Review

Valeri Gergjev op zijn best

Puike solisten had de Rus Valeri Gergjev uit zijn vaderland meegenomen voor het tweedaagse festival dat zijn naam draagt. Zelf was de dirigent ook op zijn best in de werken van Prokofjev die hij ten gehore bracht.

Valeri Gergjev. Beeld Hans van der Woerd

Pikant, wat het Groot Omroepkoor zong: 'De eenheid van Rusland werd gesmeed op de brandstapels van zijn vijand', en: 'Het Russische volk is nu verenigd, heil!'

Tijdens de 21ste editie van het Rotterdam Philharmonic Gergiev Festival draaide alles om Sergej Prokofjev, die 125 jaar geleden werd geboren in Oekraïne. Naast veilige kost als Romeo en Julia en Peter en de wolf kwam ook de omstreden politieke kant van de componist avondvullend aan bod.

Melodieuze lijnen

Zo was het openingsconcert gewijd aan de muziek die hij schreef bij twee stalinistische propagandafilms: Alexander Nevski (1939) en Ivan de Verschrikkelijke (1941-45), de historische figuur waarmee Stalin zich graag identificeerde. In de cantate Alexander Nevski zijn de politieke voorkeuren niet moeilijk te onderscheiden. De Russische good guys krijgen melodieuze lijnen toebedeeld. De gehate Duitsers moeten het doen met scherp dissonerende variaties op een katholiek pelgrimslied.

Valeri Gergjev, zelf ook niet wars van politieke statements, haalde al het mogelijke uit de partituur boven. De voormalige chef van het Rotterdams Philharmonisch Orkest toverde ook zonder filmbeelden gevechtsscènes op je netvlies. In de cantate Ivan de Verschrikkelijke hoorde je een es-klarinet transformeren in een Arabische schalmei. Geweldig hoe Gergjev met een minieme fladderbeweging van zijn rechterhand de contrabassen, tuba en bastrombone liet beven en de zangers van het Groot Omroepkoor veranderde in een horde kozakken. Geweldig ook hoe de musici van het orkest zich inspanden om Gergjevs lastig te ontcijferen gebaren te lezen.

Gergiev Festival. Prokofjev. Solisten, Groot Omroepkoor, Rotterdams Philharmonisch Orkest, Orkest van het Mariinskitheater o.l.v. Valeri Gergjev; 8 tot en met 11/9, de Doelen, Rotterdam.

Aanvullingen en verbeteringen: In een eerdere versie van dit artikel werd ten onrechte gemeld dat het Gergiev Festival twee dagen zou duren.

Ontluikend talent krijgt de ruimte

Een avond later leverde een concert met het orkest van het Mariinskitheater een massiever klankbeeld op. Prokofjevs Tweede symfonie blonk uit in extremen: snijdende kou en een verzengende hobomelodie daalden afwisselend op je neer. Verrassend hoe het orkest zich aanpaste toen het 15-jarige vioolwonder Daniel Lozakovitsj het Tweede vioolconcert van Prokofjev inzette. Zijn nog bescheiden toon kon schitteren dankzij een orkest dat de volumeknop terugdraaide en zijn ritmische drive aanpaste aan de mogelijkheden van de jonge violist. Ook dat is Gergjev: een man die zichzelf naar de achtergrond dirigeert om een ontluikend talent de ruimte te geven.

Voor het festival had hij meer puike solisten uit Rusland laten overkomen. De pianisten Daniil Trifonov, Alexander Toradze en Alexander Gavriljuk hebben hun naam hier al gevestigd. Nieuw waren Roman Burdenko (bariton) en Julia Matotsjkina. Vooral de diep gedecolleteerde mezzosopraan zag kans tijdens de filmcantates zachte deukjes te duwen in de parades van koper en slagwerk.

Na de heftigheid van de filmcantates en symfonieën kon je op adem komen tijdens afterparty's met de Londense dj Gabriel Prokofjev. Inderdaad, een kleinzoon van.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden