Tragisch, het gevoel van superioriteit bij Damore

Bij Google ontslagen programmeur concludeerde: mannen moeten wel slimmer zijn

Loes Reijmer werpt in deze rubriek een blik op onlinecultuur.

Foto epa

Traantje weggepinkt zeker, toen u las over de aanklacht tegen het diversiteitsbeleid van Google? Dan moet u een vrouw zijn. Ach, wat zijn wij toch heerlijk emotionele en empathische wezens. Sociaal boven alles, veel geïnteresseerder in mensen dan in ideeën. Misschien vond ik het daarom moeilijk om de aandacht erbij te houden tijdens het lezen van de memo van James Damore, de jonge programmeur die de ondervertegenwoordiging van vrouwen in het techbedrijf zoekt in biologische verschillen. Veel te rationeel.

Nee hoor. Vooral duizelingwekkend was de publieke respons, de volhardendheid waarmee de claims van Damore wel en niet waar zouden zijn. Die beoordeling liep natuurlijk volledig langs ideologische lijnen. Voor progressievelingen en feministen belichaamt de jonge ietwat schutterige softwareontwikkelaar het grote kwaad. Voor rechts, en dan vooral de fanatici van the alt-right, is hij een nieuwe volksheld, een martelaar in de strijd tegen politieke correctheid. Koren op de molen van die laatste groep: twee dagen na het openbaar worden van de memo werd Damore ontslagen. Sindsdien twittert hij onder de naam 'Fired4Truth', op de foto draagt hij een T-shirt met 'goolag' in de kleuren van het Google-logo (the alt-right combineert een gitzwart wereldbeeld nou eenmaal met welgemikte spot).

Veel media, ook deze krant, probeerden het hoofd koel te houden door wetenschappers aan het woord te laten. Grotendeels onwaar, concludeerden drie psychologen in de Volkskrant, of in elk geval te kort door de bocht. Maar GeenStijl had dan weer 'diverse wetenschappers' gevonden die 'unaniem concludeerden' dat het allemaal wel klopte. Het was, kortom, een weekje gezellig kersen plukken in het woud der alternatieve feiten.

Wat mij de ogen opende is een stuk dat Yonatan Zunger - een voormalig leidinggevende bij Google, het type dat op sokken door de kantoortuin trekt - publiceerde op Medium. Hij besteedt weinig woorden aan Damores al dan niet wetenschappelijke claims, maar laat zien waar het wel om gaat: wat moet je als goede softwareontwikkelaar nou eigenlijk kunnen? Coderen natuurlijk, maar dat kan volgens Zunger iedereen leren (het optimisme komt in Silicon Valley uit de kraan). Goed samenwerken is veel belangrijker, betoogt hij, evenals het vermogen je in te leven in collega's en klanten. Google maakt dingen voor de buitenwereld, voor echte mensen, dan is het wel handig om te begrijpen hoe ze denken.

'Daarom zouden de conclusies van het manifest precies omgekeerd moeten zijn', schrijft Zunger. 'Het is waar dat vrouwen gesocialiseerd zijn om meer aandacht te hebben voor de emotionele behoeften van mensen - maar dat maakte ze betere programmeurs, niet slechtere.' Ook hij beschikte eerst niet over die vaardigheden en heeft daar 'jarenlang keihard aan moeten werken'.

Silicon Valley positioneert zichzelf van oudsher als meritocratie: alleen banen voor de állerslimsten, ongeacht afkomst, ras of geslacht. In dat opzicht is het misschien niet zo gek dat Damore op de werkvloer eens om zich heen keek en dacht: blijkbaar zijn mannen de allerslimsten, in elk geval op programmeergebied.

Maar er zit iets paradoxaals in dat meritocratisch ideaal, is te lezen in een goed stuk dat The Atlantic in april publiceerde over de achterstelling van vrouwen in de techwereld. Uit onderzoek blijkt dat bedrijven die louter naar verdienste zeggen te kijken, mannen toch voortrekken bij gelijke prestaties. Van mannen wordt eerder verwacht dat zij een aangeboren talent hebben. 'In de sectoren waarin het idee heerst dat succes wordt bepaald door pure genialiteit, zijn vrouwen en Afro-Amerikanen ondervertegenwoordigd', aldus de onderzoekers.

Damore werpt zich op als hoeder van feiten en ratio, ver van de emotie. Maar tussen de regels door lees je ook slachtofferschap. De maatregelen die Google neemt voor meer vrouwen en kleur op de werkvloer zijn discriminerend voor witte mannen, vindt hij, totaal blind voor het feit dat mannen zoals hij decennialang zijn voorgetrokken. Wat tragisch eigenlijk, zou je met gevoel voor empathie kunnen zeggen.

Meer over de omstreden memo van Damore

Google ontslaat werknemer die omstreden gender-memo schreef

Alphabet, het moederbedrijf van Google, heeft maandag een Amerikaanse ingenieur ontslagen omdat hij een omstreden memo had geschreven over het diversiteitsbeleid van het technologiebedrijf.

'Vrouwen zijn biologisch gezien minder goede leiders': wat klopt er van felbevochten Google-memo?

Een memo over man-vrouwverschillen kostte een Google-programmeur zijn baan. Maar klopt er iets van wat hij schreef? Vijf beweringen langs de wetenschappelijke meetlat.

Waarom zou je niet mogen vinden dat Moeder Natuur zich niet laat negeren?

We leven in gendernerveuze tijden. Afgelopen vrijdag publiceerde een (anonieme) Googlemedewerker op het interne netwerk een memo van tien pagina's, vol klachten over het verstikkende denkklimaat bij het bedrijf - vooral als het gaat om de positie van vrouwen. Volgens de auteur heeft hun achterstand in de techindustrie simpelweg 'biologische' oorzaken. Vrouwen zijn nu eenmaal van nature minder geïnteresseerd in programmeren en in leidinggeven. Dus is Googles zogeheten diversiteitsbeleid tot mislukken gedoemd.

Meer over