TV-RECENSIE Toms Engeland

TV-recensie: In Toms Engeland kan de gids zijn fascinatie en betrokkenheid werkelijk overbrengen

Egbers vervlecht zijn eigen nostalgie met de heimwee van de Engelsen naar vroeger.

Foto de Volkskrant

Wat precies de aantrekkingskracht is van glooiende groene heuvels, kronkelende weggetjes met hoge heggen en scheve bemoste muurtjes, wolken in vele tinten grijs, regen in alle varianten, vervallen bakstenen huizen en pubs met doodgeslagen bier en matig eten is moeilijk uit te leggen. Wie ook maar een beetje anglofiel is, wordt direct door de beelden van Toms Engeland gegrepen.

‘There’s England!’, riep de Britse moeder van Tom Egbers als ze op de boot over Het Kanaal voor het eerst de krijtrotsen, the white cliffs bij Dover kon zien. ‘Sentimenteel’, zegt hij er relativerend bij als hij over de herinnering vertelt, zelf turend naar dat ‘magistrale gezicht’. Alsof hij nog moet wennen aan het idee dat dit programma ook om hem draait.

Meteen wordt duidelijk waarom het een goed idee was om Egbers een eigen reisserie te geven: deze persoonlijke gids kan zijn fascinatie en betrokkenheid werkelijk overbrengen. Het nostalgische gevoel van zijn zomervakanties wordt fraai vervlochten met de heimwee die vele Engelsen hebben naar vroeger, een van de grootste redenen dat ze voor de Brexit gestemd hebben.

Egbers begrijpt de eilanders, maar stelt genoeg lekenvragen om de kijker niet op afstand te zetten. Zijn Engels is uitstekend, wat je al hoort aan een terloops gestelde vraag aan een groep dames op de boot: ‘Going home are we?’

In een oude Bristol rijdt Egbers rond op zoek naar verhalen en mensen die iets vertellen over de stand van het land. In de eerste aflevering, dinsdag op NPO 2, spreekt hij onder andere een boer die op vluchtelingen ‘jaagt’, een B&B-eigenaar die juist weer vluchtelingen opvangt en een ogenschijnlijk willekeurige passant die in prachtige volzinnen vertelt over de eroderende kustlijn.

De toon van Egbers is verwonderend, nooit veroordelend. De presentatie warrig charmant als altijd, precies wat hem zo echt maakt. Soms zou je wel willen dat hij nét iets meer doorvraagt, als iemand zegt dat hij als een tweederangsburger wordt behandeld, dat alles anders is sinds Engeland bij de EU zit en dat de Engelsen steeds meer rechten worden afgepakt. Wat is er zo anders dan?

De eerste aflevering maakt vooral inzichtelijk hoezeer de glorie van de geschiedenis op de Engelsen drukt en hoe schrijnend de verschillen tussen arm en rijk zijn, met als gevolg een gefrustreerde bevolking hunkerend naar betere tijden.

Screenshot Toms Engeland Foto NTR

De NTR-serie is bovendien prachtig gefilmd, met hoogvliegende drones langs de kust, gestileerde symmetrische portretten van de personages en soepel glijdende tracking-shots van Egbers die wandelt langs houten huisjes. Onderwijl klinkt een lekker springerige Britpop-soundtrack.

In Studio Sport en Andere Tijden Sport (en in zijn boeken) zagen we natuurlijk al Egbers liefde voor geschiedenis, neiging tot romantiseren en talent om een verhaal te vertellen in een paar zinnen. Maar bij het zien van Toms Engeland vraag je je toch af waarom Egbers niet eerder een eigen documentaireserie heeft gemaakt. Wellicht waren zijn ambities net als zijn humor: understated

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.