Twee Don Juans vechten verbaal én letterlijk om dezelfde vrouw

‘Moeten we alleen nog even die seks doen! Wil jij op de grond gaan liggen, Manon? En Jaap, dan jij erop.’..

Manon Nieuweboer en Jaap ten Holt laten zich tussen de stoelen zakken. Een bloot been is het enige dat er nog van Nieuweboer te zien is. ‘Maak het een beetje leuk,’ roept regisseur Danielle Wagenaar, ‘laat die stoelen bonken!’

Onder de noemer Lust en Vraatzucht speelt theatergezelschap Het Syndicaat vanaf vandaag vier korte voorstellingen van drie jonge Nederlandse, en één Engelse schrijver.

Schoolklassen zijn niet uitgenodigd, jongeren en volwassenen wel. Een klas zou gaan loeien van al die seksuele toespelingen, maar Lust en Vraatzucht is alleen in schijn oppervlakkig. Daaronder gaat het over de decadentie van ons bestaan, over het opvullen van de leegte met behulp van spullen en seks. Een actueel onderwerp, zeker nu de ‘seksualisering van de samenleving’ zo hoog op de politieke agenda staat.

Tekstschrijvers Jibbe Willems en Anouk Smit zijn naar de vorderingen komen kijken. ‘Ik maak het ze moeilijk’, grijnst Smit. Ze doelt op haar bedrieglijk eenvoudige taalgebruik in Warm. Het ritme moet precies goed zijn, de sfeer ook. ‘Jij moet opgewekt vakantiegevoel uitstralen’, zegt Wagenaar streng tegen Gerold Guthman die de stiefvader speelt; een man die in blinde overtuiging doet alsof het leven prachtig is, terwijl zijn stiefdochter op zijn schoot haar grenzen verkent.

Smit steekt een sigaret op. ‘Ik heb geen idee hoe het gaat worden’, ze neemt een nerveus trekje, ‘Maar het komt wel goed. Als zij het doen, komt het goed.’

Jibbe Willems schreef een heel ander stuk, Lola. Hij is taalvirtuoos, die voor de gelegenheid zijn personages alles op rijm laat zeggen. Zijn voorstelling speelt zich af in een bordeel, waar twee Don Juans verbaal én letterlijk vechten om dezelfde hoer. De jonge Don Juan gebruikt zijn potentie, de oudere heer zijn taal: ‘Lola / mijn vlinder / het is nog een pup / sta me toe zijn oren te wassen / hij is van het genre / dat nog niet lang geleden / heeft ontdekt dat zijn ploffertje meer kan dan plassen(*)’

Willems: ‘Ik verzin niet-bestaande woorden die door hun context betekenis krijgen. Ik maak er grote verhalen vol hartstocht mee, voorbij de keukentafeltaal.’ Smit knikt, ‘Mijn stijl is misschien anders, maar ik denk dat wij, voor zover er al sprake is van een nieuwe generatie toneelschrijvers, genoeg hebben van het kleinmenselijk leed dingetje. Het mag grootser.’

En grootser zal het worden, al is het nog even zoeken. Wagenaar, tegen de actrice die de hoer in Lola speelt: ‘Het moet volkomen noodzakelijk zijn. Jouw lust is intens, anders heb je niets meer. En dus praat je met de aantrekkelijkste man op aarde. De vervuller van je dromen. Dat wíl je geloven. Ook al ben jij een oude hoer en stinkt hij uit zijn bek.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden