Toppop-legende Penney de Jager: 'Ik dans nog elke dag, mijn benen krijg ik nog hoog de lucht in'

Wat betekent het om nu vrouw te zijn? In een reeks interviews stelt de Volkskrant die kwestie aan de orde. Toppop-legende Penney de Jager: 'Ik ben hartstikke moederig, alleen niet zoals het in de boeken staat.'

Penney de Jager. Haar en make-up: Marsha Calori. Jurk: David Laport. Beeld Imke Panhuijzen

In de deuropening van een appartement op de eerste verdieping van een stenen nieuwbouwcomplex te Maarssen staat een sprookjesachtige verschijning. Kort wit kanten jurkje, hoge hakken, weelderige rode haardos, hondje op de arm. 'Mijn mansion' noemt danser en Toppop-legende Penney de Jager (69) haar smetteloos witte, met kroonluchters geornamenteerde tweekamerwoning. Sinds haar relatie eindigde, woont ze hier alleen met haar chihuahua's Bitchy en Star.

Wat heeft u van uw moeder geleerd?

'Discipline en doorzettingsvermogen. 'Je doet dit en niet dat.' Als zij iets in haar hoofd had, praatte ze net zo lang tot je zei: 'Je hebt gelijk'. Mijn vader had een groothandel in confectiekleding. We woonden in een prachtig huis in Bosch en Duin, ik had een kamer met een hemelbed en een balletbarre. Maar we moesten hard werken. We hadden antiek, dus dat was altijd boenen. Het zilver moest gepoetst, 's ochtends moesten de haarden aan. Als mijn zusjes en ik ziek waren, moesten we toch naar school. 's Middags fietste ik naar de balletschool in Zeist. Daarna was het: huiswerk maken, balletpakje wassen, eten en slapen. Een strenge routine heb ik nooit vervelend gevonden, discipline ligt mij wel.'

Uw moeder was een perfectionist?

'Ze wilde voor ons het beste van het beste. Alles moest er tiptop uit zien. Zelf was ze een mooie vrouw, met prachtige lange benen. Mijn vader deed alles voor haar. Omdat ze leed aan pleinvrees, kon ze in haar eentje geen boodschappen doen. Op zaterdag reed mijn vader haar langs de winkels in Bilthoven, terwijl mijn twee zusjes en ik in door haar gemaakte jurkjes op de achterbank zaten. Hij moest de auto zo parkeren, dat zij hem vanuit de winkel nog kon zien.'

Rond uw 18de belandde u in de showwereld.

'Ik zat bij Het Nationale Ballet toen producent Bob Rooyens jonge dansers nodig had voor zijn tv-programma Moef Ga Ga. We werden met de taxi opgehaald en weer teruggebracht. Het showballet was voor mij een eyeopener. Los bewegen, dat vond ik heerlijk. Ik kwam op tv, verdiende geld. Mijn moeder vond het prachtig.'

CV - Penney de Jager

1948 Geboren in Bosch en Duin
1965 Eindexamen Kees Boekeschool
1964 Scapino Balletacademie
1966 Het Nationale Ballet
1970-1985 Danser bij Toppop
1985-heden Choreografie en dansdocent
2014 Onderscheiden in de Orde van Oranje-Nassau

Tot u per ongeluk zwanger raakte.

'Ik was in de ban geraakt van een fotograaf. Hij had lang haar en droeg grote, zwarte laarzen, niet het type dat mijn moeder voor mij in gedachten had. Adoptie was het beste, vond zij. Mijn zus was getrouwd met het hoofd van een ziekenhuis in Californië. Daar kon ik terecht. Ik besefte nauwelijks wat er aan de hand was, dat er een heel leven in mij zat. De eis was het beste van het beste en dat kon ik dit kind niet geven. Gek hè? Nu zijn er zo veel kansen, maar toen heerste de gedachte: als je eenmaal een afslag mist, is je kans voorbij. Ik heb mij er nooit slecht over gevoeld. Mijn moeder had me overtuigd, ik wist dat mijn kind in een goed gezin terecht zou komen. Ik heb niet meer teruggekeken. Doorzetten, dat heb ik geleerd.'

Dertien jaar geleden heeft uw zoon David u opgespoord.

'Dat hij mij vond, was een sprookje. Ik was zo blij met hem, maar hij aardde niet in Nederland. Hij runt een restaurant bij San Francisco. We hebben nog steeds goed contact.'

Tekst gaat verder na de foto.

Rick van der Linden en Penney de Jager tijdens hun huwelijk in 1971. Beeld ANP

Op uw 21ste trouwde u met componist en toetsenist Rick van der Linden. Voldeed hij wel aan de wensen van uw moeder?

'O ja, hem vond ze geweldig. We woonden in een prachtig huis in Den Dolder, kregen een zoontje. Ik had een kindermeisje en mijn moeder paste op. Het dansen wilde ik niet opgeven. Ik was geen moeder die alleen maar zorgde. Soms stond ik in mijn balletpak op het schoolplein. Dan zei Rick: 'Kun je daar niet als een gewone moeder staan?' Nee dus. Ik ben hartstikke moederig, ik doe het alleen niet zoals het in de boeken staat.'

Leidde u als danser bij Toppop een wild leven?

'Ik zag alles waarvan je kon dromen, maar deed nergens aan mee. Dat gold ook voor Ad (Visser, red). Wij keken met grote ogen naar wie er nu weer de studio binnenkwam. Ik vond het heerlijk om me op te tutten, wimpers te verven, krullen te zetten. Als ik weer een nieuwe jurk nodig had, kroop mijn moeder achter de naaimachine. Ozzy Osbourne heeft weleens gevraagd: 'Shall we have a party?' Nou, nee hoor. Niet de moeite waard. Ik wilde naar huis, naar Rick. Ik was een tut. Een opgetutte tut.' (Lacht)

Waarom heeft uw huwelijk het niet gered?

'Rick werd verliefd op een andere vrouw. Dat was keihard. Ik weet niet meer precies hoe het is gegaan. Negatieve dingen vergeet ik. Als ik iets wil weten, bel ik mijn zus. Zij onthoudt alles. We waren waarschijnlijk te jong en hadden ineens te veel. Rick zat ook in de showbizz, dat eiste zijn tol.'

Daarna had u achttien jaar lang een relatie met Theo Zantman, maker van hairextensions en tegenwoordig kunstschilder op Bali.

'Hij was mijn grote liefde. Hij droeg me op handen, deed mijn haar, nam bloemen mee. We woonden in een paleisje in België. Achteraf zie ik een verkeerd patroon: hij deed alles voor mij, haalde me op, verzorgde me. Dan word je te afhankelijk. Toen hij me verliet omdat hij op Bali een andere vrouw ontmoet had, moest ik alles zelf uitzoeken. Dat was paniek, maar uiteindelijk is het heel goed geweest. Kom op De Jager, schouders eronder. Dat stoere zit in mij. Ik stond op de markt mijn Chaneljurken te verkopen en vond het nog leuk ook. Dit is goed voor een verwend meisje, dacht ik steeds. Toen het plan om bij mijn zoon in Amerika te gaan wonen mislukte, heb ik gemerkt hoeveel lieve mensen er zijn. Er kwam een oproep in de danswereld: Penney heeft geen huis. Ik kreeg van alle kanten spulletjes, mijn zus hielp me en binnen drie weken had ik dit appartement. Ik ben vanaf nul begonnen en look at me now. Ik geef weer dansles, heb twee keer op de Parade gestaan. Mijn beide zoons spreek ik regelmatig. Alles gaat top.'

Tekst gaat verder na de foto.

Penney de Jager ontvangt de Ridder in de Orde van Oranje Nassau onderscheiding. Beeld ANP

Heeft u een man nodig?

'Ik zoek wel een man, hoor. Hoe zelfstandig ik ook ben, ik zou het toch fijn vinden om weer iemand om mij heen te hebben. Ik moet wel een beetje tegen hem kunnen opkijken. Hij moet zijn eigen gang gaan en hij moet mij ook mijn gang laten gaan. Ik vind mannen van mijn leeftijd meestal niet zo leuk. Ze laten alles zo gaan, doen geen work-out. Ze schuifelen in plaats van lopen.'

U wordt zelf toch ook ouder?

(Slaat op knie) 'Daar doe ik dus niet aan mee. Als je over je leeftijd gaat nadenken, kun je er beter mee stoppen. Van vrouwen in kledingwinkels die zeggen: 'Op uw leeftijd zou ik dat niet dragen' word ik woedend. Wat een onzin. Ik merk aan niets dat ik ouder word. Als ik geen dikke buik wil, zorg ik dat ik die niet krijg. Dat is mijn balletmentaliteit. Discipline. Ik dans nog elke dag, mijn benen krijg ik nog hoog de lucht in. Ik heb mijn tanden laten doen en zodra ik het geld heb, laat ik mijn lippen voller maken. Waarom niet, als het kan? Als mannen oudere vrouwen minder aantrekkelijk vinden, is dat dom van ze. Ik voel me beter dan ooit.'

Penney de Jager over vrouw zijn

Welk onrecht wordt vrouwen nog aangedaan?

'Een vrouw kan alles. Wil ze piloot worden, dan wordt ze dat. Als ik iets wil, ga ik er achteraan. Je moet soms misschien harder knokken, maar je kunt je vrouwelijkheid ook gebruiken. Als een vrouw bovenaan een vliegtuigtrap in een beeldschoon pakje staat te zwaaien, denkt iedereen: zo, die staat er. Dat lukt een man niet.'

Voelt u zich een feminist?

'Ik vind dat vrouwen onafhankelijk moeten zijn. Maar ze moeten wel charmant blijven. Feminisme is niet: net als mannen doen. Als je lomp beweegt en grote zware schoenen draagt, kom je er niet. De kunst is om je vrouwelijkheid in te zetten. Charmant zijn, maar zakelijk. Zoals Máxima. Wat zal zij vroeg opstaan om dat haar, die kleding en make-up in orde te krijgen. Hard werken, dat is ons lot.'

Hieronder een fragment uit TopPop: Crosby, Stills & Nash - Just A Song Before I Go met Penney de Jager.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden