tv-recensie Tygo in de psychiatrie

Tygo in de psychiatrie is een krachtig statement tegen de toenemende labeldrift

Haroon Ali Beeld -

Jason is pas 21 maar heeft al dertien psychiatrische labels opgeplakt gekregen. Daardoor weet niemand meer hoe ze hem moeten helpen. ‘Ik heb me in één jaar tijd aan 135 hulpverleners voorgesteld.’ Uit wanhoop sluit hij zich soms dagenlang op in zijn badkamer, want daar zijn geen prikkels en licht.

Jeroen (37) kreeg na een reeks verkeerde diagnoses steeds meer medicatie voorgeschreven. Hij begint zijn dag nu met 900 milligram oxazepam en neemt daarna tientallen andere pillen. Hij kan en mag er niet mee stoppen, maar onder invloed van deze cocktail vermoordde Jeroen bijna zijn ex-vrouw.

De vierdelige serie Tygo in de psychiatrie, donderdag te zien bij de EO op NPO 3, laat zien dat patiënten geregeld verkeerd worden gediagnosticeerd en daardoor niet de juiste behandeling en medicatie krijgen. Tygo Gernandt spreekt met mensen bij wie zo’n inschattingsfout desastreuze gevolgen had. Een urgent probleem, want jaarlijks zoeken ruim 1 miljoen Nederlanders hulp voor psychische klachten. Als je de stap zet om met iemand te gaan praten, wil je wel dat een professional grondig onderzoekt wat er mankeert.

Psychiaters en psychologen erkennen in het programma dat een diagnose ook maar een menselijke interpretatie is van gedrag en dat hun checklist vrij arbitrair is. Gernandts redacteur, die zelf last heeft van angst- en woedeproblemen, bezoekt een aantal psychiaters en neemt stiekem hun intakes op. Dan wordt pijnlijk duidelijk hoe weinig tijd er is voor patiënten, hoe slecht er wordt geluisterd en dat er letterlijk hokjes worden afgevinkt. De redacteur krijgt van vijf psychiaters liefst elf verschillende stoornissen aangepraat. De moderne hulpverlening is dus een soort loterij; soms heb je geluk, meestal pech.

Tygo Gernandt (rechts) en Jason in ‘Tygo in de psychiatrie’. Beeld EO

Op Gernandts vorige programma, Tygo in de GHB, was nogal wat aan te merken. Het was te sensationeel, zowel de toon als de benadering van drugsverslaafden. MaarTygo in de psychiatrie benadert dit zware thema wat kalmer, zonder zinderende achtergrondmuziek, sturende voice-overs en pathetisch commentaar. Zonder dat wijzende vingertje zien we alleen een lieve presentator met oprechte compassie, die een hand op Jason legt en diep zucht als Jeroen de oneindige strip met pillen laat zien. In deze serie laat Gernandt de heftige verhalen voor zich spreken.

De opnamen van hun paniekaanvallen zijn confronterend. Ook is het moeilijk om aan te horen wat Jeroen zijn ex-vrouw heeft aangedaan toen hij buiten zinnen was. Maar in tegenstelling tot de vorige serie voelt dit niet als ramptoerisme. De beelden zijn een schreeuw om hulp – de juiste hulp. Tygo in de psychiatrie is een statement tegen de toenemende labeldrift in de geestelijke gezondheidszorg. Je kunt mensen niet in een hokje stoppen, zegt een bekende psychiater in de eerste aflevering. We zijn onvoorspelbaar en ieder individu reageert anders op een behandeling of medicijn. ‘De waarheid is dat we helemaal niet zoveel weten.’

Heeft u hulp nodig? Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via telefoonnummer 0900-0113 of de website 113.nl.

Tygo Gernandt en Jeroen in ‘Tygo in de psychiatrie’. Beeld EO
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden