Tsjechische Sunrise

Sunrise - A Song of Two Humans..

Kevin Toma

* * * * *

Vergane en verrezen liefde, alledaagse taferelen en religieuze symboliek – Sunrise (1927) rijgt het aaneen tot een grandioos filmgedicht. Wat begint als loodzwaar overspeldrama, verandert geruisloos in een romantische komedie; wanneer je de man en zijn vrouw op de kermis ziet dansen, verliefd als voorheen, kun je je niet voorstellen dat hij dezelfde man is die haar eerder wilde wurgen.

F.W. Murnau’s meesterwerk blijkt voor het Britse label Eureka! een heuse oogappel. Eureka! bracht Sunrise drie keer uit: in 2003 werd de gerenommeerde Masters of Cinema-reeks ermee geopend; die dvd werd in 2005 vervangen door een flink verbeterde editie, die nu is aangevuld met een onlangs ontdekte Tsjechische print. Zoals destijds gebruikelijk was, filmde Murnau Sunrise twee keer tegelijk, één keer voor Amerika, één keer voor de Europese markt. Elk beeld is daardoor anders: sluit de vrouw in de Amerikaanse versie haar ogen, eenzaam aan tafel zittend, in de Tsjechische versie kijkt ze triest-berustend voor zich uit. In scherpte, detail, gaafheid en contrast betekent de Tsjechische versie een ontzagwekkende vooruitgang, maar er ontbreken zoveel fragmenten dat de film een kwartier krimpt. Als een ingekort lied dat nog nooit zo mooi gezongen werd, maar dat je toch liever met alle coupletten hoort.

Kevin Toma

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden