Review

Transit Havana is portret radicale verandering Cuba

Net als de Cubaanse transseksuelen in deze documentaire maakt het land een radicale verandering door. Schijn en werkelijkheid spelen ook een rol in dit portret van de socialistische heilstaat.

Opmerkelijk vooruitstrevend, de houding van de Cubanen tegenover transseksuelen, denk je nog aan het begin van Transit Havana. Elk jaar krijgt een aantal van hen een geslachtsoperatie, met dank aan de regering. Presidentsdochter Mariela Castro laat speciaal een medisch team uit België en Nederland invliegen om de ingrepen te verzorgen. Volgens het socialisme is immers iedereen gelijkwaardig, redeneert zij, dus ook transseksuelen. Die hoor je te accepteren en te helpen.

In Transit Havana volgt regisseur Daniel Abma drie transseksuelen die in aanmerking komen voor een chirurgische ingreep. Odette bijvoorbeeld, een zachtaardig buitenbeentje in de transseksuelengemeenschap. De strijdvaardige Malú, die al jaren wacht op een operatie. En Juani, de eerste officiële transseksueel van Cuba. Inmiddels man, maar nog zonder erecties. Fijne, diverse personages zijn het, waarmee Abma en scenarioschrijver Alex Bakker liefdevol aan alle clichés voorbijgaan.

Toch blijkt langzaam maar zeker dat de prachtige theorie botst met de weerbarstige praktijk -- zoals wel vaker het geval is in een socialistische heilstaat zoals Cuba. Het is fijn dat de warme presidentsdochter Mariela de barricades opgaat voor 'haar' LGBT-gemeenschap, maar het verandert bijvoorbeeld niets aan de denkbeelden van de religieuze ouders van Odette. Ze praten alleen met haar omdat de camera van Abma erbij is. Transit Havana gaat ook over schijn en werkelijkheid.

Abma schetst zo via de transgender-gemeenschap tegelijkertijd een mooi portret van Cuba, een land dat zichzelf ook halverwege een radicale verandering bevindt. De documentaire is de eerste film die te zien is via Filmthuis, een online platform waardoor je niet naar een van de twaalf filmhuizen hoeft, maar de documentaire voor dezelfde prijs gewoon thuis op de bank kunt zien. In de hoop een groter publiek te bereiken natuurlijk, maar Transit Havana, die de prijs voor beste documentaire won tijdens de Roze Filmdagen, blijft vooral interessant voor de directe doelgroep - degenen die Cuba en/of de LGBT-gemeenschap een warm hart toedragen.

Transit Havana, Regie: Daniel Abma. 86 min., in 12 zalen