Trans-Missie helpt transgenders lekker in hun vel te zitten vóór de operatie

Ondergoed om alvast een ander geslacht aan te kunnen nemen

Een corrigerende top of een slip van elastaan kan het verschil maken. Danaë Kurvers helpt transgenders lekker in hun vel te zitten vóór de operatie.

Twee van de tops die borsten plat kunnen drukken. Beeld Marlena Waldthausen

'Kun je een topje voor me maken dat mijn borsten wegwerkt?', vroeg haar broer (toen nog zus) jaren geleden aan Danaë Kurvers (36). Kurvers' broer is transman - geboren als vrouw - en wilde over straat kunnen zonder zichtbare boezem. Kurvers, toen student aan de modevakschool, maakte een hesje van stijve stof dat zo strak zat dat het de borsten platdrukte.

Na dat eerste hesje ging het snel: ze werd uitgenodigd bij een steungroep voor transmannen, verkocht er haar eerste tien tops en via mond-tot-mond reclame klopten steeds meer transgendermannen bij haar aan. Inmiddels, bijna vijftien jaar later, is haar bedrijf Trans-Missie het enige in de Benelux dat ondergoed en badkleding voor transgenders maakt. In de zomer zijn de bestellingen niet aan te slepen, soms loopt het op tot wel vijftig orders per dag.

De meeste klanten van Kurvers zijn net aangemeld bij het genderteam van het VU medisch centrum. De wachttijden zijn er lang. Kurvers (gouden lippiercing, stekeltjeshaar): 'Ik hoor vaak dat mijn klanten zich onveilig voelen op straat en niet meer naar school of naar de supermarkt durven als hun borsten of penis zichtbaar zijn.' Met haar ondergoed kunnen transgenders als het gewenste geslacht leven, zonder medische ingrepen. Ook voor een tijdelijke genderverandering komen klanten regelmatig bij haar langs, zoals dragqueens en genderfluïde mensen, die zich zowel man als vrouw voelen.

Wachttijden

De wachttijden bij het genderteam van het VU medisch centrum blijven stijgen. Dit jaar streeft de grootste aanbieder van genderzorg in Nederland ernaar om 900 patiënten te behandelen

In 2008 waren er in totaal 150 nieuwe aanmeldingen, vorig jaar waren dat er 750. Het eerste kwartaal van 2017 kende 40 procent meer aanmeldingen dan de eerste drie maanden van 2016, met een gemiddelde wachttijd van acht maanden. Volgens een woordvoerder loopt de wachttijd elke maand op met een maand

Het atelier van Trans-Missie huist op een bovenverdieping in hartje Amsterdam en barst bijna uit zijn voegen. In een klein kamertje zitten drie vrouwen te knippen, spelden en naaien. Kurvers: 'Ik kijk goed naar het lichaam: vanaf welk punt kan ik de borsten wegdrukken, zonder dat een top in de oksels of in het vlees snijdt?' De tops zitten loeistrak en zijn door de stijve, wetsuit-achtige stof moeilijk aan te trekken. Ze zien eruit als hemdjes en zijn te koop in een korte variant die de navel bloot laat, een lange en een strapless.

Grote borsten zijn niet moeilijker weg te werken dan kleine, zegt Kurvers. 'Die hangen vaak een beetje en hebben veel vetweefsel waardoor ze flexibel zijn. Met het juiste model kan ik ze goed verdelen. Stevige borsten zijn problematischer - ook al zijn ze klein, ze laten zich niet gemakkelijk wegduwen.'

Transman Joshua Koekoek (23) uit Nijmegen bestelde zijn eerste top online. Hij meldde zich een jaar geleden aan bij het genderteam van het VUmc om in transitie te gaan van vrouw naar man. Pas volgende maand heeft hij er zijn eerste afspraak. Hij weet nu al dat hij zijn borsten operatief wil laten verwijderen. 'Ik wil graag een platte borstkas. Ik zie eruit als een jongen met mijn korte haar, jongenskleding en mannelijke houding, maar door mijn cup D raken mensen in de war.' Tot het zover is, biedt de top uitkomst. 'Hij zit heel strak, dat was wel wennen in het begin, maar het doet geen pijn. Ik draag 'm iedere dag.'

Een slip van gestijfd elastaan die het mannelijk geslachtsdeel verbergt, werkt op dezelfde manier als de top. Door de stevige voorkant blijft het zaakje goed naar achteren gedrukt. Voor transvrouw Jessie Bosch (21) was deze slip een 'lifesaver'. Op haar YouTubekanaal JessieMaya vertelde ze vorig jaar dat ze dankzij de onderbroek eindelijk durfde te zwemmen en in een strakke korte broek naar een festival kon. 'Er zit geen rare bobbel meer', zegt Bosch. Alleen fietsen was wat pijnlijk met een naar achter platgedrukt geslachtsdeel. Acht maanden geleden is ze met een hormoonbehandeling begonnen. Hierdoor zijn haar heupen gegroeid en zit de slip te strak. 'Ik draag nu vrouwenonderbroeken en leg 'het' tussen mijn benen', zegt ze.

Ontwerper Danaë Kurvers in haar atelier. Beeld Marlena Waldthausen / de Volkskrant

De ontwerpen van Kurvers kunnen ook lichaamsdelen tevoorschijn toveren. Zoals de slips met bilvulling of boxershorts met opvulruimte aan de voorkant, waar een penisprothese in past.

Kurvers' meest recente lijn is voor kinderen. 'Daar is veel vraag naar. Meisjes die als jongen zijn geboren willen ook naar balletles of het strand zonder zich te schamen. Speciale onderbroekjes drukken de boel plat', zegt Kurvers. Voor Emma (13) betekent het dat ze zich eindelijk durft om te kleden met gym of op een slaapfeestje.

Eens per twee maanden gaan Emma en haar moeder Wilhelmina Woortman langs bij Kurvers. 'We maken er een gezellig uitje van', zegt Woortman. Thuis ligt in de ondergoedla voor elke dag een op maat gemaakte zwarte string, 's nachts volstaat een 'gewone' meisjesonderbroek. Woortman: 'Kinderen kunnen hard zijn. In het verleden is Emma veel gepest. Deze broekjes geven haar zo veel zelfvertrouwen. Ze voelt zich vrij en vrolijk. Zo wil ik m'n kind zien, ze heeft het al moeilijk genoeg.'

Lees meer over transgenders

Ze zijn zowel man als vrouw, de jonge mensen uit de documentaire Genderbende. Of liever: 'Ik ben voorbij de indeling man-vrouw.'

Het is lange tijd het gangbare beeld van transgendervrouwen geweest, en stiekem is het dat nog steeds: onechte vrouwen. Erger nog: 'eigenlijk toch gewoon mannen'. Tamar Doorduin vertelt over haar liefde voor transgender Sophie.

Dominee Wielie Elhorst is de eerste dominee voor homo's, lesbiennes, biseksuelen en transgenders in Nederland. Als het aan Wielie Elhorst ligt, wordt niemand buitengesloten.

Geen hij én geen zij. Een groot aantal van de circa 50 duizend Nederlandse transgenders voelt zich onzichtbaar. Nieuwe taal moet daar verandering in brengen, zegt CB Berghouwer van Transgender Netwerk Nederland vorig jaar.

'Zo de wind waait, waait mijn gender'. Iedereen plakt labels op elkaar. Hoe noem jij jezelf? En hoe vind je die term eigenlijk? In deze video beantwoordt Vreer die vraag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.