Wakkerlandsjan kuitenbrouwer

‘Transfoob’ is een kwalijk en onzinnig begrip

null Beeld

Meepraten voor beginners: Jan Kuitenbrouwer schrijft het woordenboek van de verbale burgeroorlog die we het ‘openbaar debat’ noemen. Deze week, onder de F: -foob. Zoals in ‘transfoob’, een tendentieus begrip.

Jan Kuitenbrouwer

Deze rubriek dankt haar bestaan aan het feit dat de —> cultuuroorlog tussen rechts en links voor een belangrijk deel een taalstrijd is. In de woke kringen, met hun hang naar overstatement en hyperbool, wordt niet-inclusief taalgebruik als een vorm van ‘geweld’ beschouwd. Zelfs de termen —> uitwissing en —> genocide vallen soms. Zo’n geweldsdelict is bijvoorbeeld het schrijven van ‘transvrouw’, in plaats van ‘trans_vrouw’, schreef Volkskrant-columniste Asha Ten Broeke onlangs. ‘Transvrouw/man’, zonder spatie, reduceert zo iemand tot een ondersoort, terwijl zij gewoon vrouw of man zijn, met ‘trans’ als eigenschap, vindt zij. ‘Net als lang, rijk of aardig.’

Dit zou betekenen dat ‘trans’ een adjectief is. Maar ‘een transe vrouw’, dat zeg je niet. Of: ‘Alex is trans, Beau is transer, maar Charlie is het transt.’ Waarschijnlijk is ‘transvrouw’ dus een samenstelling van twee zelfstandige naamwoorden, zoals ‘banketbakker’ of ‘rechtbankpresident’. Lange buurvrouw, rijke topvrouw, aardige transvrouw, spatie overbodig.

Ten Broeke heeft dus geen feilloze antenne voor grammatica, wel heeft zij een hypergevoelige taalradar, waarmee zij zelfs in een ontbrekende spatie nog een aanzet tot genocide kan detecteren. Maar bij haar eigen taalproductie lijkt zij dit machtige instrument niet te gebruiken.

Binnenkort wordt in de Tweede Kamer een wet behandeld waardoor je voortaan zonder enige toetsing het geslacht op je geboortebewijs kunt veranderen. —> Genderzelfidentificatie wordt dit genoemd. Er zijn mensen die dit geen goed idee vinden. Ten Broeke noemt die mensen ‘transfoob’.

Een fobie is een angststoornis, een potentieel ontwrichtende geestesziekte, de behandeling zit in het basispakket. Dus: mensen met een kritische opvatting over genderzelfidentificatie zijn gestoord. Net als ‘homofoob’ en ‘islamofoob’ vindt Wakkerlands ‘transfoob’ een kwalijk en onzinnig begrip. Want óf je discrimineert en mishandelt homo’s, moslims of transgenders, en dan moet je spreken van ‘afkeer’ of zelfs ‘haat’, óf je hebt bezwaar tegen hun opvattingen, en dat heet ‘kritiek’. De mensen die Ten Broeke ‘transfoob’ noemt zijn —> gendersceptisch of —> genderkritisch.

Word je gediscrimineerd, dan kan het een troostrijke gedachte zijn dat mensen je niet minachten, maar bang voor je zijn. Maar je kunt niet in andermans hoofd kijken, dus voor die gedachte is geen bewijs. Zouden Geert Wilders en Thierry Baudet bang zijn voor moslims, of hebben zij gewoon een diepe afkeer van de islam? Dat niemand ooit zichzelf homo-, islamo- of transfoob noemt, geeft wel aan dat we hier met een tendentieus begrip te maken hebben.

Het psychiatriseren van de tegenstander is een klassieke retorische tactiek, een ad hominem: wie mij tegenspreekt is niet goed bij zijn hoofd. In goed Wakkerlands heet dit —> validisme. Dat is: ‘discriminatie, marginalisering en stigmatisering van mensen op grond van hun lichamelijke, verstandelijke en/of psychische gesteldheid.’ Niet-inclusief taalgebruik als ‘geweld’ kwalificeren en in verband brengen met ‘genocide’, vindt Wakkerlands een vorm van begripsinflatie, maar in dit geval is dat verband dan weer niet gehéél denkbeeldig. Het Sovjetregime en de nazi’s hebben duizenden dissidenten gek verklaard en psychiatrische patiënten vermoord. Ja, dat is andere koek dan het weglaten van een spatie.

Die definitie van validisme komt van internetplatform OneWorld, Nederlands hoogste orgaan in zaken van wokeness en social justice. Een van hun columnisten noemt zichzelf ‘dik, autistisch en chronisch ziek in een neoliberale samenleving’ en schrijft vaak over validisme. Ze heet Asha ten Broeke. Twee columnisten met compleet tegengestelde taalopvattingen maar dezelfde naam! Wat een toeval.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden