FilmrecensieThe Dig

Toekomst, heden en verleden wrijven langs elkaar in The Dig, maar nooit doet het gekunsteld aan ★★★★☆

Het verzonnen leeftijdsverschil tussen de hoofdpersonen, die echt hebben bestaan, biedt ruimte voor gaaf samenspel van acteurs Carey Mulligan en Ralph Fiennes.

Kevin Toma
Carey Mulligan en Ralph Fiennes in The Dig. Beeld
Carey Mulligan en Ralph Fiennes in The Dig.

‘Het verleden spreekt tot ons, nietwaar?’, zegt autodidact-archeoloog Basil Brown (Ralph Fiennes) in The Dig, terwijl hij zijn opdrachtgever aankijkt. Brown hoopt op herkenning en verwantschap, en weduwe Edith Pretty (Carey Mulligan) begrijpt inderdaad wat hij bedoelt.

De Tweede Wereldoorlog kan elk ogenblik losbarsten, wanneer Pretty aan Brown de grafheuvels op haar landgoed in Suffolk laat zien. Wat ligt er verborgen? Uit welke eeuw stammen de bulten? Terwijl Brown zijn uiterst precieze opgraving aanvangt, scheren de trainingsvliegtuigen van de RAF door de lucht: een direct gesprek tussen geschiedenis en toekomst, zo zou jeThe Dig, naar John Prestons gelijknamige roman, kunnen interpreteren.

Toekomst, heden en verleden wrijven ook langs elkaar dankzij de vaak achronologische montage van beeld en geluid. Net als in Stones speelfilmdebuut The Daughter (2015) snelt de dialoog geregeld vooruit op wat je ziet, of andersom. Een vormkeuze die nooit gekunsteld voelt, evenmin als de subtiele wijze waarop Stone en scenarist Moira Buffini het klasse- en genderonderscheid van de personages aanstippen.

Brown en Pretty hebben echt bestaan. Wie het British Museum heeft bezocht, kan weten wat de twee in de grafheuvels van landgoed Sutton Hoo aantroffen. Tegelijkertijd permitteert de film zich allerlei vrijheden: zo is Pretty veel jonger dan Brown, terwijl ze eigenlijk vijf jaar ouder was. Het verzonnen leeftijdsverschil benadrukt in het zeer verzorgde The Dig de spirituele affiniteit tussen de twee, en geeft Stone de kans om het thema van verleden en vergankelijkheid in verschillende toonaarden te onderzoeken.

Een goede gelegenheid ook voor gaaf (samen)spel van acteurs Mulligan en Fiennes: hij als einzelgänger die opleeft zodra hij de geschiedenis letterlijk aanraakt, zij als zelfverzekerde, maar doodzieke vrouw. Hoe dichter het hart van de grafheuvel wordt genaderd, hoe groter de zorgen van Edith over de toekomst van haar zoontje Robert (Archie Barnes).

The Dig dreigt halverwege zijn evenwicht te verliezen, wanneer de subplot rond het archeologenechtpaar Piggott (Ben Chaplin en Lily James) en Ediths neef Rory (Johnny Flynn) zich aan het centrale verhaal opdringt. Maar ook deze personages verdienen uiteindelijk alle aandacht die ze vragen, in een film die zelf de gevoelige, liefdevolle opgraving van een stuk verleden is.

The Dig

Drama

★★★★☆

Regie Simon Stone.

Met Carey Mulligan, Ralph Fiennes, Archie Barnes, John Flynn, Lily James, Ben Chaplin, Monica Dolan, Ken Stott.

112 min., te zien via Netflix.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden