij een installatie van foto's, beelden en sinaasappelschillen. En dan loopt onverwacht koningin Máxima binnen. De harpnomade biedt haar meteen een cd aan.

Het gaat er ontspannen aan toe op 'de Van Eyck'. Het koninklijke werkbezoek is tot het laatste moment geheimgehouden. Ruim veertig kunstenaars laten tijdens de Open Studio's zien waarmee ze bezig zijn, met een extra tentoonstelling in de openbare hal. De sfeer is opgewekt en ontspannen, zonder de zenuwen van 'gescout kunnen worden' die op andere postacademische instituten heerst bij de jaarlijkse openstellingen. Drie- tot drieënhalfduizend bezoekers verwacht de Van Eyck dit weekeinde.

In de buurt van de overrijpe sinaasappels, de geur is niet te ontwijken, huist de Duitse Nina Glockner, toen ze hier kwam een performancekunstenaar. Nu heeft ze alles wat ze aan haar wanden had hangen op ware grootte gefotografeerd en in een boek verzameld - het atelier is leeg. Schilder Rasmus Nilausen, die zichzelf ook wel 'een gefrustreerd schrijver' noemt, heeft een vrije reproductie van zijn keuken in Barcelona op de muur en vloer geschilderd. Hij mist zijn huis en kinderen; het is heimwee in verf uitgedrukt.

Gemengde populatie

Vrijwel geen deelnemer doet nog wat hij/zij deed bij binnenkomst. Dat de Van Eyck sinds een aantal jaren een gemengde populatie heeft (beeldend kunstenaars naast architecten, curatoren en schrijvers) is te merken. Het leidt tot veel nieuwsgierigheid, kruisbestuiving, materiaalonderzoek en werk dat soms nog pril aandoet.

Performancekunstenaar Tamara Kuselman uit Argentinië experimenteerde met keramiek en met 'puff painting', een techniek bekend van het bedrukken van T-shirts. Rain Wu uit Taiwan is tegelijk deelnemer en leidinggevende aan het nieuwe 'Food Lab' en belegt haar atelier met eetbare broodtegels. Het zijn mooie, maar ook nog wat lieve presentaties.

Kunstenaars die groot durven denken (zoals schilder Sophie Schmidt, met een door twee ruimtes woekerende, gezwelachtige totaalinstallatie) of die iets meer verband met de wereld zien, vallen meteen op. Zoals Diego Tonus, die het begrip 'waarde' onderzoekt. In zijn levensgrote afgietsel van een geldvervalser, een kleine kale man die zijn handen boven zijn ogen houdt, zit de 'sleutel' van een bitcoin die hij gezamenlijk met deze man aanschafte. Wil hij er ooit nog bij kunnen, dan moet hij zijn eigen beeld kapotslaan.

Open Studios, Jan van Eyck Academie, t/m 10/3

Tentoonstelling Point-Loops-Blooming, t/m 13/4

Euro-stad In Maastricht, waar in 1991 de euro werd geboren, zoekt 'design researcher' Paolo Patelli de 'Euro-esthetiek'. Een opstelling in zijn atelier van afgedankt veiligheidsglas, geluiddempende platen en oude bureaus van de Europese Commissie.


Bezoek Máxima

Het koninklijke bezoek onderstreept het nieuwe elan aan de Maastrichtse kunstopleiding.

Afgelopen woensdag bracht koningin Máxima een werkbezoek aan de postacademische Jan van Eyck Academie in Maastricht- en dus níét aan de bekendere Rijksakademie of De Ateliers in Amsterdam. Het bezoek tekent de toenemende aandacht voor 'de Van Eyck', decennialang een gesloten theoretisch bolwerk.

Sinds de instelling de dreiging van opheffing wist te keren door een plan van directeur Lex ter Braak, die in 2011 aantrad, is zij opgeveerd.

Een delegatie praatte Máxima bij over de nieuwe samenwerking met wetenschappelijke instellingen, de verbouwing van het pand en de commerciële activiteiten - café, hotelkamers, projecten buiten de deur. 'Interdisciplinariteit' was het toverwoord, waar Máxima nog wel wat toelichting op wilde.

Maar echt leven ging het pas toen ze de deelnemers ontmoette: bijvoorbeeld de 'Onkruideniers', die planten ontwikkelen voor een toekomst waarin Nederland wellicht weer deels onder water staat.