SerierecensieUnorthodox

Unorthodox schetst op indringende wijze het verstikkende milieu van ultraorthodoxe joden in New York ★★★★☆

De vierdelige Netflix-miniserie is het lanceerplatform van de Israëlische actrice Shira Haas. 

Yanky (Amit Rahav) en Esther (Shira Haas) in Unorthodox.

Esther is 19 jaar en uitgehuwelijkt, aan de zachtaardige en niet onooglijke Yanky. Een lot uit de loterij lijkt hij – misschien kan ze met hem een eigen leven opbouwen, op enige afstand van het verstikkende milieu van ultraorthodoxe chassidische joden in Brooklyn waarin ze opgroeit. Te laat beseft ze dat ze alleen maar dieper de fuik in zwemt: vanaf nu is haar lichaam bezit van haar schoonmoeder, haar seksleven aanleiding voor familieberaad.

Baren is hier een religieuze plicht, voortplanting de voornaamste preoccupatie van de gemeenschap. Met nieuwe baby’s moet een tekort van zes miljoen worden aangevuld. Zo werpt de Holocaust een donkere schaduw over haar huwelijk.

Want het lukt niet. Allebei zijn ze pas net kind af, voorlichting is er nauwelijks en elke hulpvraag wordt beantwoord met een veroordeling. Zo zuurstofarm is dit milieu dat het je de adem beneemt. In de intense vertolking van Shira Haas is ‘Esty’ een stokoud kind: steeds voel je de last van de geschiedenis op haar schouders, de priemende blik van dode voorouders in haar rug.

De vierdelige Netflix-miniserie Unorthodox is gebaseerd op de autobiografie van Deborah Feldman, die de New Yorkse chassidische gemeenschap ontvluchtte en zich vestigde in Berlijn. Zo ook Esty. Als nieuwe vrienden haar meenemen naar het strand, ontdoet ze zich aarzelend van haar conservatieve kleding en beleeft een extatische wedergeboorte in de Wannsee – met uitzicht op het Haus der Wannsee-Konferenz, dat macabere monument. In deze serie is de Jodenvervolging nooit ver weg.

Dat is verstandig, van schrijvers Anna Winger en Alexa Karolinski. Want hoe benauwend deze gemeenschap ook mag zijn, hoe absurd ook hun regels en gebruiken, geen moment vergeet de kijker het trauma dat eraan ten oorsprong ligt. Dat maakt Esty’s familieleden behalve wonderlijk en beangstigend vaak ook begrijpelijk. Regisseur Maria Schrader put zich bovendien uit in een respectvolle weergave van religieuze rituelen, interieurs en klederdracht, die een unieke kijk biedt in een gesloten gemeenschap. Netflix-noviteit: de voertaal is Jiddisch.

Aan dit stemmige decor voegen de makers succesvol thrillerelementen toe: ook in Berlijn vreest Esty de gemeenschap, als Yanky en zijn malafide neef Moishe (knappe rol van Jeff Wilbusch) haar op het spoor komen. Maar met steeds een onverwachte plotwending waken de makers voor een voorspelbaar scenario en blijven de personages mooi ambigu.

Behalve een indringende milieuschets is Unorthodox het lanceerplatform van de Israëlische actrice Shira Haas. Haar expressieve gezicht alleen al maakt elke scène de moeite waard. Met slechts een opgeheven wenkbrauw of een trekje van haar mond roept ze grote emoties op. Als ze huilt, scheurt haar gezicht uiteen. Geregeld vrees je dat dit frêle meisje van ellende zal bezwijken. Maar schijn bedriegt. Esty staat wankel op haar benen als een pasgeboren veulen, maar heeft de wilskracht van een molenpaard.

Unorthodox

Drama

★★★★☆

Regie Maria Schrader, naar het boek van Deborah Feldman.

Met Shira Haas, Amit Rahav, Jeff Wilbusch

Nu te zien op Netflix.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden