Reportage Lowlands 2018

Van een ontploffende Bravo bij Jacob Banks tot een sublieme set van Richie Hawtin: dit waren de hoogtepunten van Lowlands

Natuurlijk, N.E.R.D en Gorillaz waren goed, maar tot de absolute hoogtepunten van Lowlands 2018 behoorden ze niet. Wie dan wel? Jacob Banks bijvoorbeeld, die de Bravo liet ontploffen. En Richie Hawtin, die iedereen verenigde met een sublieme set. En afsluiter Kendrick Lamar.

Jacob Banks. Beeld Ben Houdijk

Je kunt je op Lowlands, jaargang 2018, soms best wat ontheemd voelen. Wanneer je in de kleine tent X-Ray naar een gemeen schreeuwend rockbandje als Employed To Serve staat te kijken bijvoorbeeld, op zaterdagmiddag. Tussen een paar armzalige handenvol publiek, meer niet. De laatste, eenzame rockers, denk je dan. De zonderlingen die hun hobby niet op willen geven en tegen beter weten in naar Biddinghuizen komen, om dan maar eens een rondje te gaan lopen met het blokkenschema op de Lowlands-app.

Bij Grizzly Bear, toch een grote indieband met fijnzinnige gitaren en zoemende meerstemmigheid, zie je de tent ondanks de mooie evocatieve liedjes toch leeglopen. Lowlands is geen festival meer voor gitaarbandjes waar je met de hand aan de kin naar staat te luisteren, moet je dan weer constateren. Maar om daar nu verdrietig van te worden?

Vergaand veranderd

Lowlands is de afgelopen jaren vergaand veranderd, en terecht. Want de popsmaak is veranderd en Lowlands beweegt mee. Zoals een trendbepalend festival, want dat is Lowlands na zesentwintig jaar nog steeds, ook moet doen. Al vanaf de vroege middag van de eerste festivaldag bonken de machinale beats uit de tenten, pompen de bassen van de hiphop – van de kleine Little Simz op vrijdagmiddag, tot de eveneens Londense Gaika, tot de afsluitende hiphopgrootheid Kendrick Lamar op zondag – en ratelen de drumcomputers van de dance, heel veel dance.

En goede ook. Iedere avond om een uur of 10, als de lampen boven het festivalterrein beginnen te fonkelen en de kolossale lichtkunstwerken flitsen in psychedelische kleurenpracht, wordt Lowlands een waanzinnig dansfeest waarin je jezelf tot ver in de ochtend kunt verliezen.

De tenten India, X-Ray en vooral de Bravo worden dancekathedralen, waarin geestverruimende lichtshows worden afgedraaid. Zoals zaterdag bij de overrompelende technoset van de Vlaamse dj Charlotte De Witte. De paarse en blauwe lichten schieten door de boogconstructie die de indrukwekkende Bravo-tent overeind houdt: als ufo’s over een interplanetaire snelweg. Wat een sensatie. Als je niet oppast, sta je er om 5 uur ’s morgens nog met wijde pupillen naar te staren.

De meestverkochte platen

Vaste prik in het Lowlandsverslag van de Volkskrant: de artiesten van wie de meeste platen zijn verkocht (op cd en vinyl) in de winkel van de Amsterdamse platenzaak Concerto op het festivalterrein. Op één: The Wombats. Op twee: Bicep. Op drie: Gorillaz. Runners up: de accordeonist Mario Batkovic, en het rockbanje The Lemon Twigs.

Ontploffen van bewondering

Maar in dit elektronische geweld weten sommige, meer traditionele bands toch op te vallen. De Brits-Nigeriaanse zanger Jacob Banks bijvoorbeeld, is een kleine sensatie op de vroege zaterdag in de Bravo. Banks heeft een diepe en donkere soulstem met het schurende randje dat we nu eenmaal graag horen in donkere soulstemmen. Banks heeft pas een paar singles uit – zoals het slepende blues-anthem Chainsmoking – maar hij trekt met die singles wel heel Lowlands aan de haren omhoog uit de ochtenddepressie. Vooral dankzij zijn strakke band, waarin de bassist de drijvende kracht is. Bij de toegift ontploft de Bravo bijna van bewondering: Lowlands heeft kennelijk toch nog wat echte liedjes nodig.

En al is het soms echt even zoeken, ze staan er wel degelijk. De goede gitaarbands die het publiek een heel optreden vast weten te houden. En niet alleen in de kleinere tenten waar Rolling Blackouts Coastal Fever iedereen een opdonder geeft die aan de toekomst van gitaarpop getwijfeld heeft. Maar ook in de enorme Alpha-tent, die dit jaar door een opgehoogd podium ook zicht biedt aan hen die zich ver buiten de (open) tent bevinden.

Languit in het gras of zachtjes meewiegend op de trage maar dwingende ritmiek van The War On Drugs, reis je vrijdagavond naar een andere wereld, met achter je de ondergaande zon. De Amerikaanse band is in Nederland de laatste jaren uitgegroeid tot een naam van Ziggo Dome-allure, en bevestigt die status met een bezwerend optreden. De Dylaneske stem van Adam Granduciel krijgt live net iets meer zeggingskracht dan op plaat, terwijl de band ieder nummer naar een grootse climax voert.

The War on Drugs. Beeld Ben Houdijk

Tussen oud en nieuw

Hartverwarmend is zaterdag ook het weerzien met rockband De Staat, die een viertal nieuwe nummers speelt waarin de elektronica fijne funky accenten geeft aan de hoekige rocksongs. Natuurlijk is voorman Torre Florim weer het middelpunt van een grote draaikolk van vlees in de kraker Witch Doctor, maar het is opvallend hoe goed het nieuwe materiaal in de Alpha uitpakt. Ook Spinvis weet zondag voor een volle, aandachtige tent een mooie balans tussen oud en nieuw te vinden. Fraai is de zingende zaag in Ik Wil Alleen Maar Zwemmen, ontroerend het recente, langzaam naar een climax voerende Tienduizend Zwaluwen.

Nieuw materiaal doen sprankelen is iets waar de twee headliners, Gorillaz op vrijdag en N.E.R.D op zaterdag moeite mee hebben. Gorillaz, de vleesgeworden stripfigurenband met Damon Albarn als voorman, geeft een sterk optreden waarin hiphop, pop en exotica knap samenkomen. Maar het optreden ontvlamt pas als de aloude hits Feel Good Inc. en Clint Eastwood worden ingezet.

N.E.R.D Beeld Zahra Reijs

N.E.R.D lijkt zelfs zo onzeker van hun nieuwe repertoire dat voorman Pharrell iedere paar minuten weer een nieuwe medley met oude successen inzet. Het werkt even, maar het overvolle veld rond de Alpha slinkt snel. Leuk, een paar minuten meebrullen met Lapdance, maar de eerste kennismaking met Brockhampton, de nieuwste boyband-sensatie in de Amerikaanse hiphop, biedt met zes rappers een veel leuker schouwspel.

Get Lucky

Niet eerder waren twee van de topattracties van North Sea Jazz een paar maanden later op prominente plekken te zien tijdens Lowlands. Maar dit jaar staan Nile Rodgers met zijn Chic, en ook N.E.R.D op beide festivals. Met een zo goed als identieke show, waarin beide acts zoveel mogelijk hits in diverse medleys proppen.

Vooral het succes van Nile Rodgers op zaterdagmiddag is opmerkelijk. Tot ver buiten de forse Bravo-tent wordt er meegezongen met We Are Family. En hoe haperend Rodgers Get Lucky, het liedje dat hij met Pharrell en Daft Punk maakte, ook brengt. Het publiek eet uit zijn handen. Ook Pharrell krijgt een paar uur later de handen op elkaar voor zijn eigen versie met N.E.R.D van datzelfde liedje, en die is niet veel beter.

Nu we Pharrell en Nile Rodgers in korte tijd twee keer met dat liedje de mist in hebben zien gaan, kunnen we niet wachten om Daft Punk zelf om de boel recht te zien zetten. Op Lowlands 2019 wellicht. 

Meesterlijke techno

Maar het allermooiste optreden, naast de verbijsterend goede hiphopshow van Kendrick Lamar op zondag, is een show die misschien ook wel typerend is voor het nieuwe Lowlands. Op zaterdagavond speelt de Canadees Richie Hawtin een anderhalf uur durende set van meesterlijke techno, live in elkaar gedraaid op een prachtig uitgelicht podium in de Bravo. Op de schermen achter Hawtin zien we zijn handen over de knoppen van zijn mixer vliegen en de drumcomputer bedienen. Hawtin draait fragmenten uit zijn grote dansvloerhits opnieuw aan elkaar, en in iedere break tussen de diepe bassdrums door bouwt hij spanning op. Soms met giftig ratelende hi-hats, soms met niets meer dan een paar goed geplaatste snaredrums.

Richie Hawtin. Beeld ANP

Het is zo gruwelijk goed en zo subtiel, dat je er niet anders dan met kippenvel in je nek naar kunt kijken. Richie Hawtin is van een vorige dancegeneratie – hij gaat al een jaar of dertig mee – maar hij weet op Lowlands een verbond te smeden tussen de al wat oudere Lowlandsgeneratie en het jonge en frisse uitgaanspubliek met de opplakglittertjes op het hoofd. Iedereen danst, en voelt zich even één blije Lowlander.

Aretha

Donderdag, de dag voor Lowlands, overleed Aretha Franklin. Ergens verwacht je natuurlijk dat veel artiesten bij de dood van de koningin van de soul stil zullen staan. Zeker als de Britse rapster Little Simz vrijdag, vroeg in het festival al na drie nummers ‘Rest in peace, Aretha’ roept.

De al dan niet praktiserende soulliefhebbers als Jacob Banks, James Bay, Chic, Gorillaz en N.E.R.D moeten zich toch schatplichtig aan Franklin gevoeld hebben. Ze zeiden geen woord, zelfs niet de glorieuze Patti Smith, zondagmiddag. De peetmoeder van de punk liet zich in de Amerikaanse pers zeer lovend uit over haar voormalige labelgenote. Maar ze was mogelijk zo onder de indruk van het enthousiaste publiek dat ze Aretha vergat.

De balkanpunk-band Gogol Bordello vergat haar niet, zij lieten een stukje van Franklins bekendste liedje Respect horen. Dj Avalon Emerson besloot haar set vroeg in de ochtend met een van Aretha’s mooisten: I Never Loved a Man the Way I Love You

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden