V neemt Cars-kenner Kai Beekman (5) mee naar Cars 3

Wat maakt de Cars-wereld met menselijke autootjes zo on-weer-staanbaar voor de doelgroep? V nam Cars-kenner Kai Beekman (5) mee naar Cars 3.

Kai met zijn Cars-auto's. Beeld Studio V

'Internet geschokt door tragische Cars 3-trailer', zo luidde het nieuwsbericht afgelopen november. De allereerste beelden van de nieuwste Pixaranimatiefilm waren vrijgegeven en in Amerikaanse bioscopen zouden jonge bezoekers van Moana/Vaiana in tranen zijn uitgebarsten, tijdens het trailerblokje voorafgaand aan het Polynesische Disneysprookje. Boze ouders begaven zich op sociale media: 'Nou, ik kan niet wachten om de kinderen mee te nemen naar Cars 3 en ze levenslang te beschadigen.

Nog voor de commotie stuurde de Hollandse Disney-afdeling het bewuste teaserfilmpje (een prelude op de trailer) rond naar alle lokale contacten, ter promotie. Ook ik ontving er een. Meteen riep ik mijn zoon Kai (5) erbij. Cars is zijn expertise. Zoals elfen en pasteleenhoorns onder het regime van zijn zus vallen. Wie meent dat deze verdeling te vermijden was geweest, bijvoorbeeld door een genderneutrale opvoeding, vergist zich.

Bliksem McQueen

We keken de Cars-teaser thuis op klein scherm. Eerst klonk er een hartslag, pom-pom, pom-pom. Gevolgd door flitsen van racende auto's op het circuit;realistische racewagens, nog wel herkenbaar als de koddige antropomorfe wagentjes uit Cars 1 en 2, maar nu veel echter uitgevoerd. En ineens, een slip: stof, rokende banden, de overbekende rode carrosserie met dat getal 95 op de flank: daar was Bliksem McQueen, de grote held. Nu verkerend in een vertraagd gefilmde crash, tollend door de lucht, afbrokkelend, schrapend en stotend op het asfalt. Na de hartslag klonk er een zwaar ademen, en toen ging het beeld op zwart. 49 seconden onheil, voorzien van de slogan: 'Cars 3, vanaf nu verandert alles'. Einde filmpje.

Ik keek naar Kai. Kai keek naar het scherm. Grote ogen. Hij bezit minstens twaalf rode Bliksem McQueen-autootjes, in vele uitvoeringen en condities, variërend van gebutst tot (nog) puntgaaf. Dit ging hem persoonlijk aan.

Veteraan Bliksem McQueen is terug en de animatie is voortreffelijk

Wie vooral autoraces wil zien, komt niets tekort, de animatie is voortreffelijk. Animatiefiguurtjes worden zelden ouder, maar in Cars wel: Bliksem McQueen is nu veteraan. Lees hier de recensie.

'Is Bliksem dood?', vroeg hij.

Nou, antwoordde ik. Niet dood. Wel... stuk. Bliksem is stuk. Ze gaan 'm repareren in die film. Denk ik. Kai deed 'pfiew', opgelucht. 'Papa, wanneer is Cars 3?'

En, na het antwoord: 'Hoe lang is acht maanden?'

Cars gaat nooit meer weg. Net als Star Wars. Het is een industrie op zich, die miljarden opbrengt zolang de doelgroep zich om de zoveel jaar verjongt. Daar zijn nieuwe films voor nodig, om de cyclus in beweging te houden. In 2011, toen Cars 2 uitkwam in de bioscoop, maakte Pixar-studiobaas John Lasseter bekend dat de opbrengst van Cars-merchandise, dus zonder de bioscooprecettes, de 10 miljard dollar was gepasseerd. Er is geen reden om aan te nemen dat de verkoop sindsdien stagneert. Kai althans, op de wereld gezet twee maanden na de première van Cars 2, bezit een wagenpark aan Cars-autootjes. 48 stuks, elk in gebruik. Zijn veertien vliegtuigjes van Planes tel ik niet mee,die gemakzuchtig van Cars-afgeleide nevenfranchise. Cars ondervindt hier thuis wel geduchte concurrentie van Batmanlego, met dank aan de The Lego Batman Movie (2017).

Speelgoed

Speelgoed gedicteerd door films, films gedicteerd door speelgoed. Dat de vele, soms tamelijk gratuite maar verkooptechnisch slimme gedaanteverwisselingen van de autootjes in de Cars-films de fabrieksmedewerkers in China extra werk bezorgen, staat vast: spaar ze allemaal.

Toen John Lasseter in het jaar 2000 met zijn echtgenote en vijf zoons al vakantievierend door Amerika trok, ontstond Cars. Het viel de Pixarhoofdman op hoe verlaten en vervallen de stadjes aan de historische Route 66 erbij lagen sinds de verkeers- stroom alweer decennialang over nieuwgebouwde snelwegen voerde. Daar zat een filmlocatie in, meende Lasseter, die terug op het kantoor direct elf animatiekunstenaars charterde en in witte Cadillacs het achterland instuurde: ga maar tekenen. Cars ontstond óók toen animatieartiest en Pixarmedewerker Jorgen Klubien zijn map schetsen inleverde bij zijn superieuren, in 1998. Over een geel elektrisch autootje, een driewieler van Deense komaf, die avonturen beleeft in de grote Amerikaanse autowereld.

Die Klubien werkt allang niet meer voor Pixar, hij is tegenwoordig een niet onpopulaire rockzanger, in Denemarken. Soms, als zijn eerdere carrière ter sprake komt in een interview, sneert hij naar Lasseter, want die vergeet de Deen nogal eens te noemen als hij rept over de ontstaansgeschiedenis van Cars.

Wie de vroege schetsen ziet, opgenomen in het officiële Pixarboek The Art of Cars (2006), is geneigd Klubien toch net iets meer als geestelijk vader van het Cars-imperium te beschouwen. Hippiebus en legerjeep bijvoorbeeld waren er toen al bij, twee nevenpersonages bekend uit de films en van het speelgoedschap.

Maar misschien had iedereen Cars kunnen bedenken. Auto's met gezichtjes erop: zo revolutionair is het allemaal niet. En, ter verdediging van Lasseter die besloot niet in zee te gaan met het oorspronkelijke Cars-hoofdpersonage, de elektrische Deen: ik betwijfel of mijn zoon twaalf exemplaren van een gele driewieler wil.

De eerste twee Cars-films

In afwachting van het derde deel keken we thuis op de bank nog eens de eerste twee Cars-films. Voor hem de dertigste keer. In Cars 1, een soort ode aan het door de tijd ingehaalde oer-Amerikaanse leven, van voor de anonieme snelwegen en de tucht van de 24-uursmedia, leert de in een stoffig woestijnstadje gestrande, arrogante blitse sportauto en racekampioen Bliksem McQueen luisteren naar een senior raceauto. Boodschap: racen (en vooruitgang) is leuk, maar vriendschap (en traditie) is belangrijker.

In Cars 2 wordt Bliksems vriend Takel, een roestige en quasilollige takelwagen met overbeet, aangezien voor geheim agent, en wenst een misdaadsyndicaat het circuit op te blazen. Ondertussen moet Bliksem overal op de wereld racen. Boodschap: geen idee.

Er bestaan allerlei theorietjes over Cars, van volwassen kijkers. Want: waar zijn de mensen gebleven, in de Cars-wereld? Die móéten er zijn geweest, want waarom hadden die pratende auto's anders deuren en deurhendels? En hoe zag de Cars-wereld er uit voor de 19de eeuw, toen de Amerikaan zich per huifkar verplaatste?

Cars ís ook best vreemd. In de eerste film zien we bij een verlaten motel wat vliegjes zoemen. Wie goed kijkt, ziet dat de vliegjes eigenlijk mini-auto's zijn, met vleugels.

Autovliegjes, zeg ik tegen mijn zoon, dat is best raar. Hij haalt zijn schouders op.

Critici vonden met name het tweede deel inferieur; de enige Pixarfilm met een negatieve score (39 procent) op de beoordelingswebsite Rotten Tomatoes. Maar onder de jongste kijkers bleek Cars 2 juist de populairste film uit de Pixarstal. Mijn zoon legt hieronder uit hoe dat zit.

Links veteraan Bliksem McQueen, de grote held. Op rechts nieuwkomer en eerste 'vrouwelijke' raceauto Cruz Ramirez, zijn trainer in het net uitgekomen Cars 3.

Recensent Kai Beekman

Wat is het leukste aan Cars 2? 'Alles.'

Maar wát dan? 'Dat ze racen. Dat ze snel gaan. Zo, sjjoeff.'

Zaterdag 1 juli. Kai en ik bezoeken de allereerste, besloten vertoning van Cars 3 in de Nederlands gesproken versie. Het Grote Ongeluk van Bliksem blijkt goed te doorstaan, op doek. 'Ik vond het wel zielig, maar niet zo erg, want ik wist toch wel dat-ie weer gemaakt wordt.'

Wat helpt: meteen nadat die arme auto volledig in puin ligt en het beeld op zwart gaat, verschijnt Bliksem gewoon levend en wel in de volgende scène. Opgeknapt, alleen nog zonder rode lak (nu in de winkel, de grijze grondverf-Bliksem!). Hij wil alweer racen. Niets aan de hand.

Tot slot, Kais samenvatting van Cars 3, met excuses voor de spoilers: 'Er is een nieuwe auto, Jackson Storm, die kan heel hard en is een beetje gemeen. Hij ging Bliksem inhalen, maar Bliksem ging die gele auto leren om racer te worden en toen, woeshhhh, ging-ie zo Jackson Storm inhalen. Toen hadden ze gewonnen.'

Wie hadden gewonnen? 'Bliksem en die gele.'

Wat is er met die gele auto? 'Die is een meisje.'

Juist. We waren, na Wonder Woman, alwéér getuige van zo'n historische stap vooruit. De vrouwelijke auto's mogen in Cars 3 eindelijk ook de racebaan op. En dat verandert helemaal niets. 'Papa, is er ook Cars 4?'

Cruz control voor meisjes

Het is even zoeken in de Disney-webshop, maar met de première van Cars 3, en het nieuwe Cars-karakter Cruz Ramirez (de eerste vrouwelijke raceauto) is het Cars-merchandise-assortiment (tandenborstels, dekbedovertrekken, trapauto's, et cetera) uitgebreid met een heuse Cars-meisjeskledinglijn. Daarin zijn te vinden: T-shirts in zachte kleuren met autoprint en gedrukte teksten als 'leading the way', 'Cruz control' of 'my way or the highway'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden