Tweede Rietveldhuis geopend

Ze had een prachtig, modern huis aan de rand van Utrecht, mevrouw Schröder, en ze voelde er niets voor haar uitzicht te laten bederven door de onvermijdelijke nieuwbouw....

Eenenzeventig jaar later is vrijdag een van die vier herenhuizen feestelijk heropend. Maar het uitzicht van het Rietveld Schröderhuis op de Erasmuslaan is voorgoed verpest door de verhoogde Waterlinieweg, de drukke oostelijke ringweg.

Buiten is het 2002. Binnen, in het gereconstrueerde pand Erasmuslaan 9, is het volop 1931. Na de oplevering richtten Rietveld en Truus Schröder, zijn muze en inspirator, het pand in als modelwoning, met moderne (Rietveld)meubelen. In de drie weken van openstelling in oktober 1931 konden geïnteresseerden hun belangstelling kenbaar maken voor het huis of het meubelair.

Die meubelen staan er nu weer, sommige oorspronkelijk, anderen opnieuw gemaakt, terwijl ook het huis zelf in zijn oude staat is teruggebracht. Het Centraal Museum, dat ook het Rietveld Schröderhuis beheert, heeft het pand uit de eigen collectie opnieuw ingericht, na de aankoop en restauratie ervan door de Vereniging Hendrick de Keyser. Het huis is toegankelijk voor het publiek, maar heeft ook zijn functie van woonhuis terug: een huurder heeft de eerste verdieping betrokken.

Restauratiearchitect Bertus Mulder, die in de jaren vijftig nog met Rietveld heeft gewerkt en betrokken was bij de restauratie van het Rietveld Schröderhuis, heeft het huis ontmanteld, de oorspronkelijke pastelkleuren van de muren teruggevonden, de keuken die verwijderd was opnieuw op maat laten maken, de betonnen douchebak gereconstrueerd.

In de modelwoning wilde Rietveld laten zien hoe je een ultramodern huis ultramodern zou kunnen inrichten - hoewel hij niet naliet te vermelden dat een klassieke inrichting ook heel goed mogelijk was. Voor het Rietveld Schröderhuis, dat dateert uit 1924, koos Rietveld (die was begonnen als timmerman) voor meubelen van hout geschilderd in primaire kleuren. Voor de Erasmuslaan, zes jaar later in zijn ontwikkeling, kwam hij met meubelen van staal en glas, de houten meubelen waren zwart, wit of onbeschilderd. Rietveld meende dat een goed ingerichte woning heilzaam was voor lichaam en geest. Hij zocht naar meubelen die machinaal geproduceerd konden worden, zodat ze beschikbaar kwamen voor de massa.

Hij was behalve een idealist ook een estheet, zei tijdens de opening Carlo Huijts, de directeur van Vereniging Hendrick de Keyser. 'Als we iets tegenkwamen dat van rottigheid bijna uit elkaar viel, dan was de kans groot dat het origineel was. Rietveld wilde een esthetisch resultaat en hij vond zoiets als technische onmogelijkheid totaal onbelangrijk. Dat maakt het architectonische resultaat bijna perfect.' Waar bij de restauratie van panden altijd wel 'restruimte' gevonden wordt, zei Huijts, ontbreekt die bij Rietveld - diens huizen zijn uiterst compact.

Rietveld bouwde zijn huis rond een kern van trappenhuis en facilitaire ruimten (keuken, badkamer, douche) op de verschillende verdiepingen boven elkaar, waardoor hij nutteloze gangen vermeed. Het mooiste deel van de woning is dat trappenhuis, waar langs een spiltrap met naar huidige maatstaven akelig smalle treden, de woning, met al zijn kleurschakeringen per verdieping, van onder tot boven is te zien.

Modelwoning Rietveld, Erasmuslaan 9, Utrecht. di-za, 11-17 u. Bezichtiging uitsluitend met rondleiding. Tel 030 2362310.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden