Tweede seizoen van ambachtsman en waaghals Daniele Gatti

Dirigent Daniele Gatti begint aan zijn tweede seizoen bij het Concertgebouworkest met een verfrissende Mahler. Daartegenover staat een matige Haydn. Gatti helpt de levenslust van de componist om zeep.

Daniele GattiBeeld Silvia Lelli

De slingers zijn opgeborgen, de wittebroodsweken voorbij. Nu Daniele Gatti begint aan zijn tweede seizoen als chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest, luidt de vraag: hoe brengt hij stabiliteit aan in de muzikale prestatie? Tot nu toe slaan de meters naar alle kanten uit. Of de Italiaan oogst vijfsterrenlof of de kritiek zeilt hem om de oren. Dat hij die tweedracht soms zaait met een en hetzelfde concert, beschouwt de maestro overigens als bewijs van grote originaliteit.

Als hij bij de seizoensstart voor Mahlers Vierde symfonie op de bok stapt, hoor je het Gatti bijna denken. Kan wel wezen dat Mahler hier in het Concertgebouw behoort tot het heilige repertoire, maar aan die noten ga ik fijn mijn eigen draai geven. Het resultaat: muziek die aanvoelt zoals de wereld na een paar glazen alcohol. Alles komt je bekend voor. Tegelijkertijd is alles anders.

Met de partituur in de hand valt best te kibbelen over opgerekte vertragingen of onverhoeds invallende stiltes. Over de volière van fluiten en klarinetten in het openingsdeel. Maar het verhaal van Mahlers Vierde symfonie, die zoektocht naar spirituele onschuld, brengt Daniele Gatti met uitgekiende klankepisodes over het voetlicht.

Koninklijk Concert-gebouworkest (klassiek)

Gustav Mahler: Symfonie nr. 4 (****)
Joseph Haydn: Symfonie nr. 82 (**)
O.l.v. Daniele Gatti. 24/8, Concertgebouw, Amsterdam. Terugluisteren via radio4.nl.

Verfrissend ook, een Mahleruitvoering die nu eens niet wroet naar gevoelens. Meer dan een psycholoog is Gatti een ambachtsman. Hij neemt een partituur ter hand zoals een pizzachef zijn deeg. Hij mengt en kneedt, gooit in de lucht en rolt, net zolang tot de volmaakte bodem op tafel ligt.

Zo wordt het 'Ruhevoll' van deel drie een virtuoze oefening in loomheid. In deel vier brengt Gatti het orkest op fluistersterkte, waarna de Israëlische sopraan Chen Reiss met een intieme schittering rond haar stem kan zingen van himmlische Freude.

In Mahler is Daniele Gatti een waaghals. Soms komt hem dat te staan op een gruizige klank of rafelige inzet. Alles liever dan de matheid waarmee hij de 82ste symfonie van Joseph Haydn opzadelt. Het stuk, bijnaam 'De beer', is Gatti's eerste Amsterdamse Haydnverkenning.

Dat een hoornist zijn avond niet heeft, kan gebeuren. Serieuzer is het feit dat ambachtsman Gatti weinig gevoel toont voor het muzikanteske van Haydn. Tel koddige tempo's op bij verdonkeremaande ritmes, voeg zwaarlijvigheid bij bloedarmoe en je helpt Haydns levenslust om zeep. De uitdaging van de 18de eeuw moest de chef maar liever laten rusten. De meters slaan te diep in het rood.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden