Tv-tips voor paus Franciscus

25 jaar lang zag paus Franciscus geen televisie. Ook kijkt hij niet op internet. Wat is hem ontgaan, en wat zou hij zeker eens moeten terugkijken?

Beeld Lumine.nl

Je kunt heel goed zonder televisie in sommige kringen wordt dat zelfs steeds hipper. Maar als plaatsvervanger van Christus op aarde kan het geen kwaad de blik op de wereld te richten via het beeldscherm, al was het maar om de blik van de wereldop jezelf weerspiegeld te zien.

Want hoe groot is hetinlevingsvermogen met de lammeren wanneer een herder niet het kwaad in volle omvang, en dus bewegend beeld, onder ogen wil zien van de instortende Twin Towers, nota bene uit naam der religie? Natuurlijk, je kon afgelopen decennia lezen over honger, overbevolking en aids in Afrika, maar nergens is het lijden der mensheid intenser te aanschouwen geweest dan in de talloze hemeltergende reportages op televisie. Wie zichzelf als geestelijk wereldleider het beeld ontzegt, berooft zich van zijn geloofwaardigheid.

Leve de vooruitgang: ook paus Franciscus kan met Google en YouTube de schade van de afgelopen 25 jaar gemakkelijk inhalen. Een weekendje bingewatchen in bed en hij is weer helemaal van deze wereld.

Opwarmertje

Laat hem bij wijze van opwarmertje eindelijk die verzamelde hoogtepunten bekijken van zijn al even beroemde landgenoot, de voetballer Messi op YouTube-kanaal Messi the boss. De paus houdt van voetbal, maar heeft Messi nooit aan het werk gezien. Diens 100mooiste doelpunten in 23 minuten - efficiënter kan het niet, en het staat wel zo beleefd tegenover zijn held.

Er is vast een digitaal onderlegde kardinaal die Franciscus even kan helpen zoeken naar 'Madonna' en 'Confessions Tour'. Tik op YouTube haar nummer Live to Tell in, en zie de zangeres met doornenkroon aan het kruis hangen om zo een link te leggen tussen de onschuldige dood van Christus en honderdduizenden Afrikaanse honger- en aidsdoden. Blasfemisch, vond het Vaticaan het optreden, namens een paus die het dus nooit heeft gezien.

Van Madonna naar moeder Teresa. Die bleek met haar standpunten over geboortebeperking en abortus ook al niet meer zo heilig in de ogen van de tv-wereld. Christopher Hitchens maakte in 1994 een indringende aanklacht met zijn documentaire Hell's Angel, in wier verzorgingshuizen voor armen zorg, voeding en hygiëne ver te zoeken waren.

Geschiedenisles

Tijd om bij te spijkeren: geschiedenislesjes voor de paus.

Er zit een veelbelovende televisiedramaserie aan te komen van Paolo Sorrentino, de maker van La Grande Bellezza. Werktitel: The Young Pope, over een hogepriester die de allereerste Italiaans-Amerikaanse paus wordt. Dat komt later dit jaar. Tot die tijd heeft Franciscus zijn handen vol aan The Borgias. De oorsprong van het lijden van de kerk wordt inzichtelijk gemaakt in deze beroemde en imposante dramaserie, over de Spaanse familie die in de 15de eeuw in Italië een pontificaat voortbracht dat de scepter zwaaide via corruptie, moord, seks en incest.

Dan kunnen we nu de link leggen naar het recente verleden. Laat hem beginnen met BBC's Panorama uit 2006, waarin een boekje werd opengedaan over hoe de katholieke kerk slachtoffers van seksueel misbruik het zwijgen trachtte op te leggen. Op wonderbaarlijke wijze is de aflevering van YouTube verdwenen, maar gelukkig is een transcript bewaard gebleven, zodat het allemaal valt na te lezen en de verbeelding zijn eigen werk kan doen.

Een belofte aan Maria

‘Ik lees slechts één krant’, zei de paus van de week tegen de krant La Voz del Pueblo, uit zijn thuisland Argentinië. Dat is de Italiaanse La Repubblica. En: ‘Ik kijk geen televisie meer sinds 1990. Het is een belofte die ik heb gedaan aan de Heilige Maagd Maria van de berg Karmel in de nacht van 15 juli 1990.’

En doe de paus meteen even een eigentijds abonnementje op Netflix cadeau, waar hij op elk gewenst tijdstip de documentaire Mea Maxima Culpa - Silence in the House of God kan bekijken. Regisseur Alex Gibney volgde het spoor van de eerste geluiden over seksueel misbruik in de (Amerikaanse) katholieke kerk tot aan het Vaticaan.

Of kijk even dit item terug uit Brandpunt/Reporter van 27 februari 2014, over de Bankiers van God en de vraag hoeveel het seksueel misbruikschandaal de (Nederlandse) r.k.-kerk heeft gekost.

Nederland

De Nederlandse invalshoek. Natuurlijk mag het opperwezen ook daar de ogen niet voor sluiten. Laat Franciscus eens kijken hoe hier (en naar verluidt later zelfs in de VS) Gods woord wordt verspreid via het onzalige evenement van The Passion, waarvan alle edities zijn terug te vinden op YouTube. Het kan dan niet lang meer duren eer Eros Ramazzotti wordt gekruisigd op het Sint Pieterplein, beweend door zijn onbevlekte moeder Laura Pausini.

Nederland als spiegel van zijn kudde. Het zal Franciscus vlak vóór zijn televisieloze tijdperk niet zijn ontgaan hoe de schertsfiguur Popie Jopie van het afzichtelijke Pisa (we spreken over de donkere jaren tachtig) de Nederlandse parochie veroverde. Gelukkig is die televisieduivel uitgedreven, maar de echo klinkt nog na in de verte.

Onvergetelijk hoe Mariska de Haas, hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad, een duit in het collectezakje meende te moeten doen met haar optredens in Pauw & Witteman. Elk optreden was kostelijk, maar vooral die ene discussie met sportjournaliste Barbara Barend over het lesbisch ouderschap: een zoon die door twee vrouwen wordt opgevoed kan later nooit een goede echtgenoot zijn, zei De Haas (waar is deze engel eigenlijk gebleven?) met droge ogen.

P&W bleek in de jaren 2010-2012 toch al een geschikt altaar voor het katholieke woord. Onvergetelijke indruk maakte kardinaal Simonis in maart 2010 met zijn onsterfelijke woorden (over het seksueel misbruik): 'Nu ga ik iets heel beladens zeggen: Wir haben es nicht gewusst'. Eén dagje zappen in de wereld van de beeldreligie, en ook de paus zal moeten beamen: Onze-Lieve-Heer heeft vreemde kostgangers.

Genoeg van deze eigentijdse Beeldenstorm en toe aan mooie, intelligente verstrooiing? Een abonnementje op HBO doet wonderen, en anders (op dat cadeau gekregen Netflix) de Amerikaanse versie van House of Cards, misschien wel het beste televisiedrama ooit. Na een lange werkdag onderuitzakken en vanuit de heilige stoel genieten van de ambitieuze politicus Frank Underwood en zijn wereld vol macht, intriges en vieze spelletjes, zonder dat de katholieke kerk ook maar eenmaal ter sprake komt. Dat moet opluchten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden