Interview Comedians op Fringe en Lowlands

Van de Lowlands naar Lowlands

Ze staan nu nog op de Fringe, het grootste theaterfestival ter wereld in Edinburgh, maar de comedians van het Comedytrain-gezelschap die daar avond aan avond in het Engels spelen komen op tijd naar huis voor Lowlands. Van de Lowlands naar Lowlands met René van Meurs en Kasper van der Laan.

René van Meurs (32), gaat vanaf september in reprise met zijn derde voorstelling Ik beloof niks

Vrijdag 18:45-19:15 uur, Sexyland en 00.30-1.30 uur, Juliet met onelinershow Badum

René van Meurs Beeld Hollandse Hoogte / marlieswessel

Fringe 

Van 2 tot 26 augustus spelen we met Comedytrain iedere avond om 10 over half 7 een Engelstalige show onder de naam Amsterdam Underground Comedy Collective, in een tent waar 120 man in kan. Het is elke avond alsof ik voor het eerst op het podium stap. We moeten hard werken om het publiek voor ons te winnen, want hier hebben we geen krediet. Toomler is bijna altijd vol, maar in Edinburgh kent natuurlijk niemand ons.

‘Kasper van der Laan, Soundos El Ahmadi, Alex Ploeg, Yunus Aktash, Rayen Panday en ik slapen in één huis. Als wij terug naar Nederland gaan voor Lowlands komt er een nieuwe Comedytrain-delegatie deze kant op. Het voelt als een studiereis. Zodra we wakker worden gaat het over comedy. Overdag zijn we onze eigen proppers en proberen we mensen naar ons tentje te lokken als the best you’ve never heard of. Na onze show ga ik naar andere comedians kijken. Ik ben bijvoorbeeld naar David O’Doherty geweest, een jaloersmakend goede Ier die de tijdsgeest duidt met een soort kinderachtige gekte. 

‘Het publiek is hier iets uitbundiger dan ik gewend ben en héél interactief. Een komisch gesprek voeren is best lastig, want vanwege het Engels zit er een soort vertraging op de lijn. De eerste dagen liep ik voortdurend achter de feiten aan, maar doordat we iedere avond spelen gaat het steeds beter.’

Lowlands

‘Lowlands is de afsluiting van het vorige theaterseizoen en het begin van het nieuwe seizoen. Je bent doodop en helemaal fris tegelijkertijd en je speelt voor een jong, enthousiast publiek dat in exact dezelfde staat verkeert vanwege nachtenlang doorhalen en gezelligheid. Dat ik in dezelfde partymodus ben als de mensen die komen kijken speelt lekker. Elk jaar hoop ik dat ik word geboekt. En als ik er solo niet bij zit, dan vraag ik of er nog plek is in de line-up van Comedytrain.’

Kasper van der Laan (37), won dit jaar de publieksprijs van het Leids Cabaret Festival
Zaterdag, 18:45-19:15 uur, Sexyland

Kasper van der Laan Beeld DIEDERICK-BULSTRA

Fringe 

‘De shows van Tony Law en Phil Kay waren magisch, absurdistische comedians die de grenzen van het genre opzoeken. Het tempo ligt hoog; ze associëren snel. Bij Cay was het volstrekt onduidelijk wat van te voren bedacht was en wat spontaan ontstond. Dat was heel spannend.

‘Optreden in een andere taal verandert je timing, woordkeuze en interactie. Mijn gedachten ter plekke omzetten naar het Engels is het moeilijkst. De eerste dagen zat ik te twijfelen: moet ik nu perfect Engels spreken, of klinkt het juist geforceerd als ik van tevoren ieder woord opzoek? Ik heb mezelf wijsgemaakt dat het niet perfect hoeft. Sindsdien gaat het makkelijker.

‘Onze eigen show nemen we iedere avond op. De volgende dag bekijken we wat goed en minder goed ging en hoe we bepaalde grappen beter kunnen overbrengen in het Engels. Ik heb bijvoorbeeld een theorie over wc-papier besparen. Als het papier schoon is wanneer je veegt, betekent dat dat je billen al schoon waren voordat je de laatste keer ging vegen. Durf je het erop te wagen, is dus de vraag. Eerst vertaalde ik dat als: ‘Do you dare to take that chance?’ Geen reactie. Bij ‘Are you brave enough to take that risk?’ viel de lach opeens wel.’

Lowlands 

‘Vorig jaar speelde ik voor het eerst solo op Lowlands. Ik begin pas in het voorjaar van 2019 met try-outs van mijn eerste avondvullende voorstelling, maar speel al jaren veel in Toomler. Op een gegeven moment zijn er dan kennelijk toch best veel mensen die je gezien hebben en die op Lowlands besluiten naar je show te komen kijken. Dat was voor mij een mijlpaal.’

Comedytrain, zaterdag 00.30-1.30 uur, Juliet

Ivo Victoria (47) is sinds 2009 de comedyprogrammeur van Lowlands: ‘Dane Baptiste is de bekendste van de drie comedians in de UK Comedy Line-Up van dit jaar, een Britse stand-upper met veel scherpe grappen over racisme. In mijn eerste jaren als programmeur boekte ik bijna altijd Engelstalige comedians. In 2010 kon ik bijvoorbeeld Doug Stanhope en Glenn Wool strikken, maar het werd steeds lastiger om grote namen uit het buitenland naar Lowlands te krijgen. De Fringe in Edinburgh is tijdens Lowlands nog bezig. Comedians spelen daar meestal weken aan een stuk, dan komen ze niet even voor één show naar Nederland.

Ivo Victoria Beeld Hollandse Hoogte / Patrick Harderwijk

‘Ik streef naar een goede mix tussen geheide succesnummers en minder bekende comedians. In de kleine tent – dat is dit jaar de nieuwe tent Sexyland – is plaats voor 250 stoelen, in de grote theatertent Juliet kunnen 1.250 mensen zitten. Het kan nog groter, zoals toen Hans Teeuwen twee jaar geleden in de Alpha voor ongeveer 15 duizend mensen stond.

‘Bij Lebbis en Arjen Lubach zal de Juliet zeker ramvol zitten, maar volle bak is niet heilig voor mij – en gelukkig ook niet voor de festival. Mijn enige voorwaarde is: kan dit op Lowlands werken? Iwein Segers is ook in zijn thuisland België niet zo groot, maar hij is een buitengewoon maf figuur. Ik ben ervan overtuigd dat zijn humor op Lowlands gaat werken. En zeker in Sexyland, waar ruimte is om een gokje te wagen.

‘De kleine tent benadert de intieme sfeer van een comedyclub het meest. Daar kan ik ook comedians programmeren die nog niet avondvullend toeren, zoals Kasper van der Laan, Mark Waumans en Janneke de Bijl. Zij was vorig jaar mee met Comedytrain, het comedygezelschap dat zaterdagnacht een uur optreedt in de Juliet, en maakte toen veel indruk. Afgelopen herfst won ze Cameretten Festival, dus nu heeft zij een eigen half uur. Stefano Keizers moest vorig jaar nog beginnen met de try-outs van zijn eerste voorstelling, maar toch stond er al een lange rij voor hem. Deze editie speelt hij in de Juliet.

‘Er zijn ook cabaretiers die niet op Lowlands willen staan. Ik ben gestopt met Theo Maassen vragen. De laatste keer belde ik hem vier maanden voor het festival. ‘Dat is echt heel jammer’, zei hij, ‘die dag heb ik een begrafenis’.’

En Dolf Jansen dan?

De cabaretier die het vaakst op Lowlands stond, moet haast wel Dolf Jansen zijn. Tijdens de jubileumeditie van 2017, toen het festival 25 jaar bestond, kon hij niet ontbreken in theatertent Juliet. Programmeur Ivo Victoria: ‘Dolf in de Juliet was een beetje traditie geworden, maar Lowlands is een festival dat altijd in beweging wil zijn. Niemand heeft een abonnement. In 2014 hebben we in goed overleg met Dolf besloten dat hij niet meer elk jaar in de Juliet zou staan. Maar hij zal zeker nog geregeld opduiken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.