U2 voelt weer als intens rockbandje op intiem poppodium

Het begint al zo bescheiden, en dus voor U2 nogal opmerkelijk: Bono die dinsdagavond tegen half negen via de achterdeur de Ziggo Dome komt binnengewandeld, in het helle zaallicht, het publiek nog volop in de bijpraatstand. 'Hé gasten, hoe gaat-ie? Zin in een concertje?'

Beeld epa

De uitverkochte Ziggo Dome verslikt zich in het eerste biertje. En eigenlijk, terugblikkend op een gedenkwaardige avond in september, zet U2 hier de toon voor de komende twee uur. U2 is geland. Uit de ufo gestapt. Terug op aarde. Weg uit de gure omgeving van het voetbalstadion en weer eens binnengetreden in een concertzaal die weliswaar enorm is maar in handen van het Ierse kwartet aanvoelt als een intiem poppodium.

De verbijstering wappert al bij het derde nummer door Ziggo Dome. Wat speelt U2 Vertigo hier ongelooflijk strak en intens, met een werkelijk vernietigend en snijdend gitaargeluid van The Edge. Vier jongens op dat reuzenpodium. Een rockbandje, onder een groot uitgevallen gloeilamp - de enige versiering die de band zich bij het eerste kwartier van de iNNOCENCE eXPERIENCE-show toestaat.

Nostalgische inslag
Op het album Songs of Innocence, en dus ook bij de bijbehorende tournee die nu in Europa is neergestreken, vertelt U2 het verhaal van de eigen jeugd te Dublin, van de beginjaren van de band en van de inspiratie opgedaan bij bandjes als de Ramones en The Clash. Beslist geen topplaat, dat Songs of Innocence: het merendeel van de nummers drijft kabbelend voorbij, zonder ergens aan vast te blijven haken.

Maar de band heeft met de thematiek van het album wel een troef in handen. Het concert, het eerste Nederlandse in zes jaar, kan listig worden gevouwen rond oude hits en nieuw werk met nostalgische inslag, en toch worden beleefd als een logisch en relevant verhaal. Het verhaal van U2: dat politiek geladen bravourebandje uit Dublin dat vanaf de vroege jaren tachtig, en messcherpe platen als Boy en War, uitgroeide tot megalomane rockact - de grootste rockband op aarde. Dat megalomane is in Amsterdam ver te zoeken.

Eerherstel

Veel mensen zien U2 als dienaren van het grootkapitaal. Maar waarom moet de band beter dan goed zijn? Fan Erik van Bruggen pleitte afgelopen weekend in Vonk voor eerherstel.

Beeld anp

Intens rockbandje
Eerste opluchting: Bono houdt zijn welbekende toespraken over onze verrotte wereld binnen de perken. Eén minuutje slechts, even voor de laatste toegift, predikt de zanger over de vluchtelingencrisis en een verenigd Europa dat volgens hem geen knip voor de neus waard is als die crisis niet als de gesmeerde bliksem wordt opgelost. Nou vooruit; we zagen hem aankomen.

Tweede revelatie: het bandgeluid. U2 scheurt van het podium in een basale, bikkelharde en smerige rocksound, die zelfs weinig memorabele nieuwe nummers als Raised by Wolves optilt. Het geluid van een intens rockbandje in een popzaal. Dat je een prachtnummer als Two Hearts Beat As One van album War ooit nog eens in een zo gemene uitvoering mocht aanhoren: hoera.

Visuele pracht
Maar het klapstuk: de visuele show, die na een nummer of vijf wordt ontstoken boven een dubbele catwalk over de lengte van de zaal. U2 zette de afgelopen decennia natuurlijk vaker hypermoderne podiumtechniek in bij de concerten, maar meestal onderstreepte die techniek de grootheidswaan van de band. Die ufo's dus. In die voetbalstadions. En de podia waar het publiek in cirkelvormige adoratie omheen moest staan.

Bij het U2 van nu staat de techniek in dienst van de goede smaak en inventiviteit. Bij bijvoorbeeld het nummer Cedarwood Road (een liedje dat op album Songs of Innocence toch echt niet wil imponeren) wandelt Bono - de echte - door een rollende animatie van de straat waarin hij opgroeide, en wordt hij gepasseerd door helden uit zijn jeugd. Door David Bowie. En de hond van de buren. Een geniale vondst, in blakende visuele pracht, waarbij je mond echt even openvalt. Het is ontroerend, klein, verfijnd en intelligent. En Cedarwood Road wordt in deze uitvoering ineens een topliedje. U2 bewijst en passant dat ze in deze hoedanigheid (en dus in topvorm) als muzikale verhalenvertellers niet zijn te evenaren.

Kippenveluitvoeringen
Mindere momenten? Natuurlijk, die zijn er, maar je moet er met een zaklamp naar zoeken. Als Bono in het nummer Iris (Hold Me Close) zijn overleden moeder aanroept en smekend achter een filmprojectie van haar aanloopt, doemt toch weer even dat schrikbeeld van de larmoyante rockzanger op. Maar dat fantoom verwaait bij kippenveluitvoeringen van Pride (In The Name of Love), With Or Without You en vooral Beautiful Day, dat omhoog wordt geduwd door een bijna apocalyptische baslaag van Adam Clayton. Briljant.

U2 in de Ziggo Dome, op 8 september 2015, was een louterende ervaring die zit vastgeklonken in het rockgeheugen van eenieder die er bij was.

U2, Ziggo Dome,Amsterdam. Gezien: 8/09. Nog concerten aldaar op 9, 12 en 13/9.

Beeld epa
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden