PostuumTerrence McNally (1938-2020)

Toneel- en musicalschrijver Terrence McNally (82), bekend van The Full Monty en Anastasia, overleden aan corona

In zijn scripts speelden kleine mensen de hoofdrol, die zich met vallen en opstaan door het leven worstelden. 

Terrence McNally een jaar geleden. Beeld Bruce Glikas/WireImage

‘Ik denk dat theater ons leert wie wij zijn, hoe onze samenleving in elkaar zit en waar wij heen gaan. Ik denk niet dat theater de problemen van een samenleving kan oplossen, en dat mogen we ook niet verwachten. Toneelstukken doen dat niet. Mensen doen dat.’

Deze relativerende uitspraak over het vak van toneel- en musicalschrijver typeert de Amerikaanse auteur Terrence McNally, die gisteren op 82-jarige leeftijd aan de gevolgen van het coronavirus is overleden. In zijn toneelstukken en musicalscripts ging het dan ook niet over grote maatschappelijke onderwerpen, maar juist over kleine mensen die met vallen en opstaan het leven zo goed mogelijk proberen te pareren. Met uitzondering van twee van zijn bekendste werken: het toneelstuk Masterclass over operazangeres Maria Callas en Anastasia, de musical over de vermeende Russische tsarendochter. Maar in musicals als Kiss of The Spiderwoman en The Full Monty – gebaseerd op de gelijknamige films of romans – ging het vooral over mensen die in de verdomhoek zitten, omdat ze anders zijn, of minder gezien. In zijn veelgeprezen toneelstuk Love! Valour! Compassion! scheste hij het leven en de relaties van acht homoseksuele mannen in de bange jaren tachtig, toen aids om zich heen greep. Juist die titels leverden hem meerdere Tony Awards op. In 2019 werd hij geëerd met een Tony Award for Lifetime Achievement.

Ook in Nederland zijn zijn stukken regelmatig gespeeld. Masterclass kreeg zelfs twee memorabele uitvoeringen: in 1997 door Toneelgroep Amsterdam (met Sigrid Koetse) en in 2011 als vrije productie met een geweldige Pia Douwes, waarin haar eigen leven als musicalster en dat van operadiva Callas mooi samenvielen. Het toneelstuk Moeders en Zonen werd hier, in regie van Job Gosschalk, gespeeld door Anne-Wil Blankers, Paul de Leeuw en Freek Bartels. Ook The Full Monty, Kiss of The Spiderwoman en recentelijk nog Anastasia waren in Nederland succesvol.

‘Ik wil dat je opkomt. Dit is een toneel. Gebruik het. Neem het in bezit. Dit is opera. Een artiest komt op en ís.’ Dat zegt Maria Callas in Masterclass tegen een van haar studenten. En dat is ook wat McNally zijn personages in zijn stukken laat doen: opkomen en zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden