Reportage Galerie Nouvelles Images

Vaarwel/Farewell: na ‘opheffingsexpositie’ sluit een van de oudste galeries van Nederland definitief de deuren

Het ging half juli als een lopend vuurtje rond in de wereld van de hedendaagse beeldende kunst. Wát? Sluit Nouvelles Images definitief de deuren? Als zelfs een van de grootste en oudste galeries van Nederland het niet meer kan rooien, dan wil dat wel wat zeggen. 

Marie Jeanne de Rooij (links) en Sander Creman (rechts). Beeld Najib Nafid

Nouvelles Images was de galerie in Den Haag waar liefhebbers en verzamelaars sinds 1960 konden kennismaken met het nieuwste werk van grote namen als Armando, Lucebert en JCJ  ­Vanderheyden, en later van jonge talenten als Michael Raedecker, David Bade en Hamid El Kanbouhi.

De beslissing werd niet lichtzinnig genomen, maar inmiddels werken Marie ­Jeanne de Rooij en Sander Creman monter aan de laatste expositie: Vaarwel/Farewell. Het klinkt oneerbiedig om het een opheffingsuitverkoop te noemen, maar dat is het feitelijk wel. ‘We hopen dat er veel mensen komen kijken en natuurlijk ook komen kopen’, zegt De Rooij. ‘Het is wel boter bij de vis.’

Sander Creman werkt al sinds 1989 als assistent in de galerie (‘ik ben nogal honkvast’), De Rooij trad in maart 2017 aan als nieuwe directeur na de dood van galeriehouder Erik Bos (1955-2016). Hij had ­Nouvelles Images op zijn beurt in 1989 overgenomen van Ton Berends, die ­Nouvelles Images in 1960 had opgericht. Al gaat de geschiedenis van het 600 vierkante meter grote pand aan het Haagse Westeinde als galerie nog verder terug. Sinds eind 19de eeuw zat er een religieuze kunsthandel. Er was destijds een ‘zilverkelder’ en onder het afdakje in de binnentuin stonden heiligenbeelden te wachten op kopers; bisschoppen en pastoors.

Mooie plannen

‘We hadden nog mooie plannen voor de toekomst, maar werden steeds met de neus op de feiten gedrukt’, zegt De Rooij. ‘Uiteindelijk gaat het toch ook om de pecunia. Je moet er wel van kunnen leven. Galeriehouder zijn is geen hobby. We zetten er op tijd een punt achter. We willen niet de schone schijn ophouden en een spoor van onbetaalde facturen achterlaten. We handelen het netjes af voor de kunstenaars.’

Dat er wat moest veranderen in de galerie, daarvan waren De Rooij en Creman zich na de dood van Erik Bos terdege bewust. Nouvelles Images heeft alleen al door zijn grote locatie hoge kosten. Het klantenbestand moest worden uitgebreid. Door weer vaker naar prestigieuze, internationale kunstbeurzen te gaan, kun je nieuwe verzamelaars bereiken, zo was de gedachte. Maar dat vergt een forse investering die nog niet zo een, twee, drie op te brengen valt. Sociale media spelen een steeds grotere rol in de kunstmarkt, maar het kost tijd om daar een strategie voor te ontwikkelen. En de galerie vertegenwoordigt ongeveer veertig kunstenaars. ‘Dat is in de praktijk een te groot aantal’, zegt De Rooij. ‘Het is niet eenvoudig om te schiften tussen een kerngroep en kunstenaars met een lossere band.’

Erik Bos, tot zijn overlijden in 2016 galeriehouder van Nouvelles Images. Beeld Nouvelles Images

Financiering vinden voor nieuwe plannen bleek gecompliceerd. De bv zit nog in Bos’ nalatenschap. ‘Dat moet eerst goed worden afgehandeld’, zegt De Rooij. ‘Het gevolg is wel dat het momentum voorbij is gegaan om financiering te vinden.’

Rode stippen

En het gaat  uiteindelijk om de rode stippen naast een schilderij; de verkopen. ‘De kunstmarkt is extreem gevoelig voor het economische en politieke sentiment’, zegt Sander Creman. ‘Toen in 1990 de Golfoorlog uitbrak, zaten Erik en ik hier met samengeknepen billen. Toen kwam er niemand meer binnen. Na de crisis van de jaren negentig krabbelde het gelukkig weer op.’

Maar de kunstmarkt heeft zich eigenlijk nog steeds niet goed hersteld van de crisis van 2008, zegt Creman. ‘De gemiddelde Nederlander zit nog steeds zijn wonden te likken. Die gaat eerst zijn huis opknappen of een nieuwe auto kopen. Een schilderij kopen heeft dan niet de hoogste prioriteit.’

Dan zijn er de oude, ooit zo trouwe verzamelaars. Die zijn op een leeftijd ge­komen dat ze gaan ‘ontzamelen’. Anderzijds steekt een jongere generatie veel tijd en geld in sport, reizen en ‘belevenis’. De Rooij: ‘Dat is niet erg, maar als galerie moet je je daar anders toe gaan verhouden.’

Toch zijn De Rooij en Creman zeker niet somber. ‘Wij sluiten onze deuren, maar gelukkig zijn er de afgelopen jaren in Den Haag en andere steden ook veel nieuwe galeries voor hedendaagse kunst ontstaan. Voor jonge galeries die lagere ­kosten dan wij hebben is het hopelijk een stukje ge­makkelijker om nieuwe wegen in te slaan.’

Uitgerekend de avond voordat ze de sluiting van de galerie officieel zouden aankondigen, hadden ze een afscheidsetentje met een stagiaire. ‘We besloten haar toch maar onder embargo het nieuws te vertellen, anders zit je de hele tijd de schijn op te houden’, zegt Creman. ‘Prompt zegt de stagiaire: ik heb ook nieuws, ik ga een galerie in Amsterdam beginnen. Dat is toch geweldig?’

Nouvelles Images houdt een laatste verkooptentoonstelling van zaterdag 1 september tot en met zondag 9 september 2018 met werken uit de Collectie NI. De opbrengst wordt gebruikt om de galerie goed af te sluiten voor de vaste kunstenaars en de direct betrokkenen. De presentatie wordt wat eclectischer dan gebruikelijk, zoals in een 19de eeuwse salon. Meteen betalen en meteen meenemen, is het devies.

Hoe gaat het intussen bij andere galeries in Den Haag, Rotterdam en Amsterdam?

DEN HAAG In 2016 begon Silvia Bakker (32) in de Haagse Prinsestraat galerie Twelve Twelve. ‘Het loopt fantastisch. Ik ben dankbaar dat ik het vertouwen krijg van kunstenaars én verzamelaars. Zonder klanten kun je niet bestaan. Mijn jongste koper was 25, de oudste 75.’ Twelve Twelve heeft 1.500 ­actieve volgers op Instagram, ‘internationaler dan Facebook’. Ze houdt haar kosten laag maar zit in hartje Den Haag. ‘Ik verkoop regelmatig aan passanten.’ Haar geheim? ‘Ik ben opgeleid als beeldend kunstenaar en heb tien jaar kaas verkocht op de markt.’

AMSTERDAM Een blue chip gallery is Grimm sinds de galerie naast twee ­Amsterdamse locaties ook in New York zit en hun kunstenaars zijn aangekocht door grote musea. ‘New York was voor een aantal kunstenaars een nood­zakelijke volgende stap’, zegt Sebastiaan Brandsen (33). Grimm (opgericht in 2006, zeven man in vaste dienst) vertegenwoordigt jonge én gevestigde kunstenaars. ‘Je kunt risico’s nemen met jonge kunstenaars als je ook een paar grote namen hebt.’ Grimm Gallery heeft 14.500 volgers op Instagram. ‘Maar wij geloven heel erg in de fysieke ruimte van een galerie.’

ROTTERDAM De Rotterdamse galerie Frank Taal, opgericht in 2010, heeft ‘grootse plannen’. Maar dat kost wel geld. Frank Taal (51) en zijn compagnon Leo de Bie (58) organiseren daarom op 15 september een benefietveiling. Kunstenaars van de galerie doneren daarvoor een werk. ‘Het was een voorstel van Ties Ten Bosch en Bram Braam, twee van onze kunstenaars’, zegt Taal. ‘Veel mensen hebben het ons afgeraden, maar dit geeft ons wel een impuls.’ Hij ziet de veiling ook als een statement. ‘Veel galeries hebben het moeilijk, maar houden dat liever voor zich.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.