TheaterEen leven lang seks

Twee recensenten van verschillende generaties en seksuele voorkeur over Een leven lang seks

Vanaf links: Justus van Dillen, Minne Koole en Chiem Vreeken in ‘Een leven lang seks’Beeld Casper Koster

Verwacht geen piemels en vagina’s. Een leven lang seks moet het hebben van de herkenbare zoektocht naar wat een man aanmoet met zijn lijf.

Een leven lang seks van Theater Bellevue is een chronologische reis door een mannenleven, en dan vooral in relatie tot zijn seksualiteit. Vanuit de moederbuik meteen aan de borst, hup de wieg in, groter worden, het lichaam ontdekken, experimenteren, zoenen, klaarkomen, trouwen, kinderen krijgen (en dus even minder seks), ouder worden, de lust niet meer voelen, of toch nog wel, en dan het graf.

De tekst is van Sanne Schuhmacher en regisseur is Wieke ten Cate, twee vrouwen dus. Drie acteurs spelen verschillende types: Minne Koole de charmeur, Chiem Vreeken de introvert en Justus van Dillen de lefgozer. De setting is bijzonder: het publiek neemt plaats op bedden die verspreid door de zaal zijn neergezet. Hein Janssen en Vincent Kouters, twee theaterrecensenten van verschillende generaties en seksuele voorkeur, gingen samen kijken naar een voorstelling in een tijd van #metoo en mannelijk onbehagen.

Minne Koole.Beeld Casper Koster

Herkenbaarheid

VK: ‘Het mooie aan Een leven lang seks is de meerstemmigheid. Schuhmacher en Ten Cate laten drie mannen synchroon drie totaal verschillende levens vertellen. Bij de een gaat het over het botvieren van de lieve lusten, bij de ander over het ontdekken en experimenteren en bij de derde over het ongemak, de onzekerheden en alle heimelijkheden die er, zeker bij jonge jongens, rondom seks zijn. Die laatste wordt gespeeld door Chiem Vreeken en is volgens mij de interessantste rol. Alleen bij hem wordt seks iets licht problematisch. Dat levert een interessante spanning op met die twee brutalere mannen. Het kan ook zijn dat ik me het meest herken in Vreekens type. In mijn jeugd was seks ook een taboe. Deze voorstelling gaat niet over grote drama's of pijn, maar moet het hebben van dat soort gedeelde herkenning. Dat doen ze goed.’ 

HJ: ‘Herkenbaar vond ik die zoektocht in de pubertijd, wanneer jongens vaak niet weten wat ze aan moeten met hun lichaam, en specifiek met hun piemel. Kennelijk hebben veel jongens vroeger in het fietsenhok op school een beetje met elkaar zitten friemelen, daar gaat het in deze voorstelling nogal over. Natuurlijk heb ik ook geëxperimenteerd, en me later afgevraagd of dat wel oké was. Wie Een leven lang seks  ziet, kan vaststellen dat dat gelukkig helemaal niet raar is. Overigens gaat de voorstelling wel enkel over heteroseksuele mannen. Ik hoorde één keer het woord darkroom, maar dat kwam voor mij volledig uit de lucht vallen. Niet dat dat erg is: negen van de tien mannen zijn hetero, die moeten leren omgaan met een lichaam dat totaal anders is dan het hunne. Ik vind dat wel aandoenlijk – die soms onmachtige pogingen een vrouw te bereiken, te behagen, te bevredigen. En leerzaam ook!’

Justus van Dillen.Beeld Casper Koster

Heftig

HJ: ‘Ondanks het onderwerp is Een leven  lang seks  wel wat braafjes – veel woorden, weinig actie en lichamelijkheid. Als Minne Koole gaat dansen wordt het opwindender. In de zaal zaten overigens opvallend veel oudere mensen, 70-plussers zelfs.  Kennelijk trekt de titel toch een breed publiek. Eigenlijk gaat het meer over ‘een leven lang’ dan over ‘seks’. Dat is op zich goed, in deze tijd waarin alles geseksualiseerd is, en tegelijkertijd alles op dat vlak onder druk staat. Ik bedoel: we mogen elkaar nauwelijks nog aankijken, laat staan aanraken.’

VK: ‘Ik heb heftigere theatervoorstellingen gezien. Maar serieus, hoeveel piemels, vagina’s en gesimuleerde seks moet een theaterbezoeker kunnen verdragen? Dit verhaal gaat nu eens niet over choqueren, maar over de lol van seks, herkenbare gêne en de levenslange honger naar aanraking. Dat is misschien braaf of naïef, maar daarmee ook een welkome afwisseling.’ 

Chiem Vreeken.Beeld Casper Koster

#MeToo

HJ: ‘Wat mij opviel is dat het opvallend weinig gaat over mannen die te ver zijn gegaan. Ergens wordt iets gezegd over ongewenst gedrag op een kantoor, maar dat is de enige referentie aan een thema als machtsmisbruik. Daar hadden de makers wel wat explicieter over kunnen zijn. Als je als twee vrouwen een voorstelling maakt over mannen en seks, verwacht je toch een beetje dat zij ons willen helpen bij, of nou ja, het in elk geval benoemen van een noodzakelijke gedragsverandering. Maar Een leven lang seks  is in die zin niet de rehabilitatie van de mannelijke seksualiteit.’ 

VK: ‘Maatschappijkritiek zit er niet in, in deze voorstelling. Ik geloof ook niet dat dat de bedoeling was. De makers hadden duidelijk iets poëtisch voor ogen – een meerstemmig gedicht. Een rehabilitatie is het evenmin. Eerder worden mannen hier weggezet als sukkels die vanaf hun geboorte geobsedeerd zijn door hun piemel en wat die allemaal kan. Zie ze daar staan, met zijn drieën rond dat decor-bed, giechelend om seks en bananen. Zolang ze er zo openlijk over praten, lijken ze volstrekt ongevaarlijk. Mooi, toch? Misschien is dat wel het begin van die verandering: erover praten.’

Een leven lang seks is t/m 8/2 te zien in het lunchtheater van Bellevue in Amsterdam.

Meer mannen

Mannen en seks – het is een thema dat dit seizoen vaker opduikt in het theater. Zo zien we in Poker van Raymi Sambo vier mannen die vanwege hun afkomst of cultuur geen seks met mannen mogen hebben, maar dat stiekem toch doen. Op hun wekelijkse pokeravondjes, wel te verstaan. Acteur Florian Myjer maakte onlangs de solo Yves Saint Laurent over de Franse modeontwerper en diens obsessie voor en onderdrukking van seksualiteit. Die voorstelling ging deels ook over Myjer zelf. Hij liet het publiek een kwartier lang doodgemoedereerd naar gay-porno kijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden