Twee uur lang knokken en en nauwelijks rust rennen

Regie Guy Ritchie.Met Robert Downey Jr., Jude Law, Rachel McAdams, Mark Strong.In 99 zalen...

Op papier leek het een mooie combinatie. Neem Guy Ritchie, gelauwerd als misdaadfilmer, maar ook wel toe aan enige genreverbreding, en koppel hem aan het klassieke duo onder de speurneuzen: Holmes en Watson. Goed, Ritchies laatste poging om een nieuwe weg in te slaan eindigde in de romantische Madonna-flop Swept Away (2002), maar die misstap kon nog veilig aan háár worden toegerekend. En eenmaal gescheiden, revancheerde Ritchie zich met het bijdetijdse criminelenensemble uit RocknRolla (2008).

Wat gebeurt er wanneer hij zijn hyperenergieke stijl mengt met Victoriaans Londen? Veel, heel veel. Sherlock Holmes is twee uur lang knokken en rennen, onderbroken door korte rustmomenten waarin Holmes zijn uitzonderlijke speurderskwaliteiten demonstreert; wat steengruis op een knie is voldoende om de plot weer een kwartslag te draaien.

Zo hoort dat ook in de wereld van Holmes, maar Ritchie leunt even gemakzuchtig op het speurvermogen van zijn held om het tamelijk richtingloze script glad te strijken. Dan blijkt Holmes ineens zo onnavolgbaar begaafd, dat het nog een hele prestatie is om de dienstdoende boef – de politicus annex zwarte magiër Blackwood – überhaupt een film lang kans te laten maken op die beoogde wereldheerschappij.

Het gebrek aan spanning zou overkomelijk zijn wanneer Ritchie de aan Holmes verbonden insinuaties, grapjes en spitsvondigheden wel goed zou doseren, maar ook daar houdt hij op geen enkele wijze maat. Alles is effectbejag, wat leuk is voor de decorploeg, die zich volledig mag uitleven op 19de-eeuws Londen, maar de acteurs zijn er niet bij gebaat; die worden geacht achter elke verwikkeling weer zo’n onmogelijk te timen doodslaande grap te plaatsen.

Het maakt Sherlock Holmes te vaak pijnlijk niet leuk, en nekt eveneens de aanvankelijk nog veelbelovende latent-homoseksuele affectie tussen Robert Downey Jr. en Jude Law als speurder en assistent.

Opmerkelijk genoeg komt in het uitstekend gecaste en door topacteurs bevolkte Sherlock Holmes geen enkele speler echt goed tot zijn recht. Of de hernieuwde saga – dit is pas deel één – met zo’n matige start nog vorm kan vinden, is de vraag. Ritchie, die momenteel druk is met deel twee, zou kunnen beginnen met Downey jr. te zeggen dat je een Brits accent ook kunt overcompenseren, en dat je wenkbrauwen niet élke minuut hoeft op te trekken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden