recensie Frank Heinen

Typisch Tuinzigt zegt evenveel over zijn giechelende makers als over zijn eenzame hoofdrolspelers

Jan Koetsier is vooral bekend als DJ Janoesj, radiomaker van zijn eigen internetstation dat hij bestiert vanuit zijn woonkamer. Ik kende Jan Koetsier nog niet, de vorige serie van Typisch Tuinzigt, een op het oog sympathieke EO-reportageserie over de Bredase volksbuurt waar Jan woont, was aan me voorbijgegaan. Nu is de camera terug in Breda, ‘vanwege de Europese verkiezingen’. Vorige keer ging slechts een op de drie Tuinzigters naar de stembus, vandaar.

‘Kom kijken’, zegt Jan. De poes sloft naderbij en Jan zet een Europees vlaggetje op het dressoir. ‘Zo.’

Er werden meer Tuinzigters gevolgd. Hicham bijvoorbeeld, die thuis zat met schulden en nu koerier was. Het nieuwe werk viel hem niet licht, er kwam veel bij kijken: route onthouden, beleefd blijven… En dan was er Bertus. Bertus had een traplift en een gehoorapparaat met een piep erin. En Co, die de dagen chattend doorbracht, met zijn Ghanese vriendin. Op het beeldscherm verscheen een meisje met een kolossaal decolleté. ‘Mooie voetbalknieën’, stelde Co vast. Of ze echt bestond wist Co niet zeker, maar hij had wel geld gestuurd. Voor haar verjaardag en voor Kerst. Of misschien wel: als dank voor het gezelschap dat de persoon aan de andere kant van de chat hem verschafte.

‘Je bent alleen, maar je bent ook nie alleen.’

Plots begreep ik wat me niet beviel aan Typisch Tuinzigt: alle geportretteerden scharrelden in verschillende stadia van eenzaamheid door het leven en de microfoons legden hun terloops uitgesproken gedachten vast. De indruk dat de hoofdrolspelers en de makers iets anders nastreefden, liet me niet meer los. Elk vilein voice-overzinnetje (‘Gelukkig heeft Bertus nog zijn allesie in het leven: zijn karaokeset’) zette een extra karikaturale streep in de ongetwijfeld liefdevol bedoelde portretjes.

Verdraaid dun koord, waarop je als ‘gewone mensen’ portretterende tv-maker balanceert. Dat je er op uiteenlopende manieren af kunt vallen, is elke zondagavond te zien in de aandoenlijke, achtdelige reeks Uitgewoond (VPRO). Daarin filmt Marijke Schonewille met haar smartphone het leven van alledag in een verzorgingstehuis. Het huis gaat sluiten, de ouderen zullen moeten verhuizen, en dat zorgt voor een hoop onrust. De bewoners blijken heuse characters, de meesten zijn bovendien geestelijk nog helder genoeg om hun eigen fysieke neergang in de smiezen te hebben. De bewoners ‘begrijpen geen duvel van’ de aanstaande verhuizing. Uitgewoond zit vol ontroerende momenten. Het vertrek van Map (102) gaat door merg en been, en alle scènes met Anton, die smeekt om euthanasie, zal ik me nog lang heugen. Spijtig dat alle sturende vragen, emotionele voice-over en dramatische muziek datgene betekenis moeten verlenen wat al lang betekenis had. Zoals Typisch Tuinzigt evenveel zegt over zijn giechelende makers als over zijn eenzame protagonisten, leer je van Uitgewoond vooral veel over Schonewilles betrokkenheid. En daarvoor keek ik eigenlijk niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden