Top 2000: popdoden van 2016 schieten omhoog in hitlijst

Een getroffen artiest heeft er natuurlijk nog maar weinig aan, maar bij de bekendmaking van de Top 2000 mag het toch best eens worden geconstateerd: overlijden doet de positionering in onze 'lijst-der-lijsten' bepaald geen kwaad. De grote popdoden van 2016 schieten allen omhoog in de radiohitlijst van de eeuwigheid, van Prince tot Leonard Cohen en zelfs Lemmy van Motörhead, die op de valreep van 2015 overleed.

David Bowie op de albumhoes van Heroes, 1977.

De hoogste nieuwkomer is het sterfgeval dat de popwereld dit jaar klaarblijkelijk het hardst trof: David Bowie, met het nummer waarmee we zijn kunstenaarschap het liefst in herinnering roepen. Bowie ontsteeg het aardse en staat nu als Starman op nummer 270 van onze toplijst.

De Top 2000, die jaarlijks op Radio 2 wordt uitgezonden tussen Kerst en Oudjaar, is een behaaglijk gloeiend stuk nationaal erfgoed, waarop Nederland best trots mag zijn. Want de Top 2000 is uniek in de wereld en alleen al om die reden goed voor uitputtende beschouwingen, ieder jaar weer. Wie zijn de nieuwkomers? Wat doet de Bohemian Rhapsody? Wordt er weer eens stuivertje gewisseld met Hotel California? Welk popjaar springt er uit, en hoe droevig is het nu weer gesteld met de gemiddelde leeftijd van de ingebrachte liedjes?

De Top 2000, een hitlijst die rond 2000 in het leven werd geroepen om een eeuw aan popmuziek uit te luiden, is geworden tot een monumentaal decemberinstituut en volgens velen zelfs een van de hoogtepunten van de feestmaand. Maar ook een weerslag van onze nationale popsmaak, en daarom dus ook een ding om jaarlijks eens stevig over te klagen. 'Te wit, te veel mannen, te weinig nieuwe muziek' - de tirades zijn net zo voorspelbaar als de lijst zelf.

Stijgende of nieuw genoteerde popdoden

Lucky Man, Emerson, Lake & Palmer (1304)
Starman, David Bowie (270)
Ace Of Spades, Motörhead (156)
Purple Rain, Prince (13)
Suzanne, Leonard Cohen (110)

Maar is die Top 2000 echt zo conservatief? Wie begint te tellen in de lagere regionen van de lijst komt toch aardige verrassingen tegen; welkom Jett Rebel, Human, Disturbed, Loreen, Florence & the Machine en Douwe Bob. In totaal verschenen zo'n tweehonderd nieuwe liedjes in de lijst - dat is toch tien procent van het geheel. Ook opvallend: in de Top 2000, een hitlijst die staat voor een zekere tijdloosheid in de popmuziek, zijn toch echt negentien liedjes uit 2016 te vinden en maar liefst elf hits van een hedendaagse ster als Adele. Wie steevast klaagt over man/vrouw- en wit/zwart-verhoudingen moet ook nog maar eens met een potlood langs de lijst gaan: Beyoncé staat ook al met een onwaarschijnlijke acht liedjes in die zogenaamde wittemannenlijst van ons. Misschien heeft een ander en wellicht wat minder oudmodisch deel van het poppubliek ontdekt dat het best leuk is te stemmen op de eigen favoriete liedjes, en die ouderwetse radio maar eens aan te zetten richting jaarwisseling.

Top vijf nieuwkomers

Starman, David Bowie (270)
Unforgiven, Metallica (327)
Can't Stop The Feeling, Justin Timberlake (363)
Sorry, Kensington (365)
I Walk The Line, Johnny Cash (435)

De Top 2000 wordt jaarlijks samengesteld op basis van publieksstemmen, en die luxe lijkt Nederland Popland nu ook wel aan te kunnen. Voorheen werd de megahitlijst nogal eens ontsierd door melige carnavalskrakers of lokale feesttenthelden, waar dan kennelijk een stemcampagne op was losgelaten. Dat deed de lijst geen goed. En het stemsysteem is inmiddels dus zo aangepast dat campagnes het feestje niet langer kunnen verpesten. Jan Boezeroen zal met zijn Ze Kunnen De Pot Op nooit de Bohemian Rhapsody van Queen van de koppositie stoten. Er zijn nog altijd opvallende noteringen te vinden, ze zijn alleen wat minder wezensvreemd. Zo staan er dit jaar ineens zeven nummers van Johnny Cash in de lijst, waaronder drie nieuwe noteringen. Het lijkt erop dat ergens een fanclub is ontwaakt.

Oud & nieuw

Oudste nummer: Strange Fruit, Billie Holiday (1939)
Jongste nummer: Sorry, Kensington (2016)

Maar natuurlijk: wie kwaad wil, kan in de Top 2000 nog altijd zijn vooroordelen bevestigd zien. Ja, er staan heel veel nummers uit 1979 in de lijst: 66 om precies te zijn. Maar 1979 was dan ook een magisch popjaar, waarin het tijdperk van rock en disco kruiste met punk en nieuwe pop. Dus mag 1979 misschien? En inderdaad: de toptien is al jaren extreem voorspelbaar, staat vol met epische harde rocksongs en slechts heel af en toe een liedje van vrouw. Maar daar staan de grootinbrengers van Madonna tot Adele en Beyoncé tegenover.

Is de Top 2000 te homogeen, te veel van hetzelfde? Dat is niet vol te houden, als je ziet dat Marvin Gaye zich rond positie 877 (Sexual Healing) heeft omringd met Justin Bieber (Sorry), Muse (Undiclosed Desires), Evanescence (Bring Me To Life) en Doe Maar (Belle Helene), en rond plek 464 (What's Going On) met Typhoon (Zandloper), Alanis Morissette (Ironic) en Daniel Lohues (Prachtig Mooie Dag).

Veel diverser kan het eigenlijk niet worden en juist dat maakt de lijst zo aardig. En wie weet, in deze slopende want gepolariseerde tijden zelfs een heel klein beetje verbindend.

Vijf hoogst genoteerde Nederlandse acts

Avond, Boudewijn de Groot (6)
Mag Ik Dan Bij Jou, Claudia de Breij (8)
Radar Love, Golden Earring (22)
Oceaan, Racoon (24)
Brabant, Guus Meeuwis (42)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden