Toch koninklijk 'Beest' in Barcelona

Vanaf dit weekeinde kunnen de bezoekers van Het museum voor moderne kunst in Barcelona MACBA dan toch genieten van de tentoonstelling 'Het beest en de soeverein' (La Bestìa i el Sobirà).

null Beeld
Beeld

MACBA-directeur Bartomeu Marí draaide op het laatste moment het besluit terug om de expositie af te gelasten. Aanleiding was het centrale pronkstuk van de expositie: het sculptuur Haute Couture 04 Transport van de Oostenrijkse kunstenares Ines Doujak. De directie maakte vorige week bezwaar tegen de plaatsing, waarop de Duitse Würtembergische Kunstverein, coproducent van de tentoonstelling, de hele expositie terugtrok.

Het omstreden kunstwerk bestaat uit een weergave van drie figuren - onderop een man, in het midden een vrouw en bovenop een hond - verwikkeld in een sodomistische scène bovenop een bergje SS-helmen. Aanleiding van de opschudding vormde vooral de grote herkenbaarheid: in het gezicht van de brakende, naakte manfiguur is vrij makkelijk de teruggetreden Spaanse koning Juan Carlos te herkennen. De vrouw lijkt op de Boliviaanse vakbondsactiviste Domitila Barrios de Chúngara, die haar traditionele hoedje heeft opgehouden. De hond lijkt op een herdershond.

Goede smaak

Van beschuldigingen dat hij (zelf)censuur of autocensuur toepaste, wilde de museumdirecteur niet weten. Het was meer een kwestie van goede smaak. 'Als dat censuur is, plegen we dagelijks censuur', aldus Marí.

Een boze directeur Hans Christ van de Kunstverein zag het veto op het werk als een doorkruising van de artistieke vrijheid. Des te erger, aangezien het ging om een kunstwerk dat bij uitstek het thema van de tentoonstelling samenvatte: 'de onderdrukten, de soeverein en het beest in een politieke constellatie. Een kritische herformulering van de koninklijke macht'.

Uit protest besloten de commissaris van de expositie en alle andere kunstenaars de hele expositie terug te trekken.

De afgelasting leidde eerder tot een storm van protest. De artistieke onafhankelijkheid van het museum werd in twijfel getrokken en de directie werd bekritiseerd om de weinig doortastende houding. De tentoonstelling is nu alsnog tot dit najaar te bezichtigen, inclusief het werk van Doujak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden