Topontwerpers gekarakteriseerd

De namen & de types

Je hebt merken en ontwerpers, maar wie o wie is in De Mode het hipst, snelst of chicst, wie de stille kracht, wie haantje de voorste? Voor u hierbij: de namen & de types.

Miuccia Prada. Foto Team Peter Stigter

De vedettes

De vedette is zo bekend dat-ie zelf een merk is geworden. Denk aan Karl Lagerfeld. Wat zouden Chanel en Fendi zijn zonder Lagerfeld? De 85-jarige (80, zegt hij zelf) Duitser is inmiddels een icoon. Zijn silhouet - de witte haren in een staart, een opstaande kraag, een zwarte bril - is voor het grote publiek net zo vertrouwd als dat van Mickey Mouse. Als iemand weet hoe hij zichzelf als levend label moet presenteren, is het Lagerfeld wel. Ook de Amerikaanse Marc Jacobs kent de kracht van zijn eigen voorkomen. Hij veranderde na zijn laatste opname in een afkickkliniek, in 2007, van een destructieve drugsverslaafde ontwerper in een gespierde en gebruinde hunk die - eerst voor Louis Vuitton, nu alleen voor zijn eigen merk - het ene commerciële succes op het andere stapelt. Nog zo'n vedette die niet vies is van botox: Tom Ford, de Texaan die in de jaren negentig van het suffe, bijna failliete Gucci een sexy modemerk wist te maken en die tegenwoordig een succesvol mode-imperium onder eigen naam bestiert.

Karl Lagerfeld. Foto Team Peter Stigter

De hipsters

Met een hipster aan het roer staat een ingeslapen luxemerk zo weer op de kaart. Kijk maar hoe populair Kenzo is, sinds de aanstelling van Carol Lim en Humberto Leon, ook de drijvende krachten achter de hippe winkels van Opening Ceremony. Meer recent is het succes van het Spaanse modemerk Loewe, jarenlang een favoriet van de Spaanse koninklijke familie, maar verder niet erg hot. Dat is het nu wel, dankzij de komst van Jonathan Anderson. De jonge Ierse ontwerper begon in 2008 met zijn eigen label J.W. Anderson. Zijn uniseksmode werd opgemerkt door luxeconcern LVMH, dat zich inkocht in zijn bedrijf en de ontwerper vorig jaar vroeg het slecht lopende Loewe nieuw leven in te blazen met zijn typerende mix van sport- en streetwear.

J. W. Anderson. Foto Team Peter Stigter

De imagobouwer

Imagobouwer Riccardo Tisci gaat los op Instagram en heeft zo een schare fans voor zich gewonnen. Tisci, die sinds 2005 de creatieve leiding heeft over Givenchy, weet hoe je een buzz rond een merk creëert. Dat doet hij echt niet alleen achter de tekentafel. Een blik op z'n Instagram-account (@riccardotisci17 heeft ruim 939 duizend volgers) werpt de vraag op waar de Italiaanse ontwerper überhaupt de tijd vandaan haalt om te tekenen. Als hij niet met Beyoncé in de weer is voor een cover van Vogue, dineert hij wel in Italië, viert feest op Ibiza of hangt rond met Kim Kardashian, Rihanna, Anna Dello Russo en the likes. Kortom: Tisci snapt hoe belangrijk zijn eigen imago is voor dat van Givenchy.

Riccardo Tisci. Foto Team Peter Stigter

De stille krachten

Dankzij de inspanningen van Lucas Ossendrijver behoort Lanvin weer tot de top van de mannenmodelabels. Ossendrijver, die sinds 2006 voor Lanvin ontwerpt, is een stille kracht. Je ziet hem zelden in de media en na afloop van de show is hij kort op de catwalk, altijd vergezeld door Alber Elbaz. Nog zo'n stille kracht: Michele Alessandro, eerder de rechterhand van ex-creatief directeur Frida Giannini van Gucci. 'Alessandro wie?', klonk het toen begin dit jaar bekend werd dat hij Giannini zou opvolgen. Voorafgaand werd druk gespeculeerd over een nieuwe creatief directeur; grote namen vielen, zoals Hedi Slimane (zie 'rebel'), Riccardo Tisci (zie 'imagobouwer') en Tom Ford (zie 'vedette'). Over Michele, onbekend buiten de mode, had niemand het. Inmiddels zet Michele met zijn nerdy vintagekleding een nieuwe identiteit voor Gucci neer weet te zetten, hard op weg een household name te worden.

Lucas Ossendrijver. Foto Team Peter Stigter

De einzelgängers

Omdat de meeste merken onderdeel zijn van een groot concern, zijn er nog maar weinig onafhankelijke ontwerpers. Maar Dries Van Noten, de bescheiden Belg die gek is op tuinieren en al sinds 1995 meedraait in de internationale modewereld, heeft nog steeds zijn eigen bedrijf in handen. Dat bedrijf is uniek. Het is een van de weinige modebedrijven waar ongeveer 95 procent van de omzet uit de verkoop van kleding komt in plaats van uit de verkoop van tassen en parfums. Hetzelfde geldt voor Lemaire, het modemerk van Christophe Lemaire (ex-Hermès) en zijn vriendin Sara-Linh Tran: ook zij moeten er niet (meer) aan denken dat iemand hen zou kunnen verplichten opnieuw te maken wat het voorgaande seizoen goed heeft verkocht. Beide bedrijven benaderen mode op een manier die aansluit bij de tijdgeest en de opvatting van de meeste modeprofessionals: een vrouw hoeft niet elke zes maanden een nieuwe garderobe aan te schaffen om zich goed te voelen.

Dries van Noten. Foto Team Peter Stigter

De intellectueel

Miuccia Prada, de vrouw die het familiebedrijf van haar grootvader omtoverde tot een modern modeconcern met een omzet van ruim 3 miljard euro, laat zich erop voorstaan dat ze zich als intellectueel lange tijd niet thuis voelde in de modewereld. De zich feministisch noemende Prada, die politicologie studeerde, is niet geïnteresseerd in trends en werkt graag samen met andere creatieve mensen als architect Rem Koolhaas, regisseur Roman Polanski en fotograaf Cindy Sherman. Omdat ze ieder seizoen opnieuw verrast met weerbarstige mode die mooi is van lelijkheid, is ze populair, vooral bij de modepers.

Miuccia Prada. Foto Team Peter Stigter

De rebel

De rebel lokt evenveel positieve als negatieve reacties uit. Op dit moment doet niemand dat beter dan Hedi Slimane, de man die de zwarte skinny jeans in het straatbeeld bracht. De collectie waarmee hij begin oktober 2012 bij Saint Laurent debuteerde, was zo draagbaar en commercieel dat een groot deel van de modepers geschokt was - dit verwachtte niemand van de ontwerper die bij Dior zo vernieuwend was. Er is nog steeds kritiek, zowel op de kleren als op Slimanes voorkeur voor extreem magere modellen. Ondertussen is de omzet van Saint Laurent gegroeid van 353 miljoen euro in 2011 naar 707 miljoen euro in 2014 én de tendens om commerciële kleren op de catwalk te laten zien, heeft zich doorgezet. Nieuws: Slimane gaat nu voor Yves Saint Laurent de haute-coutureafdeling nieuw leven inblazen, juist weer met een hyperexclusieve collectie.

Hedi Slimane. Foto Team Peter Stigter

De rolmodellen

Phoebe Philo, die altijd zegt dat ze voor zichzelf ontwerpt, is het ultieme rolmodel voor werkende moeders. Zelf in de 40, wonend in de stad en moeder van drie kinderen is ze nooit te beroerd toe te geven dat ze haar gezin net zo belangrijk vindt als haar carrière. LVMH, de luxegroep waaronder Céline valt, had er in 2009 heel wat voor over om Philo binnen te halen. De ateliers verhuisden speciaal voor haar van Parijs naar Londen, waar ze woont met haar gezin. De ontwerpster heeft de torenhoge verwachtingen waargemaakt: sinds haar aanstelling zijn de peperdure kleren en tassen van Céline niet aan te slepen en is haar ingetogen en chique stijl gemeengoed geworden. De modewereld kent nog twee andere invloedrijke, vrouwelijke Britse rolmodellen van in de 40 die kinderen hebben en kleren maken waarin bewogen en geleefd kan worden: Stella McCartney en Claire Waight Keller, sinds 2011 hoofdontwerpster van het Parijse label Chloé.

Artikel gata verder onder de foto

Phoebe Philo. Foto reuters
Claire Waight Keller. Foto Team Peter Stigter

De toptalenten

De écht grote talenten werken alleen nog maar voor écht grote labels. Zo maakte Nicolas Ghesquière, een van de meest verheerlijkte modeontwerpers van nu, in 2013 de overstap van Balenciaga naar Louis Vuitton. Vuitton is het paradepaardje van luxeconcern LVMH en een van de machtigste modelabels van nu. Het merk scoort momenteel met leren minirokken, coltruitjes en bloesjes met pofmouwen. De andere lieveling van de internationale modepers is de Belgische Raf Simons. Toen in april 2012 bekend werd dat hij John Galliano zou opvolgen als creatief directeur van Christian Dior, werd daar enthousiast op gereageerd. Terecht: de aanstelling van een van de grote vernieuwers van de mannenmode, die eerder ook voor Jil Sander werkte, heeft Dior tot dusver geen windeieren gelegd.

Artikel gaat verder onder de foto

Nicolas Ghesquière. Foto Team Peter Stigter
John Gallianio Foto Team Peter Stigter

De commerciële jongens

De commerciële jongens vullen hun zakken met makkelijke kleren en spektakelshows die het goed doen bij de massa. Zo is het Duitse label Philipp Plein, dat zijn collecties presenteert tijdens de modeweek in Milaan en sinds 2012 een winkel heeft in de Amsterdamse P.C. Hooftstraat, bekend van het beeldmerk met een lachend doodshoofd in Swarovski-steentjes en het rock-'n-rollimago van de zongebruinde ontwerper in zijn gescheurde spijkerbroek. Michael Kors, ook niet vies van een zonnebankkuurtje, heeft een miljoenen- bedrijf gebouwd met glamoureuze kleren en tassen die net iets minder duur zijn dan die van luxemerken als Prada en Céline.

Philipp Plein. Foto Team Peter Stigter

De sterren die ontwerpers werden

Dat een verleden als Spice Girl of een rolletje in een jarentachtigsitcom succes in de modewereld niet per definitie uitsluit, bewijzen de sterren-die-ontwerpers-werden Victoria Beckham (ex-Spice) en Mary-Kate en Ashley Olsen (van de Twins). La Beckham is van een bij vlagen geblondeerde popster met extensions en minirokken veranderd in een stijlvolle donkerharige dame in knielange designerjurken; van fake naar fashion, zeg maar. Terwijl Posh Spice in de mode begon met een paar samenwerkingsverbanden die weinig voorstelden, is Victoria Beckham nu een goedlopend designermerk dat jurkjes van ten minste 1.000 euro verkoopt. De Olsen Twins, vroegere kindsterretjes uit Full House, hebben de afgelopen jaren een mode-imperium opgebouwd met het superdeluxe label The Row en het minder prijzige Elizabeth and James.

Victoria Beckham. Foto Team Peter Stigter
De Olsen Twins. Foto Corbis

De jobhoppers

Wat een malle stoelendans de mode- wereld soms is, bewijzen de jobhoppers die van het ene naar het andere modehuis springen. Zo hield Marco Zanini het in 2008 krap een jaar uit bij modemerk Halston; in 2009 begon hij bij Rochas om daar in 2013 weer te stoppen. Vervolgens werd hij gevraagd om couturemerk Schiaparelli nieuw leven in te blazen, maar ook daar was hij binnen een jaar weg. Volgens Women's Wear Daily overweegt hij nu bij Pucci aan de slag te gaan. Het zijn vaak de merken zelf die het jobhoppen in de hand werken. Zo zat de directie van Sonia Rykiel met de handen in het jaar toen La Rykiel zelf besloot te stoppen. In 2012 werd de Canadees Geraldo da Conceiao aangesteld, maar medio vorig jaar werd hij al weer vervangen door Julie de Libran, eerder de rechterhand van Marc Jacobs bij Vuitton.

Stella McCartney. Foto Team Peter Stigter

De vertrekkers

De van het toneel-verdwenen-ontwerpers bewijzen dat nieuwe namen in de modewereld net zo makkelijk worden vergeten als ze eerder werden omarmd. Neem Christophe Décarnin. Modemerk Balmain was onder zijn leiding tien seizoenen lang (van 2006 tot 2011) een van de meeste gewilde modemerken in Parijs. Na zijn vertrek is de ontwerper snel in de vergetelheid geraakt. Volgens de laatste geruchten is hij met zijn complete team overgestapt naar undergroundmodelabel Faith Connexion - maar de baas van Faith Connexion wil zelfs aan modesite style.com niets loslaten over de mogelijke betrokkenheid van Décarnin en zijn team. Het lijkt erop dat Olivier Theyskens de vergetelheid bewust opzoekt. Hij stopte in juni bij modelabel Theory, waar hij vier- enhalf jaar geleden als creative director werd binnengehaald. Eerder werkte Theyskens voor Nina Ricci en Rochas. Voorlopig heeft hij genoeg van de snelheid van de modewereld.

Christophe Décarnin. Foto Team Peter Stigter
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.