Un ballo in maschera is fenomenale muzikale prestatie

De leiding van Carlo Rizzi is fenomenaal. Het slot, het gemaskerd bal, is angstaanjagend. De kleinste staccatonootjes en schijnbaar onbeduidende hahaha's dragen bij aan de spanningsopbouw.

Iedereen draagt in Un ballo in maschera een ambtenarenpak. Foto Johan Jacobs

Boven het rijk van de machtige koning Gustav zweeft een absurd grote afbeelding van een metalen masker. Of de koning en zijn volk het kunnen zien, of ze het wellicht zelf hebben opgehangen wordt niet duidelijk: ook de koning is gemaskerd, plus zijn trouwe vriend René Ankarström en diens geheime liefde Amelia, die de vrouw is van die vriend. En alle anderen in zijn rijk.

De titel van de opera, Un ballo in maschera, krijgt door dat consequente gebruik van maskers een andere betekenis. Het gemaskerde bal is niet het feest dat aan het slot van Verdi's opera wordt georganiseerd. Het is het leven zelf. De regisseur, Alex Ollé, verplaatst het historische verhaal van de moord op de Zweedse koning Gustav III naar een nabije toekomst. Het is een wereld van beton, van zuilen die uit de hemel neerdalen.

Het individuele is uitgebannen. Iedereen, van de koning tot de kleine page Oscar, draagt een ambtenarenpak met rugnummer. Even lijkt het alsof de zieneres Ulrika zich aan de totalitaire regels kan onttrekken. Maar als ze neerdaalt in een kathedraal van oranje licht zie je ook bij haar een masker en een uniform. Toch is zij degene die het dichtst bij een dwarse, rebellerende mens blijft.

Donkere stem

Met de magistrale, donkere stem van Marie-Nicole Lemieux wordt ze een vreemde, een vrouw tussen alle machines in het toekomstrijk. Als ze over de liefde zingt, gaat haar masker af. En ook als Gustav en Amelia elkaar hun liefde toevertrouwen, laten ze hun gezicht zien. Begeleid door de warmte van een althobo brengt Maria José Siri het gevecht tot leven dat Amelia moet voeren om trouw te blijven aan haar man. De dirigent, Carlo Rizzi, levert een fenomenale prestatie. Onder zijn leiding dragen de kleinste staccatonootjes en schijnbaar onbeduidende hahaha's in het koor bij aan de spanningsopbouw.

Mooi hoe Rizzi in de orkestpartij laat horen wanneer Amelia de controle over haar gevoelens verliest. Stefano Secco (Gustav) ontwikkelt zich tot een grandioze held. Ook George Petean, zijn vriend René, groeit in zijn rol. Lichtheid komt van de lenige capriolen van Kathleen Kim (Oscar). Het slot van de voorstelling, het gemaskerd bal, is angstaanjagend. De maskers gaan af en de koning, tegen wie al die mannen en vrouwen in pakken zo hebben opgezien, is uiteindelijk net zo'n pion als ieder ander. De werkelijke macht ligt niet bij hem of bij andere menselijke heersers aan vergadertafels, maar bij systemen die niemand kent.

Zonder emotie maken ze een einde aan een menselijke wereld waarin de zorgvuldig gekoesterde controle maar schijn blijkt.

Verdi: Un ballo in maschera, Regie: Alex Ollé. Solisten, koor en symfonieorkest van de Munt o.l.v. Carlo Rizzi. 12/5, de Munt, Brussel. Daar t/m 26/5. Vanaf 29/5 drie weken lang online te zien via demunt.be

Foto Johan Jacobs
Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.