Twee Friese zomeropera's op een steenworp afstand

Vooral veel liefde voor opera. Spanga en Nijetrijne zijn beide al jaren uitverkocht.

Opvoering van Figaro op het terrein van Nijetrijne, in 2010.

High heels uit, rubberlaarzen aan. Om bij de opera's in Spanga en Nijetrijne te komen, moet je niet vies zijn van een spatje modder. De paden naar de tribunes voeren dwars door de weilanden van een streek die niet voor niets De rottige meente heet. Het is er drassig, maar als je geluk hebt, krijg je een spectaculaire zonsondergang als decor.

Niet uitgesloten dat die handig wordt gebruikt in de nieuwe productie van La Traviata in Spanga, of in De wereld op d'r kop van Opera Nijetrijne. In het Friese Weststellingwerf speelt de natuur prominent mee. Dat gaat al zo sinds de oprichting van Opera Spanga, zomer 1989.

Vier kilometer ligt tussen het weiland van Opera Nijetrijne en dat van Opera Spanga, bijgenaamd 'het Verona van Weststellingwerf'. Als de wind de goede kant op staat, zou het ene gezelschap de muziek van het andere bijna kunnen horen, ware het niet dat Spanga ruim voordat Nijetrijne begint al is afgelopen.

Ooit was er één opera in Weststellingwerf. Letterlijk in haar achtertuin vierde regisseur Corina van Eijk 's zomers haar liefde voor de kunstvorm die ze als klein meisje van haar opa had meegekregen. Naast hem beleefde ze haar eerste opera-ervaringen, op het schellinkje in theater Carré. Ze zag er romantische Italiaanse werken voorbijkomen, van Verdi en Puccini. 'Als je als jong meisje voor het eerst een opera hoort, denk je What the heck? Maar al na een paar voorstellingen was ik om. Het is drama pur sang', zegt ze.

Ze loopt nog altijd warm voor de Italiaanse opera, al is ze niet uit op makkelijke succesjes. Ze liet Verdi's laatste opera Falstaff omwerken tot een gedurfde 21ste-eeuwse compositie: Falstaff Revisito - inmiddels opgevoerd op een groter weiland in de buurt. Haar regies zijn een klasse apart. Vaak maakt ze inventief gebruik van filmbeelden. Altijd levert ze een verfrissende, actuele kijk op een stuk.

Yvon Scheper doet het anders. Stroomafwaarts aan het riviertje De Scheene, dat van Spanga naar Nijetrijne loopt, presenteert zij opera's van veel oudere datum. Lang geleden was ze de vriendelijke buurvrouw van Corina van Eijk. Ze steunde Opera Spanga waar ze maar kon en bood de zangers een gratis slaapplek op haar boerderij.

Niets aan de hand, tot een van de zangers uit Puccini's Gianni Schicchi bedacht dat hij graag wilde regisseren. Op het terrein van buurvrouw Yvon begon hij met korte, 18de-eeuwse intermezzi: twee keer 20 minuten, voor een publiek van zo'n 75 genodigden. De zanger is van het toneel verdwenen, maar buurvrouw Yvon Scheper kreeg de smaak te pakken en ging door onder de naam Opera Nijetrijne. Zomer 2006 presenteerde ze haar eerste opera: Falstaff, niet van Verdi maar van de oude Antonio Salieri.

Dat klinkt als het libretto van een kluchtige opera met kijvende sopranen. 'Natuurlijk lag het moeilijk in het begin, maar dat is allang voorbij', reageert Scheper. 'We zitten elkaar helemaal niet in de weg. Nijetrijne is een stuk kleiner dan Spanga. Wij richten ons helemaal op onbekende komische opera's uit de 18de eeuw. Die laat ik in het Nederlands hertalen - niet vertalen. Het worden echt nieuwe stukken. Dat trekt een ander publiek dan Spanga. Bovendien is het hier kleinschaliger. We hebben elke avond plaats voor 200 man, de helft van Spanga. Het publiek eet aan lange tafels in de openlucht, en ook de voorstellingen spelen in de natuur. Alleen als het stortregent, zetten we een tent klaar.'

Met knijpoogjes tegen de zon in kijken of, bij een regenbui, schuilen onder de uitgedeelde poncho's - het deert de Nijetrijnegangers niet. Juist de onvoorspelbaarheid van de natuur is een attractie. Liefhebbers maken er een jaarlijks uitje van. Ze komen uit het noorden, maar ook opvallend vaak uit Amsterdam en omstreken - net als het publiek van Opera Spanga.

Het merendeel gaat óf naar Spanga óf naar Nijetrijne, maar de laatste jaren zijn er ook mensen die beide bezoeken. Concurrenten zijn ze allang niet meer. Waarom zouden ze? Beide zomeropera's zijn succesverhalen die naast elkaar kunnen bestaan: al jaren vrijwel alle avonden uitverkocht. Spanga en Nijetrijne zijn weer goede buren.

Opera Spanga, Verdi's La Traviata, 22/7 t/m 5/8.

Opera Nijetrijne, Salieri's Il mondo alla rovescia (De wereld op d'r kop). 15/8 t/m 27/8.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden