toespraak afscheid Philippe Remarque

Toespraak Philippe Remarque: ‘Dit is niet alleen de leukste en eervolste baan van Nederland. Het is ook een dollemansrit geweest die we samen hebben beleefd’

Beste vrienden,

Toen ik in 2010 hoofdredacteur mocht worden van deze prachtkrant, feliciteerde mijn vrouw me. In haar familie uit men genegenheid doorgaans in stekeligheden. Dus ze zei: ‘Geweldig. Nu mag jij het licht uitdoen bij de Volkskrant’. Ze dacht dat de digitale revolutie ons om zeep zou helpen. Het is altijd fijn als je echtgenoot ongelijk blijkt te hebben. Maar hier smaakt mijn gelijk me bijzonder zoet. Omdat er iets belangrijks op het spel stond.

Kijk eens waar de Volkskrant negen jaar later staat: we zijn uitgegroeid tot de grootste kwaliteitskrant van Nederland. Onze oplage ligt twintigduizend hoger dan in 2010, en groeit op het moment flink. We zijn zeker niet perfect, maar we maken een krant die interessanter is geworden, levendiger, urgenter. Opener van geest. We zijn creatiever in onze presentatie. We hebben digitaal enorme pioniersstappen gezet. Volkskrant-journalistiek kan tegenwoordig net zo goed de vorm hebben van een interactieve graphic op je telefoon als van een geschreven reportage in de papieren krant.

En het allerbelangrijkste hebben we intussen zorgvuldig verder ontwikkeld: de inhoud van onze journalistiek. Volgende week is de uitreiking van de Tegel, waarvoor Volkskrant-journalisten maar liefst zeven nominaties in de wacht hebben gesleept. Een record. Vorig jaar was onze dierbare concurrent zo goed een graphic te publiceren van Tegelnominaties in de afgelopen jaren. Wat bleek? Van alle redacties in Nederland was de Volkskrant by far het vaakst genomineerd en bekroond.

Veel belangrijker dan die officiële lof is wat de lezer ervaart. Daar hebben we ons in de afgelopen negen jaar het meest op proberen te richten. Is het een fijne ervaring om de Volkskrant te lezen? Word je er slimmer van? Worden zaken die je interesseren van alle kanten belicht? Raak je geïnspireerd? Heb je ook kunnen lachen? Is het wat de Engelsen een good read noemen? Daar vechten we nog steeds elke dag voor. Die strijd is nooit gestreden. Maar hij wordt hier goed gestreden, met ambitie. Your easy reading is our damn hard writing.

En daarmee doen we iets belangrijks, mensen: we zorgen dat we groot blijven. We leven in een wereld waar macht steeds ongrijpbaarder wordt, informatie steeds verwarrender. Onafhankelijke redacties zijn daarin harder nodig dan ooit. Om te onderzoeken hoe het echt zit. Om lezers in staat te stellen te begrijpen wat er gebeurt. Om bij te dragen aan vrije meningsvorming. De samenleving heeft dat nodig als zuurstof. Wij dragen dit essentiële goed een nieuw tijdperk in.

Wie laat het licht branden bij de Volkskrant? Jullie. Een krant is in feite niet meer dan de optelsom van de mensen die hem maken. Dus van jullie intellectuele nieuwsgierigheid en van jullie scheppingskracht. Ik heb de afgelopen negen jaar ervaren als een warm bad. Ja, wij van de hoofdredactie brachten ideeën mee, we benoemden mensen, we bleven steeds in gesprek over hoe de krant en site beter konden. Maar wat een vruchtbaar, origineel en zelf ontwikkelend organisme is de redactie gebleken!

Mijn collega Hans Nijenhuis zei laatst dat bazen creatieve mensen de ruimte moeten geven en vooral niet te veel in de weg moeten lopen. Ik heb het heus niet altijd goed gedaan, misschien heb ik de lat in jullie ogen zo nu en dan wat erg hoog gelegd. Maar dit is wel precies wat ik heb geprobeerd te doen: ruimte bieden aan creativiteit. Dat werkt het beste, wanneer een redactie zoveel mensen met kwaliteit heeft.

De Volkskrant is een springlevende club, die een bloeitijd beleeft. Maar het is ook een instituut dat groter is dan de mensen die hem maken. Redacteuren komen, redacteuren gaan, de Volkskrant blijft bestaan. Het is dus gezond als zo nu en dan nieuwe gezichten en ideeën naar voren treden om richting te geven aan dat instituut. Ik kondig daarom vandaag mijn vertrek aan als hoofdredacteur.

Op 1 september is het zover, dan treedt mijn opvolger aan. Dat wordt de zevende hoofdredacteur in de geschiedenis van de Volkskrant, degene die het 100-jarig bestaan als dagblad zal vieren in 2021. Ik weet zeker dat op en om de krant goede mensen rondlopen die de vlam verder kunnen dragen. Ik verheug me op de krachten die een nieuwe leiding hier zal losmaken. Ik zal nog versteld staan hoe de krant zich gaat ontwikkelen.

Het fijne is dat ik daaraan na 1 september zal blijven bijdragen, maar nu in een geheel andere rol. Ik word directeur/uitgever van de Volkskrant, Trouw en Het Parool en daarnaast journalistiek directeur van de hele Persgroep. De bazen van de Persgroep vinden het belangrijk dat een journalistieke stem in de top van het bedrijf klinkt en de redacties vertegenwoordigt. Dat vind ik zeer juist gedacht, geheel afgezien van mijn persoon.

Ik vind het ook interessant om te doen. Een grote taak rust op de schouders van onze generatie: de journalistiek het digitale tijdperk inloodsen. Met behoud van inhoud en kwaliteit. Het is een transformatie die niets onberoerd laat, met veel kansen én valkuilen. We hebben dat de laatste jaren aan den lijve ondervonden. Ik heb daarbij gemerkt dat succes niet alleen van de redactie afhangt, maar juist ook voor een flink deel van de uitgever. Neemt die de goede beslissingen? Klopt de organisatie?

Daar ga ik me om bekommeren. Ik wil digitalisering laten werken voor redacties. Jullie in staat stellen de journalistiek verder te ontwikkelen. Ruis wegnemen en nieuwe wegen inslaan. Een goede uitgever helpt redacties daarbij, met respect voor hun journalistieke onafhankelijkheid. Ik weet wat dat is, ik ken die precaire relatie op mijn duimpje, juist vanaf deze kant. Ik zal er wijs mee omspringen.

Wie gaat mij opvolgen als hoofdredacteur? Het mooie is dat we dat nog niet weten. En dat ík er niets over te zeggen heb. Ik zei toch dat het instituut groter is dan de mensen? De procedure voor mijn opvolging is tot in detail vastgelegd in het redactiestatuut. De vijfkoppige sollicitatiecommissie staat onder leiding van de voorzitter van Stichting de Volkskrant, Annet Aris. De redactie is vertegenwoordigd door drie mensen, de uitgever door onze ceo Erik Roddenhof.

Waarom gaat dat zo? Zo’n wisseling van hoofdredacteur is een sleutelmoment in het leven van de krant. Het is van het grootste belang dat redactie, uitgever en Stichting elkaar vinden en alle drie blij zijn met de nieuwe hoofdredacteur. We streven ernaar dat aan het begin van de zomer witte rook opstijgt. De nieuwe kan zich dan inwerken, omdat ik tot 1 september op mijn post blijf. Er breekt dus geen vage interim-periode aan, we gaan gewoon door en hebben genoeg te organiseren. De laatste drie weken van augustus zal ik zelf rechtstreeks de krant leiden zoals ik elke zomer heb gedaan, wanneer Pieter Klok op vakantie is.

Zo kan ik nog even genieten van het leven in de journalistiek. Want ja mensen, ik heb tegen dit moment als een huis opgezien. Ik ben niet zo’n beetje weemoedig. Want dit is niet alleen de leukste en eervolste baan van Nederland. Het is ook een dollemansrit geweest die we samen hebben beleefd. En dat is geweldig, om met jullie elke dag te discussiëren, te fantaseren en grappen te maken. Ik zal jullie vreselijk missen. Ik zal de journalistiek missen.

Ik had het bijzondere geluk om twee mensen aan mijn zijde te hebben die als een broer en zus voor me zijn geworden, Pieter Klok en Corine de Vries. Na negen jaar strijd zijn we nog steeds op elkaar gesteld, en die lange stabiliteit is nu wél eens een unicum in de recente Volkskrant-geschiedenis.

Er zijn heel veel mensen die ik hier zou moeten bedanken. Maar dat zou niet alleen saai zijn, maar ook onrechtvaardig. Want de Volkskrant is een succes door de bijdrage van jullie allemaal, klein of groot, zichtbaar of minder zichtbaar. En door de bijdrage van de vele mensen die voor de Volkskrant werken buiten deze redactie, tot en met de dappere krantenbezorger. Mijn dank aan allen is heel groot. Ik neem mijn hoed voor jullie af.

Het mooiste is: als ik straks weg ben, gaan jullie gewoon door, nieuwe successen boeken. En nooit, nooit gaan we het licht uitdoen. Lang leve de Volkskrant!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden