'Vader' van Pac-Man was zelf fanatiek gamer

Hij vond het zorgwekkend dat kinderen zoveel tijd doorbrengen met computerspellen, maar dat tijdverdrijf heeft Masaya Nakamura geen windeieren gelegd. De Japanse ondernemer, die op 91-jarige leeftijd is overleden, is een van de grootste namen uit de gamesindustrie. Hij was de oprichter van Namco, het bedrijf dat in 1980 Pac-Man op de markt bracht.

Het originele Pac-Man. Beeld ap

Het spel over het happende wezentje dat wordt opgejaagd door de vier spookjes Blinky, Pinky, Inky en Clyde groeide uit tot een wereldwijd cultureel icoon, met een invloed die verder reikt dan de speelautomaat waarop het werd geboren.

Dat Pac-Man zo'n doorslaand succes zou worden had Nakamura niet voorspeld. In een interview in 1982 trok de Japanner een vergelijking met honkbal. 'Ik wist dat we het eerste honk zouden halen, misschien zelfs het tweede, maar niet dat we een homerun zouden scoren.'

Masaya Nakamura. Beeld afp

De reden voor die getemperde verwachtingen was het aanvankelijk lauwe onthaal dat Pac-Man in 1980 in Japan te beurt viel. Bezoekers van speelhallen daar stopten hun munten liever in het toen populaire ruimteschietspel Space Invaders. Pas nadat Pac-Man in de Verenigde Staten werd geïntroduceerd kwam het succes op gang.

In de eerste twee jaar verkocht Namco meer dan 400 duizend speelautomaten met Pac-Man, voor 2400 dollar per stuk. Spelers in de VS gooiden 7 miljard Amerikaanse kwartjes in de toestellen. Samen met de inkomsten uit merchandise als T-shirts en prullenbakken en licenties voor popsongs bracht Pac-Man in die eerste jaren meer dan 5 miljard dollar op (4,6 miljard euro) op.

Puck-Man

In sommige geschiedenisboeken wordt Nakamura aangewezen als de man die verantwoordelijk is voor de uiteindelijk naam van de game. Oorspronkelijk was het spel Puck-Man gedoopt vanwege de puck-vorm van het hoofdpersonage, maar de baas van Namco was bang voor vandalen die de 'P' in een 'F' zouden veranderen. Om die reden veranderde Nakamura de naam in Pac-Man.

Spelletjes zaten Nakamura in het bloed. Hij richtte zijn bedrijf Namco in 1955 op. Voor zijn eerste klant, een warenhuis in Yokohama, installeerde hij op het dak twee mechanische hobbelpaarden. Door een muntje in de automaten te stoppen kwamen de paarden in beweging. Namco zou later een minispoorlijntje aanleggen op het dak van een warenhuis in Tokyo.

Spelautomaat

De eerste stappen op het gebied van videospellen deed Nakamura in 1978 met een spelautomaat die Gee Bee heette en dat zes jaar verscheen na Pong, het tafeltennisspel waarmee de gamerevolutie losbarstte. In 1980 sloeg Nakamura een slag door de Japanse vestiging van Atari, de bedenker van Pong, weg te kapen voor de neus van concurrenten. Hij verkreeg daarmee het recht om tien jaar lang als enige de Atari-spellen in Japanse gokhallen neer te zetten.

Namco groeide in bijna veertig jaar uit tot de op twee na grootste gamesuitgever ter wereld. Het bedrijf baat ook pretparken uit en kende een tijdje een filmdivisie. In 2005 fuseerde het bedrijf met branchegenoot Bandai. Gezamenlijk boekten ze vorig jaar een omzet van 5,2 miljard dollar. Nakamura maakte ondanks zijn hoge leeftijd nog altijd deel uit van het bestuur, zij het in een louter ceremoniële functie.

In tegenstelling tot sommige andere kopstukken uit de Japanse gamesindustrie, zoals Nintendo's wijlen topman Hiroshi Yamauchi, speelde Nakamura fanatiek de spellen die hij verkocht. 'Sommige dagen steekt hij er wel 23 uur in', onthulde een naaste medewerker in 1982. Nakamura noemde Pac-Man een uniek fenomeen. 'Pac-Man was als de zon - alles verbleekte in zijn schittering. Ik denk niet dat we ooit een spel zullen hebben dat Pac-Man benadert.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden