Typisch Nederlands

De toespraak van prinses Máxima leverde de brievenredactie een honderdtal reacties op. Een selectie...

Ina Brouwer (Forum, 9 oktober) schrijft dat Nederlanders hun roots op verschillende plaatsen hebben, zoals de ‘young professionals die van Delhi via Amsterdam naar New York reizen’.

Ik ben betrokken bij offshore ict-projecten: het maken van software in bijvoorbeeld India. Alle medewerkers hierbij zijn hooggeschoold, spreken goed Engels en zijn onderdeel van de computer-subcultuur. Toch zien we dat de cultuurverschillen groot zijn.

De Nederlandse sociale wetenschapper Geert Hofstede heeft de invloed van deze nationale verschillen al in de jaren zestig onderzocht, en is hiermee wereldberoemd geworden. Uit zijn onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat Nederland een lage machtsafstand kent en India een hoge. Landen met een hoge machtsafstand hebben autocratische managers, terwijl landen met een lage machtsafstand meer belang hechten aan overleg en inspraak. Indiërs zullen dan ook minder snel in discussie gaan met hun managers. Nederlanders willen inspraak – gevraagd en ongevraagd. Het mag duidelijk zijn dat het onderschatten van deze cultuurverschillen tot grote communicatieproblemen kan leiden. Cultuurverschillen kunnen Nederlandse ict-projecten in India zelfs doen mislukken. Het ‘hebben van roots in verschillende plaatsen’ blijkt zelfs in de ict-wereld niet voldoende om goed met elkaar te kunnen communiceren.

Paul Tjia, Rotterdam

Patatvreters

Patatvreters
Volgens de Oranjeverenigingen is Máxima beïnvloed door progressieve intellectuelen in haar opvatting over het Nederlanderschap (commentaar, 9 oktober). Moet ze dan alleen gaan praten met de orthodox-christelijke Nederlander, met patatvretende en bierzuipende Nederlanders aan de Spaanse Costa’s of met de oranjegekleurde voetbalfans?

Patatvreters
Teun Brouwer, Krimpen a/d IJssel

Patatvreters
Coornhert

Patatvreters
Volgens Ina Brouwer is de Nederlandse identiteit voortdurend in beweging. Ik ben van mening dat die bewegingen plaatsvinden in groepen die de identiteit vorm geven, het zogenaamde primordialisme. Het is de eigenheid gevormd door de taal van Nederlanders die hier zijn geboren en dus hun wortels hebben binnen een bepaalde gemeenschap. Dit evolueert niet alleen van onderop, maar ook van bovenaf. Zo hebben regeringen tot nu toe die Nederlandse eigenheid uitgedragen vanuit het intellectuele erfgoed. Een voorbeeld is het humanistische gedachtegoed van Erasmus en de vrijheid van meningsuiting van Coornhert. Dit heeft een positieve invloed op de integratie. Nieuwkomers krijgen in alle vrijheid de kans om zich binnen vastgestelde kaders te ontwikkelen.

Patatvreters
P.M. Taverne, Zoetermeer

Patatvreters
Kwetsend

Patatvreters
De rede van de prinses bestond voor het grootste deel uit gemeenplaatsen en kan als kwetsend ervaren worden door autochtone Nederlanders.

Patatvreters
Ook ik meen behept te zijn met een aantal positieve en negatieve eigenschappen die typisch Nederlands genoemd kunnen worden.

Patatvreters
Mijn voorouders hebben ertoe bijgedragen dat Nederland is geworden tot wat het is, namelijk een welvarend land met een bevolking die belangrijke grondwettelijke vrijheden geniet.

Patatvreters
Ik wens niet over een kam geschoren te worden met de velen die, hoofdzakelijk om economische redenen, uit andere landen naar Nederland zijn gekomen en die er geen blijk van geven dezelfde instelling te hebben als de oorspronkelijke Nederlanders.

Patatvreters
De Nederlandse identiteit bestaat wel degelijk. Nederlanders worden overal ter wereld gemakkelijk herkend.

Patatvreters
Het is niet te hopen dat mijn opinie reacties zal oproepen van ultra-nationale zijde, want daarvan ben ik absoluut niet gediend.

Patatvreters
Edward P. Woldendorp, Almelo

Patatvreters
Koekje (1)

Patatvreters
Een koekje bij de koffie is uniek. Nog nooit kreeg ik die in het buitenland bij de koffie geserveerd.

Patatvreters
E. van Halm, Beilen

Patatvreters
Koekje (2)

Patatvreters
Mij stoorde het dat ze Nederlanders wegzette als het volk dat eeuwig wordt gekenmerkt door de één-koekjes-politiek. Houd toch op. Ik ken niemand die het raar vindt als zijn gast meer dan één koekje blieft.

Patatvreters
Justine Zuidgeest, Haarlem

Patatvreters
Koekje (3)

Patatvreters
Laten we ophouden ons druk te maken over dé Nederlandse identiteit. Is het niet bedoeling dat we met elkaar proberen hier op die vierkante postzegel die Nederland heet, er iets moois van te maken? Wellicht dat we op termijn zonder erbij na te denken de koekjestrommel gewoon op tafel laten staan.

Patatvreters
Marja Pinckaers, Den Haag

Patatvreters
Koekje (4)

Patatvreters
Uit de diverse reacties op de speech van Máxima wordt mooi duidelijk wat onder meer de Nederlandse identiteit is: krenterige, mopperige zeurkonten zijn we. Krenterig, niet alleen in dat zo herkenbare ene koekje bij de koffie, maar vooral ook krenterig met onze complimenten. Mopperig, want het glas is eerder half leeg, dan dat we voor de half volle variant zullen gaan. En die eigenschappen maakt ‘de Nederlander’ tot de grootste zeurkont ter wereld!

Patatvreters
Nederlanders: laat Máxima niet in de kou staan! Vanuit haar gated community in Wassenaar heeft zij al veel bereikt in onze samenleving. Máxima, blijf vooral doorgaan met je pittige uitspraken!

Patatvreters
Marja Pronk, Houten

Patatvreters
Verkettering

Patatvreters
Het redactioneel commentaar van 9 oktober toont dat de Volkskrant het oude evangelie van het multiculturalisme heeft ingewisseld voor het populistisch-chauvinisme. De omgangsvormen met andersdenkenden zijn hetzelfde gebleven: onmiddellijke verkettering. Goed inprenten, domme lezer, niet Turkse en Marokkaanse studenten zijn representatief voor immigranten, nee, het straatgajes in Kanaleneiland is dat. Progressieve intellectuelen zijn wereldvreemde dwazen, slechts de Oranjeverenigingen kennen de realiteit. En Máxima mag heus wat zeggen, maar alleen als het geheel volgens het nieuwe evangelie is, want anders komt de sociale cohesie onder druk! Dank, Volkskrant, voor dit heldere inzicht in uw minder heldere denkwereld.

Patatvreters
Als Máxima en ik alleen als ingeburgerd worden beschouwd als ik de straatschooier als representatief voor de immigrant beschouw, dan dank ik voor de eer.

Patatvreters
Birol Akkus, Hengelo

Patatvreters
Staphorster deernen

Patatvreters
Zijn we op ‘onze’ Nederlandse teentjes getrapt? Misschien is men vergeten dat Nederland uit Friezen, Groningers, Drenten, Tukkers, maar ook Gooische vrouwen, Staphorster deernen, Veluwse kerkgangers, Jordaanse viswijven en onze allochtone medeburgers bestaat?

Patatvreters
Graag zou ik met Máxima om de tafel zitten om hierover van gedachten te wisselen.

Patatvreters
Linda de Wit, Leusden

Patatvreters
Ons lijden

Patatvreters
Dat Nederlanders qua karaktereigenschappen niet al te veel verschillen van de eerste de beste andere bewoner van deze planeet, wil er bij mij nog wel in. Maar het wordt iets anders als het gaat om onze unieke geschiedenis, onze taal, onze strijd tegen de zee en buitenlandse overheersing, ons lijden en onze overwinningen en, Máxima, ons koningshuis.

Patatvreters
Nederland zou geen identiteit hebben, terwijl er veel allochtonen rondlopen om met hoofddoek of oriëntaalse kleding hún eigen identiteit te onderstrepen. Zij wel, wij niet.

Patatvreters
Voor wie of wat heeft Hazelhoff Roelfzema eigenlijk gevochten in de Tweede Wereldoorlog? De speech was vooraf gelezen door drie kabinetsleden. Ze hebben aangetoond er niets van te begrijpen, brekebeen Vogelaar voorop.

Patatvreters
Albert van Uden, Hilvarenbeek

Patatvreters
Intellectuelen

Patatvreters
Ook de Volkskrant meent (Commentaar, 9 oktober) mee te moeten huilen met de wolven in het bos van de heer Scheffer. Máxima zou zich onvoldoende op de hoogte hebben gesteld van de gevoeligheden in de Nederlandse samenleving. Jan Blokker jr. (Forum, 9 oktober) laat terecht zien dat het gevoel van een nationale identiteit voor een belangrijk deel afhankelijk is van afkomst en religieuze achtergrond. Nederland bestaat niet alleen uit wereldburgers, maar ook niet alleen uit burgers die niet verder kijken dan hun eigen wijk of stad. Het stemt treurig als die laatste groep tot ijkpunt van de Nederlandse identiteit wordt gemaakt. Waarmee ik niet wil ontkennen dat juist die groep de problemen rond integratie aan den lijve ervaart.

Patatvreters
Anders dan de redactie van de Volkskrant ben ik echter blij met de woorden van Máxima, al is het alleen maar als tegenwicht tegen de arrogante toon, soms regelrechte hufterigheid, die in het politieke debat tegen onze medelanders van buitenlandse afkomst de boventoon voert.

Patatvreters
Het geldt nu als politiek incorrect een relativerend geluid te laten horen over integratie. Dat gebeurt in kringen van progressieve intellectuelen, die van de redactie van de Volkskrant en passant ook nog een veeg uit de pan krijgen. Wat is er mis met progressieve intellectuelen?

Patatvreters
Martin Schilperoort, Deventer

Patatvreters
Propvolle bus

Patatvreters
Toen ik de uitspraken van Máxima hoorde dacht ik ‘hè, hoe komt ze erbij dat de Nederlandse identiteit niet bestaat?’ Toch neem ik haar deze prietpraat niet kwalijk, voor mij zijn alle uitlatingen van leden van het Koninklijk Huis prietpraat. Wat weten deze mensen vanuit hun geprivilegieerde bestaan over het gewone leven, hoe het is om op school te gaan, te werken of te leven met mensen uit multiculturele achterstandssituaties? Lopen ze in hun eentje ’s avonds over straat, zitten ze in een propvolle bus, hebben ze last van burenherrie?

Patatvreters
In heel veel Nederlandse families zit wel een aangetrouwd familielid met een kleurtje. De uitgebreide koninklijke clan is volledig blank! Laat de leden van het Koninklijk Huis daar maar eerst over nadenken voordat zij uitspraken doen over de multiculturele Nederlandse samenleving.

Patatvreters
O. Dane, Driebergen

Patatvreters
Cultuurrelativisme

Patatvreters
De opmerking ‘de Nederlander bestaat niet’ is een opmaat tot cultuurrelativisme. Cultuurrelativisme betekent dat men onze westerse beschaving met zijn verworvenheden als de seculiere democratische rechtsstaat, geloof in de wetenschap en de rede, recht op onderwijs, gelijkheid van man en vrouw, vrijheid van meningsuiting en zelfbeschikking van het individu, in beginsel niet beter acht dan het voormalige Talibanregime van Afghanistan. En dat men accepteert dat leden van een religieuze minderheid, middels sociale druk of (dreiging met) geweld, rechten worden onthouden door hun geloofsgenoten die voor anderen vanzelfsprekend zijn.

Patatvreters
Frankrijk bezondigt zich niet aan cultuurrelativisme. De scheiding van kerk en staat ligt in de wet verankerd, en de idealen van de Franse revolutie, gebaseerd op de Verlichting, worden ook uitgedragen.

Patatvreters
In Nederland is veel minder duidelijk wat de plaats is van religie in de samenleving. In beginsel is Nederland een seculiere staat, maar er zijn altijd wel dominees politiek actief geweest om dit beginsel te ondergraven. Dit verklaart onze onzekerheid over onze identiteit, waar Máxima door aangestoken is.

Patatvreters
Pieter Markus, Geldrop

Patatvreters
Caravancultuur

Patatvreters
Het is vrij logisch dat Máxima weinig weet van de Nederlandse identiteit, alleen al door het feit dat zij in een ivoren torentje leeft. Ooit wel eens een gewone Nederlander in het wild ontmoet, Máxima? Ik vrees van niet.

Patatvreters
Het is heel lastig of zelfs onmogelijk om houdingen en uitdrukkingen uit een andere cultuur aan te voelen, te herkennen en te begrijpen. Een Nederlandse vrouw die geen hand krijgt van een mannelijke moslim zal zich beledigd voelen, zeker als zij de achtergrond hiervan niet kent. Zo zijn er tientallen uitdrukkingen, termen, woorden en gebaren die voor veel misverstanden kunnen zorgen.

Patatvreters
Zelfs de Belgen verschillen aanmerkelijk van de Nederlanders qua houding. De Nederlander is vaak zeer rechtstreeks en open (of gewoon bot en onbeleefd?), behalve over zijn geldzaken. Daar praat hij niet over, maar hij gaat graag voor het voordeeltje of liever nog voor het gratis hebbedingetje. In het buitenland roepen ze niet voor niets over ons ‘kijken, kijken, niet kopen’.

Patatvreters
En is onze buur de Belg niet veel beleefder en geeft hij niet vaker geld uit aan kwaliteit en goede kleding? Is de Hollandse volksdracht niet zoiets als: vale spijkerbroek met gemakkelijke trui? Moet ik het nog over de typisch Hollandse caravancultuur hebben? Waarschijnlijk herkennen ze ons overal aan de vormeloze vakantiebroeken met de blote bleke Hollandse benen die daar onderuit steken en aan de tientallen keren gewassen singlets, waar bossen okselhaar onderuit piepen.

Patatvreters
Holland, ik hou van je vermaledijde steek-niet-je-kop-boven-het-maaiveld-cultuur. Ik ben een echte Hollander!

Patatvreters
Lea Manders, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.