Reportage

Toch weer kippevel bij het festival voor heavymuziek Roadburn, al zitten duizenden liefhebbers eenzaam achter de laptop

Het Tilburgse festival Roadburn vierde dit jaar noodgedwongen een online-editie zonder publiek, maar wel een bijzondere: met liveshows vanuit 013 en honderd speciale bandbijdragen uit de hele wereld.

De Nederlandse band Autarkh speelt op Roadburn Redux in 013 in Tilburg. Beeld Paul Verhagen
De Nederlandse band Autarkh speelt op Roadburn Redux in 013 in Tilburg.Beeld Paul Verhagen

Je kunt het je niet voorstellen als je op vrijdagmiddag naar het Tilburgse podium 013 wandelt, maar echt waar: in de zaal wordt vier dagen lang het beroemde festival Roadburn gevierd. De horecastraat Heuvelring, die anders gedurende Roadburn volstaat met duizenden Roadburngangers, is naargeestig leeg.

Ook voor de ingang van 013 is geen menselijke activiteit te bespeuren. Geen publiek van over de hele wereld dat elkaar hier zoals elk jaar op de schouders mept: dat trouwe Roadburnvolk, dat het festival doorgaans beleeft als een lifestyle-event en een soort reünie voor gelijkgestemde liefhebbers van heavymuziek in al zijn verschijningsvormen.

En die doodse stilte buiten heerst nu al twee Roadburn-edities: in april vorig jaar gooide de net uitgebarsten coronacrisis een compleet programma overboord. Nu, een jaar later, heerst de crisis als nooit tevoren en was het uiteraard onmogelijk een gebruikelijke aflevering op poten te zetten. Maar dit jaar had festivalbaas Walter Hoeijmakers wel de tijd om iets anders in gang te zetten: een onlinefestival dat andere onlinefestivals naar de kroon moest steken. Of liever gezegd: in een zware slagschaduw van muzikale zwaarmoedigheid zou kunnen zetten.

Hoeijmakers is in de heavygemeenschap een beetje een cultheld, omdat hij de harde muziek met zijn festival al 25 jaar van diepgang voorziet. Hij programmeert vaak eenmalige projecten en koppelt doom- en blackmetal aan psychedelica, krautrock en zelfs orgelmuziek en klassiek. Daarmee tilt hij de heavymuziek ver uit boven iets triviaals als ‘metal’. Dat wordt gewaardeerd, vooral door de duizenden bands die de afgelopen decennia aantraden in Tilburg en daar een artistiek thuis vonden.

De festivaldirecteur wilde in 2021 hoe dan ook een Roadburn organiseren, om het vlammetje onder dramatische omstandigheden toch brandende te houden. Het festival genaamd Roadburn Redux vroeg bands een bijdrage te leveren: een thuis opgenomen livestream bijvoorbeeld, of de première van nieuw werk, een documentaire of een nooit eerder vertoonde show. De inzendingen, waar Roadburn overigens keurig een vergoeding voor betaalde, buitelden over elkaar heen. Roadburn 2021 had zo’n honderd bands op het programma staan, allen met een unieke inbreng. En dus livestreams van over heel de wereld én een serie shows die rechtstreeks vanuit 013 worden uitgestraald, naar opnieuw een internationaal publiek.

Kijk je met die achtergrondkennis nog eens naar die 013 op vrijdagmiddag, dan zie je toch wel degelijk iets van festivalrumoer. Verdomd: er staat een bandbusje bij de achteringang. En er komt een echt bandje uit rollen. In de wandelgangen loopt 013-directeur Frens Frijns rond. Hij ervaart deze merkwaardige editie als historisch en ook een beetje als wedergeboorte van zijn popzaal, zegt hij. Er gebeurt weer eens wat. Hij steekt een vinger in de lucht: ‘Hoor je dat?’ Vanuit de zaal stijgt een donderend onweer op van brute gitaren. ‘Heerlijk. Het rommelt weer in 013.’

In de grote zaal kun je inderdaad een blik werpen op een historische show, iets wat je nooit eerder hebt gezien in die enorme concerthal, waar drieduizend man publiek in past. Middenin de zaal staat de Nederlandse band Autarkh, met de gezichten naar elkaar toe. Om de band heen draaien camera’s en staat een batterij lampen opgesteld. Zeker, het publiek ontbreekt. Maar de volle technische capaciteit van 013 kan wel worden ingezet om van het concert van Autarkh, een integrale uitvoering van de net verschenen plaat Form in Motion een epische liveshow te maken.

Halverwege de set vol emotionele en snerpende gitaarvirtuositeit, indringende vocalen en elektronische bijgeluiden, richten felle witte lampen een toorts naar de nok van de lege 013, als een lichtkathedraal in de beklemmende duisternis: een prachtig beeld. In de regiewagen achter het podium worden de shots van vele camera’s live gemonteerd en uitgezonden. En zie je hoe een close-up van een knap basloopje wordt geknoopt aan strakke haarzwaaiposes van zanger Michel Nienhuis. Het is al met al een geweldige show, geboren uit de ellende van corona maar tot wasdom gekomen in een nieuwe onlinerealiteit, die de zeggingskracht van extreme muziek knap overeind houdt.

De concerten vanuit 013 worden op de Roadburnsite afgewisseld met buitenlandse registraties. Een steengoede set covers van de Amerikaanse band Inter Arma bijvoorbeeld, vanuit de vaste oefenruimte in Chesterfield County in Virginia. Indrukwekkend is ook een verstilde show van zanger Steve Von Till van de band Neurosis, die de ingetogen liederen van zijn plaat No Wilderness Deep Enough vertolkt in een studio in Seattle. Het optreden roept hetzelfde kippevel op dat je bij een ‘gewone’ editie van Roadburn ook zo vaak bekruipt, al zit je nu inmiddels weer eenzaam thuis achter de laptop, samen met duizenden medekijkers wereldwijd. Wat die ontroering nog groter maakt is het gegeven dat de shows na live-uitzending nog slechts tot dinsdag zijn terug te kijken. Daarna gaat alle moois voorgoed weer offline en rest de herinnering. Ook wat dat betreft is Roadburn bijzonder, al hoop je een volgende editie toch weer fysiek en dus met publiek te kunnen meemaken.

Zoiets zegt ook de liefhebber ‘Ana-Maria Halfmeltedbrain’ op de website, in een lange praatsessie over het gemis aan Tilburgse gezelligheid en vooral de frituur. ‘Oh my god, I cannot wait to have bitterbollen and pineapple-beer again in Tilburg.’

Alle concerten, documentaires en andere bandbijdragen voor Roadburn Redux zijn nog t/m dinsdag te bekijken op de website van het festival. De streams zijn gratis te zien, maar het is mogelijk een donatie te doen aan het festival.

Indrukwekkende kijkcijfers

De online-editie van festival Roadburn noteert indrukwekkende cijfers. Terwijl de laatste festivaldag nog in gang was, telde Roadburn Redux al 75 duizend bezoekers uit 119 landen. Het festival plaatste meer dan tachtig uur aan content op het liveblog. De livestreams, documentaires, podcasts en archiefbeelden zijn nog tot en met dinsdag te horen en zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden