InterviewRegisseur Rogier Hesp

‘Turnen zie je niet vaak in films, maar het is visueel een hele mooie sport’

Een film over turnen? Begin er niet aan! Maar regisseur Rogier Hesp castte David Wristers, een turner met acteerpotentie, en maakte Goud, nu te zien op streamingplatform Picl. 

Regisseur Rogier Hesp (links) en turner David Wristers (links) op de set van 'Goud'. Beeld Baldr Film

Je kunt acteurs leren boksen. Zie Robert De Niro in Raging Bull, het schoolvoorbeeld. Of Marwan Kenzari als criminele kickbokser in Wolf. Acteurs leren voetballen wordt al lastiger, maar na anderhalf jaar trainen voorafgaand aan de opnamen konden de overtredingen en vrije trappen van rapper-acteur Willem de Bruin in het matchfixing-drama Catacombe prima doorgaan voor eerste divisie voetbal. 

Tennis? Moeilijk, maar bij de netsport valt te smokkelen. Toen de opnamen van Borg/McEnroe erop zaten was Shia LaBeoufs spel nog altijd niet om aan te zien, maar McEnroes slagen nabootsen in afzonderlijke shots lukte wel. De acteur deed heel goed alsof hij tenniste.

En dan is er turnen. Begin er niet aan, kreeg Rogier Hesp (35) te horen, toen hij in het Nederlandse sportwereldje polste of het mogelijk was een acteur enigszins door te laten gaan voor een turner, middels een spoedcursus. ‘Ik werd uitgelachen’, zegt de regisseur, aan de telefoon. Een driedubbele salto acteren, al of niet met schroef – dat gaat niet. Zelfs de meest sportieve acteur komt niet verder dan de aanloop. ‘Het was simpel: of ik filmde alle turnopnamen met een stand-in, of ik koos een echte turner als acteur.’

David Wristers in 'Goud'.Beeld Filmstill

Talent als last

In Goud, Hesps speelfilmdebuut (te zien op streamingplatform Picl), begint het volledig door zijn trainingsregime bepaalde leven van topturner Timo te wringen. Vader en fanatieke coach Ward (Marcel Hensema) ziet enkel de turner, niet de zoon. Moeder – een oud-turnkampioen – verdween jaren geleden al uit hun leven.

‘Het is een beetje een antisportfilm’, zegt Hesp. ‘Bij zo’n echte sportfilm zie je eerst de ontberingen en dan uiteindelijk de winst, met de tranen op het podium. Dan was alles het tóch waard. Ik wilde een andere kant laten zien: een jongen voor wie het niet alles waard is. 

‘Ik vind talent iets interessants. Talent kan ook een last zijn: het gevoel dat je er toch iets mee moet doen. Je wordt er niet altijd gelukkig van. En turnen zie je niet vaak in films, maar het is visueel een hele mooie sport. Ik wist er vooraf niets van, maar wat me als filmmaker aantrok is de eenzaamheid. Het is geen teamsport. Je spreekt de andere turners wel, die ook zes dagen per week trainen in dezelfde hal, maar uiteindelijk gaat het alleen om jouw prestatie.’

Debuut op streamingplatform

De debuutspeelfilm van Rogier Hesp gaat kort voor de opening van de bioscopen uit, op het streamingplatform Picl. ‘Wel balen natuurlijk, niet in de bioscoop’, zegt de regisseur. ‘We hebben eerder wel een fijne première en meerdere vertoningen in de zaal gehad in Rotterdam, bij de selectie voor IFFR. Maar nu gaan we dus een ander pad op. De distributeur heeft het me uitgelegd: de bioscopen zetten straks eerst in op de iets grotere, meer zekere titels. Daar kom je als debuut nu lastiger tussen.’

Zonder hoofdrolspeler David Wristers geen film, zo simpel stelt de regisseur het. De Nederlands kampioen op het onderdeel ‘sprong’ (op de vloer), was 18 bij de casting. ‘Ik lag er echt wakker van, vooraf. De film gaat ook over ontluikende seksualiteit. Met 15 of 16 zijn die turners al beren van gasten, maar ook nog echt jongens. Dat contrast vond ik mooi: fysiek sterk, maar kwetsbaar van binnen. Maar hoe vond ik een jongen met de juiste leeftijd – niet te oud, niet te jong – en dat turnniveau? David viel meteen op. Hij was anders dan de rest: er hangt een soort melancholie om hem heen, je voelt zijn binnenwereld. Hij durfde ook echt te spelen.’

Ook acteerdebuut

Wristers had nooit geacteerd, maar twijfelde wel al over het doorzetten van zijn topsportcarrière. Nu werkt hij als acteur. Na de opnamen van Goud bracht hij twee maanden in Indonesië door voor een rol in De Oost, het na de zomer in de bioscoop verwachtte historische oorlogsdrama van Jim Taihuttu.

Voor Goud werd gefilmd in Kiev (buiten) en tijdens de officiële WK turnen in Stuttgart (binnen). Samen vormen de twee locaties het decor voor een internationale wedstrijd in het Oostblok. ‘Dat kale van de gebouwen in Kiev maakte het net nog wat wranger. Die jongens geven zo veel op, dit is hun droom. Maar er is geen luxe, zoals bij sommige andere sporten. De meeste van die jongens kunnen er ook niet van leven.’

Beeld Filmstill

Voor Timo’s wedstrijdopnamen kregen Hesp en zijn crew zes minuten de tijd tijdens de pauze van de WK in Duitsland. ‘In de ochtend waren de vrouwen, toen zat het stampvol. Terwijl wij vlug onze set opbouwden liepen de tribunes voor driekwart leeg. Eerst baalde ik, maar die mensen gingen gewoon écht weg: naar de mannenwedstrijden wordt veel minder gekeken. Dus dat klopte wel met de werkelijkheid.’

Wristers, die ook tijdens de opnamen vijf dagen per week trainde, had Hesp vooraf verteld dat hij zijn vloeroefening precies twee keer kon uitvoeren. ‘Het is zo intensief, zo zwaar. Als je voluit gaat, ben je daarna kapot. En als David zich zou blesseren, konden we helemaal niet verder. Dat was een groot risico. De eerste eindsprong van zijn oefening ging mis. 

Lichamelijk contact

‘De tweede keer landde hij perfect voor de camera na een driedubbele salto. Dat geluid van het gejuich van het publiek in de film is echt: die mensen hadden wel door dat hij iets bijzonders deed. Je zag de adrenaline ook uit Davids ogen knallen, na zijn landing. Ben ik bewust snel van weggesneden in de montage, dat was spannender voor de film.’

Goud gaat – het valt nu vast extra op – nadrukkelijk over aanraking. Van het emotioneel geremde, maar wel fysiek beleefde contact tussen de zoon en vader, die behalve pupil en trainer ook verzorger en verzorgde zijn, in een soort omgedraaide rol: vader Ward zit in een rolstoel, is hulpbehoevend. Ook filmt Hesp van dichtbij hoe de turners elkaars pezen helpen oprekken. En er is de knappe fysiotherapeut (Loes Haverkort), die bij Timo onbestemde gevoelens los masseert. Hesp: ‘Goud gaat ook over handen: dat mensen aanraking nodig hebben. Ik had daar nog niet zo bij stilgestaan, maar eigenlijk is dat best gek in deze tijd. Wat je ziet in de film is nu allemaal ineens niet mogelijk.’

Goud duikt diep in deze complexe, vaak benauwende vader-zoonrelatie’, schrijft Kevin Toma in zijn recensie

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden