Drama

Undertow

Meer dan een gewelddadige roadmovie

Het zou het avontuur van een jeugdfilm kunnen zijn: twee broers zwerven met een fortuin aan antieke gouden Mexicaanse munten over het Amerikaanse platteland, op de hielen gezeten door een hebzuchtige vijand. Maar behalve die verhaallijn is er weinig jeugdigs en onschuldigs aan Undertow van regisseur David Gordon Green. De film is rauw, bloederig en vaak wreed, en speelt tegen een troosteloos decor.

Alleen even, in de opening, is het landschap nog idyllisch, wanneer de puber Chris probeert zijn vriendinnetje wakker te maken door een steen tegen haar ruit te gooien. Het glas breekt, haar vader komt naar buiten met een jachtgeweer in de hand, het ritme van de film slaat om.


In een ademloze achtervolging probeert de jongen zich te redden en stapt daarbij in een spijker, die dwars door zijn voet heen gaat. De toon is gezet, en het gezinsleven waarnaar hij hinkend terugkeert biedt ook niet veel reden voor vrolijkheid.


Moeder is overleden, vader is liefdeloos. Chris gaat niet meer naar school, maar wordt gedwongen op de boerderij te werken en te klusen, terwijl Tim, zijn ziekelijke jongere broertje, de dag volmaakt met het inslikken en uitkotsen van modder en verf.


De komst van Deel, hun zojuist uit de gevangenis ontslagen oom, voegt aan de toch al onaangename sfeer een gevoel van gevaar toe. Hij heeft nog wat rekeningen openstaan met zijn broer, de vader van de jongens, en probeert hem al snel op gewelddadige wijze het familiefortuin, het Mexicaanse goud, afhandig te maken.


Hij wint het gevecht, maar krijgt de jongens niet te pakken. Met de schat trekken Chris en Tim verder, langs verlaten industrieterreinen, overnachtend in woonwagenkampen, door een omgeving waar rot en verval overal voelbaar zijn.


Maar de sterke vormgeving van dat landschap is niet de grootste troef; Undertow is een film die vooral door de acteurs wordt gedragen en het is opvallend hoe verschillend die te werk gaan. Jamie Bell, bekend door zijn hoofdrol in Billy Elliot, speelt Chris en blijft in zichzelf gekeerd. Hij mompelt en is ook op de meest dramatische momenten ingetogen. Daartegenover is Josh Lucas als Deel een mooie, expressieve, zelfs narcistische schurk. Hij herinnert met pathos aan het onrecht dat zijn familie hem in het verleden heeft aangedaan, maar staat geheel onverschillig tegenover de pijn van anderen.


Het is vooral dat knappe spel dat van Undertow veel meer dan een gewelddadige roadmovie maakt; de vlucht van de twee jongens is een duistere, en in de vreemde details soms ook surrealistische reis.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden