TOE AAN EEN FEESTJE

Ze zijn er weer: de smileys op T-shirts, de glowsticks op de dansvloer. ’New rave’ heet de nieuwe acid house....

De hoogtijdagen van de acid house, kort na 1990 – de rave-jaren, zo je wilt – , vormden volgens de jongens van de Engelse band The Klaxons het enige belangrijke poptijdvak dat nog niet gerecycled was. En dus dachten ze, naar eigen zeggen: vooruit met de geit, dan gaan we dáár maar eens een fijne revival van uit de grond stampen. Oude genres ophoesten lijkt inmiddels immers een morele plicht als je popmuzikant bent, en zeker als je uit Engeland komt.

En zie daar: ‘new rave’, ook wel ‘indie rave’ of discopunk genoemd. De gele smileys uit de jaren van acid house en ecstasy zijn terug op T-shirts, de uitbundig dansende fans zwaaien met glowsticks en bij concerten zie je weer lichtgevende T-shirts en gympen, met de hand beschilderd met fluorescerende verf. Net als bij, pakweg, The Happy Mondays, indertijd.

De Engelse pers reageert zoals die dat altijd doet op een nieuwe pophype: muziekblad N.M.E. juicht dat de revolutie is aangebroken, de grote kranten stellen daar tegenover dat het nieuwe fenomeen buiten Londen niet zo groot en niet zo belangrijk is als wel wordt beweerd. Feit is dat The Klaxons al vóór het verschijnen van een debuutalbum volle zalen trekken, ook buiten Londen. De singles Magick en Xan Valleys zijn grote clubhits.

Zoals we gewend zijn, zitten de organisatoren van het Amsterdamse London Calling er bovenop: vrijdag spelen The Klaxons, kopstukken van de new rave, op Paradiso’s jaarlijkse festival voor nieuwe Britse bandjes. Vanavond treedt in Paradiso trouwens al Datarock op: weliswaar Noors (uit Bergen), maar óók new rave (clubhit: Fa Fa Fa). Wie zich wil onderdompelen in het geluid van de new rave, kan het beste via internet een Engelse compilatie-cd bestellen. Digital Penetration Vol. 1 is een van de succesvolste.

Dat ze besloten een oud genre op te hoesten dat nog niet gerecycled was, zeiden The Klaxons natuurlijk met een vette knipoog, maar toch: het was niet zo moeilijk om te voorspellen dat er iets als new rave aankwam. De chronologie van de alternatieve Britse pop uit de jaren tachtig (ruwweg: van Joy Division, via Gang Of Four en XTC, langs Happy Mondays en New Order, naar de raves in de Haçienda in ‘Madchester’) is vrijwel identiek aan de ontwikkelingen van de laatste jaren: Franz Ferdinand, Editors en Bloc Party herintroduceerden de hoekige, funky dansrock van de vroege eighties. Bij bands als Infadels en ¡Forward, Russia! werd het geluid al hysterischer en elektronischer. De lichting bands van The Klaxons, het Schotse Shitdisco, New Young Pony Club en The Sunshine Underground zetten de definitieve stap naar wat nu new rave heet. Zoals altijd verdienen enkele Amerikaanse voorlopers een deel van de credit: LCD Soundsystem en The Rapture, bijvoorbeeld.

Het is de eeuwige cirkelbeweging van de popmuziek: even obligaat als vermakelijk, even voorspelbaar als fascinerend. Gaat Engeland over een paar jaar weer aan de pure, cocky britpop in de lijn van Blur en Pulp? Het lijkt, qua chronologie, haast onvermijdelijk.

Subtiele muzikale verschillen met ‘old rave’ zijn er overigens wel. Het is amper overdreven om te stellen dat de oude rave-generatie van rond 1990 zo ongeveer tégen gitaren was en zich vol overgave stortte op elektronische apparaten, zoals de Roland TB 303-bassynthesizer, die de wereld het housegeluid schonk. De rave van 2006 is niet digitaal, maar goeddeels analoog: drums en gitaren zetten de toon. De bandjes van de new rave zijn indiebandjes, alternatieve muziekgroepen die zich ditmaal geen tegenhangers voelen van rockbandjes als Kaiser Chiefs en de Arctic Monkeys.

Opvallender zijn echter de overeenkomsten tussen de rave-golven van toen en nu: de kleding, de kleuren, de smileys, de glowsticks, de beat, de kakofonie en niet in de laatste plaats het hedonisme. De drugs zijn weliswaar van mindere kwaliteit tegenwoordig, zo constateerden de mannen van The Klaxons onlangs, maar: ‘Engeland is toe aan een feestje.’

De vraag is: Nederland ook? Misschien. London Calling zal deels een new-ravefeest worden en verkocht nog nooit zo snel uit als dit jaar. New rave is hier nog geen virus, maar de eerste onafhankelijke partyorganisator heeft zich al wel op het fenomeen gestort. In Club 8 in Amsterdam worden met enige regelmaat new rave-avonden georganiseerd onder de noemer PiV, wat staat voor Penis in Vagina (www.pivkids.com). Het meest recente feest was afgelopen vrijdag. Er volgen er meer.

‘Toe aan een feestje’ – hoe leeghoofdig dat statement ook moge klinken, het onderstreept wel degelijk dat het nou ook weer niet helemáál toevallig is dat Engeland juist nu weer aan het raven slaat. Enkele maatschappelijke, zelfs politieke parallellen tussen 1990 en 2006 lijken de dans- en zweetlust van de Britse jeugd deels te verklaren.

1990 wordt doorgaans opgevat als hét sleuteljaar voor de Engelse rave-tijd: het jaar waarin The Stone Roses debuteerden, The Happy Mondays hun befaamde housetrip Pills ‘N’ Thrills And Bellyaches uitbrachten en Manchester ‘Madchester’ werd. Maar de explosie van hedonisme en drug-fuelled escapisme viel bovendien samen met de maatschappelijke onrust over de inkomensonafhankelijke Poll Tax, die premier Margaret Thatcher wilde invoeren. 1990 Was het jaar van haar val, en de Engelse jeugd danste op het breukvlak tussen twee tijdperken: om het grauwe heden te vergeten, maar ook om het aanstaande vertrek van de Iron Lady te vieren en een tijdperk van nieuwe hoop in te luiden. Het kon alleen maar beter.

Peilingen in het huidige Engeland geven aan dat de jeugd de zittende (en binnenkort vertrekkende) premier Tony Blair bijna net zo spuugzat is als Thatcher destijds. Jongeren voelen zich, na een veelbelovende start, door Blair in de steek gelaten. Het vertrouwen in politici in het algemeen, en Blair in het bijzonder, is zorgwekkend gekelderd. Blair heeft ons in een hopeloze oorlog gestort, vindt jong Engeland, en nieuwe aanslagen zijn een kwestie van tijd. Het onderwijs verkeert in deplorabele staat en in geen land maken zoveel beveiligingscamera’s inbreuk op de privacy als in Engeland.

Waar de realiteit moet worden vergeten, daar wordt gedronken, geslikt en gedanst. Altijd opnieuw. Niet voor niets beleefden de nachtclubs en discotheken van Londen topdrukte op de avond van 7 juli 2005, slechts enkele uren na de drie terroristische aanslagen op metrolijnen. Een van die aanslagen vond plaats bij station King’s Cross. In diezelfde buurt richtten drie begin-twintigers nog diezelfde herfst The Klaxons op. Omdat Engeland toe was aan een feestje. En omdat het vanaf nu alleen maar beter kon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden