InterviewLydia Lunch

Undergroundkunstenaar Lydia Lunch: ‘Vrouwen zouden vaker fuck you moeten zeggen’

Lydia Lunch.

Cineast Beth B portretteerde de voormalige frontvrouw van Teenage Jesus and the Jerks in de documentaire Lydia Lunch – The War Is Never Over.

‘Mijn taal is niet de stilte/ Schreeuwen is mijn lied.’ De regels komen uit Conspiracy of Women, een geweldig opzwepende, boze en lyrische spokenwordtekst uit 1990 van Lydia Lunch, en ze vatten haar werk goed samen. Wat ze ook doet, Lunch doet het met veel rumoer. Ook nu ze 60 is, laat de voormalige frontvrouw van nowaveband Teenage Jesus and the Jerks zich door niemand het zwijgen opleggen. Ze is nog altijd actief als spokenwordkunstenaar en schrijver, en ze acteert en zingt.

In de documentaire Lydia Lunch – The War Is Never Over wordt Lunch geportretteerd door filmmaker Beth B, zelf ook afkomstig uit de New Yorkse undergroundscene. De twee vrouwen kennen elkaar al zo’n veertig jaar en werkten regelmatig samen. Ze delen een voorliefde voor buitenstaanders. Beth B richtte haar camera onder meer op burlesque-kunstenaars, Lunch komt op voor iedereen die moet omgaan met persoonlijke trauma’s. Zelf moest zij dat ook, zoals blijkt uit de documentaire, waarin ze openhartig vertelt over het misbruik in haar jeugd. Vandaar haar levenslange woede, vandaar ook haar imago als gevaarlijke, intimiderende vrouw: ‘Na een trauma kun je jezelf kapot maken, maar ik besloot het mes naar buiten te richten in plaats van naar binnen.’

Lunch werkte in haar lange carrière samen met onder meer Nick Cave, Kim Gordon en Sonic Youth, maar recentelijk ook met de jonge componist en danceproducer Nicolas Jaar, die een remix uitbracht van Conspiracy of Women. Zo blijft ze zichzelf vernieuwen. Voor haar boodschap geldt dat niet: die blijft actueel en heeft geen remix nodig. Vrouwen, vindt Lunch, zouden vaker fuck you moeten zeggen. Tegen vernedering, misbruik, geweld en welke inperking dan ook. Of gewoon omdat ze er zin in hebben.

Het is een boodschap die ook Beth B uitdraagt in haar films, waarin ze vaak onderzoekt hoe geweld ontstaat. Zowel in haar korte, experimentele films als in haar conventionelere speelfilms draait het veelal om man-vrouwverhoudingen. Naar aanleiding van Lydia Lunch – The War is Never Over, haar nieuwste film die op het IFFR te zien zal zijn, vroeg het festival haar een filmprogramma samen te stellen dat past bij haar werk én dat van Lydia Lunch. Ze selecteerde een aantal van haar eigen films, waaronder de fascinerende documentaire Exposed (2013) en de speelfilm Two Small Bodies (1993), maar ook klassiekers van vrouwelijke cineasten als Mary Harron (I Shot Andy Warhol) en Lizzie Borden (Born in Flames).

Dankzij Beth B wordt ook Chantal Akermans radicale meesterwerk Jeanne Dielman, 23, quai du commerce, 1080 Bruxelles (1975) weer eens vertoond – een uitgelezen kans om deze feministische klassieker in de bioscoop te zien. Daarnaast is er een talkshow met Beth B en Lydia Lunch én een optreden van Lunch – na een zeldzame vertoning van Melvi Arslanians korte film Stiletto, die sinds 1981 nauwelijks te zien is geweest.

Marion Hänsel

Met films als Dust (1985), Between the Devil and the Deep Blue Sea (1995) en La tendresse (2013) bouwt de Frans-Belgische cineast Marion Hänsel (1949) al meer dan veertig jaar aan een eigenzinnig oeuvre, gekenmerkt door een gevoelige en internationale blik. Hänsel produceert haar films zelf en is dus altijd eigen baas geweest. Naar aanleiding van haar nieuwste, autobiografische film Il était un petit navire toont het IFFR een selectie van haar films én een documentair portret, Par-delà les nuages – Le cinéma de Marion Hänsel, waarin te zien is hoe haar reizende bestaan haar werk heeft beïnvloed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden