Twee stukken over Poolse arbeiders in de kas: toeval of sprake van plagiaat?

Brabantse theatermaker herkent thema en aanpak in toneelproductie in het Friese Sexbierum.

Beeld ANP

Plagiaat is misschien een te groot woord, maar het inpikken van creatief eigendom komt dicht in de buurt. Dat vindt althans de Brabantse theatermaker Peter Dictus die hoogst verbaasd is over de frappante overeenkomsten tussen de producties Lost in the Greenhouse van Orkater, op dit moment te zien in Sexbierum (Friesland), en Moeland dat hij zelf in 2012 heeft gemaakt in het Brabantse Zundert. Beide voorstellingen gaan over Poolse gastarbeiders die werken in de glastuinbouw en beide worden bovendien opgevoerd in grote groentekassen. Net als in Friesland werken ook in Zundert veel Poolse arbeiders in de glastuinbouw.

‘Natuurlijk is het niet verboden om hetzelfde idee te krijgen, zowel in thematiek als opzet, zelfs niet zes jaar later. Het wordt iets lastiger als zich in die publicaties telkens een opvallend precieze overeenkomst opdringt in artistieke keuzes en vermeend verworven inzichten’, aldus Peter Dictus. Hij noemt het bovendien ‘pijnlijk lachwekkend’ dat Orkater-regisseur Titus Tiel Groenestege donderdag in De Volkskrant stelt dat zijn voorstelling misschien wel een antwoord is op het Polenmeldpunt van Geert Wilders destijds. Dictus: ‘Gelukkig schreef de Franse krant Le Monde dat precies hetzelfde over onze voorstelling, toen die kwestie nog wel speelde.’ Hij kan zich dan ook niet voorstellingen dat de makers van Lost in the Greenhouse niet van de Zundertse productie op de hoogte waren.

Orkater reageert bij monde van Titus Tiel Groenestege (regie en tekst) en Geert Lageveen (tekst) verbaasd en verrast. Zij zijn al met al zo’n vijf jaar bezig geweest met deze productie en hadden ondanks grondige vooronderzoek nog nooit van Moeland gehoord. Tiel Groenestege: ‘Puur toeval, iets anders kan ik er niet van maken. Wij zijn volkomen vanuit onze eigen research aan het werk gegaan. Ik hoor nu voor het eerst van deze Brabantse voorstelling.’ Lageveen: ‘Dit is totaal nieuw voor mij. Maar het is goed dat er over dit belangrijke onderwerp kennelijk dus meer theater wordt gemaakt.’

Overigens is er één groot verschil tussen beide producties: in de kas van Orkater worden tomaten gekweekt, in die in Zundert destijds aardbeien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.