Recensie Beautiful Me

Ultrasnel voetenwerk en een Afrikaanse moonwalk: Gregory Maqoma is een geweldige performer ★★★★☆

Gregory Maqoma in zijn solo Beautiful Me. Beeld Val Adamson Photography

Zijn vader moedigde hem vroeger langs het voetbalveld in Soweto aan fel op het doel te schieten. Maar al wat de jonge Gregory Maqoma (1973) deed, was dansen met de bal. Gelukkig is hij dat dansen blijven doen, zij het niet op het veld maar in het theater. Hij ontvluchtte de Zuid-Afrikaanse townships, richtte zijn eigen gezelschap op, Vuyani Dance Theatre, en maakte tijdens zijn internationale carrière vele vrienden onder collega-kunstenaars. Vandaar dat hij danste in en de choreografie verzorgde van de openingsvoorstelling van het Holland Festival: The Head & The Load van landgenoot William Kentridge.

In zijn persoonlijke solovoorstelling, Beautiful Me, ook te zien in het Holland Festival, krijgt Maqoma hulp van drie andere kunstenaarsvrienden, ook niet de minsten: de choreografen Akram Khan (Brits-Bengaals), Faustin Linyekula (Congolees) en Vincent Mantsoe (jeugdvriend uit Soweto). Drie microfoons verbeelden de dialoog met het drietal, over hoe je als balling je identiteit kunt (her)vinden, hoe je als andersdenkende met je (voor)vaders in gesprek blijft, over hoe namen uit de politieke geschiedenis worden gewist, die voor jou van zo’n grote betekenis zijn dat je ze in kapitalen wilt schilderen.

De drie choreografen antwoorden Maqoma in prachtig dansmateriaal, waarin ieders stijl en herkomst herkenbaar is. Het wordt door Maqoma gemixt tot spannend amalgaam, met secure wendingen in een bedwelmend snelle motoriek. Wat een geweldige performer is de 45-jarige Maqoma toch. En dan heeft hij ook nog adem over voor een persoonlijke boodschap aan zijn vader, een hint naar jeugdidool Michael Jackson en een diversiteitsgrapje over ‘het verkopen van exotische verhalen’. Alleen de publieksparticipatie aan het slot, met het uitspreken van de rollende r in zijn naam, had achterwege kunnen blijven.

Gesteund door een hecht muzikaal kwartet (viool, cello, percussie en kora) maakt Maqoma een reis door zijn ziel. Hij begint met het ultrasnelle voetenwerk en sierlijke vingerspel uit de Indiase kathak (Khans specialiteit). Hij gooit zijn kont naar achteren om vanuit het bekken te heupwiegen en met blote voeten te trappelen (Linyekula’s inbreng). Hij geeft Jacksons Moonwalk een Afrikaans tintje (een jeugdige gimmick van Mantsoe) en hij spreidt zijn armen en handen als de veren van een trotse pauw. Maqoma droomde er als jongen van te kunnen vliegen; hij beloofde dat kunstje aan zijn vader. Nu lijkt hij het bijna te doen. In je verbeelding zie je hem gaan, als een vliegende pauw, met ongelooflijk snel wapperende armen.

Maqoma legt een heldere verbinding tussen zijn wortels in Afrika, zijn artistieke wereldreis, en het (nog overwegend witte) publiek in Amsterdam. Dat wordt uitzien naar Cion; Requiem of Ravel’s Bolero, de voorstelling waarmee Maqoma met zijn hele gezelschap over een week is te zien in Internationaal Theater Amsterdam.

Beautiful Me door Gregory Maqoma Vuyani Dance Theatre

Dans

★★★★☆

11/6, Frascati, Amsterdam, Holland Festival

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden