Recensie Boeken

Twee mensen samen toont gelijkenis met Sønderby's generatiegenoten Hemingway en Fitzgerald (drie sterren)

En weer verveelt iedereen zich kapot in Kopenhagen. Na Midden in een jazztijd, de Deense klassieker van Knud Sønderby (1909-1966), waarin student Peter Hasvig met zijn rijke vrienden de tijd verlummelt, ditmaal in zijn tweede roman Twee mensen samen (1932). Wederom betreft het een groepje gefortuneerde twintigers, met ‘te veel tijd om na te denken en te weinig noodzaak om te werken’. Een van hen is de knappe geneeskundestudent Kaj Ruben. Op een avond in een ‘niet zo chique gelegenheid’ raakt hij geïntrigeerd door de schuchtere Kirsten, verkoopster in een warenhuis. Voor haar is het wél een chique gelegenheid. Later brengt hij haar thuis, in een buurt waar vrouwen ‘met natte schorten en vet haar’ uit het raam hangen. Vanaf dat moment is het zoeken naar een manier om de maatschappelijke kloof tussen hen te overbruggen.

Sønderby schreef deze roman toen hij al succes had geboekt met zijn jazztijd-debuut dat hem de vergelijking met Hemingway en Fitzgerald opleverde. Ook Twee mensen samen toont een gelijkenis met die generatiegenoten: thematiek – het effect van sociale hiërarchie – à la Fitzgerald, een rauwe beschrijving van een kroeggevecht in de stijl van Hemingway. Sønderby, gegrepen door het modernisme, experimenteert er op los: snel wisselende vertelperspectieven, uitzoomen tot Kopenhagen niet groter is dan een krant, inzoomen tot aan de mee-eters op een neusvleugel, met soms een directe interruptie van de schrijver zelf: ‘Ik ben de brilslang die door het gras van mijn boek kronkelt’.

Des te traditioneler, om niet te zeggen reactionair, doet de beschrijving van Kajs liefde voor Kirsten aan. Die lijkt volledig gebaseerd te zijn op haar onschuldige witte ‘gezichtje’, op het gegeven dat ze viezigheid van zijn schoen poetst en broodjes smeert als ze naar het strand gaan. De meisjes uit zijn bohemienkliekje zouden dat nooit uit zichzelf hebben gedaan, bedenkt hij vertederd. Kirsten heeft verder geen interesses of ambities, weet nooit iets te vertellen, vindt alles raar of eng. Hoe grensverleggend Sønderby verder ook schreef, Kaj Ruben zal nog lang niet van zijn verveling verlost zijn.

Knud Sønderby: Twee mensen samenOevers: 250 pagina’s; € 18,50.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden