Titelloos in G-groot, maar wel van Mozart

De zondag opgedoken twee werken van Wolfgang Mozart zijn niet zo nieuw als ze op het eerste gezicht leken.

Zoals goudzoekers een berg kunnen afgraven zonder in de gaten te hebben dat ze boven op een nugget kamperen, zo lijkt het Mozarteum in Salzburg, dat graag een oogje houdt op wat er tevoorschijn komt uit ’s werelds archieven en veilingcatalogi, 145 jaar lang bladmuziek van twee klavierwerkfragmenten in huis te hebben gehad van Wolfgang Mozart (1756-1991), zonder die als zodanig te herkennen of te benoemen.

Via de website mozarteum.at zijn twee fragmenten te zien en te horen, die zondag in Salzburg aan de wereld zijn voorgesteld als ‘des Mozarts’. Het zijn titelloze stukjes in G-groot. Het ene is snel en onstuimig, 73 maten lang. Het andere lijkt er een beetje op, maar is korter en rustiger. Van wie de muziek is, staat er niet bij.

Volgens professor Ulrich Leisinger van het Mozarteum is het handschrift van vader Leopold Mozart, en kan de muziek zelf op stilistische gronden worden toegeschreven aan diens 7- of 8-jarige zoon Wolfgang.

De jongen liet aan de fortepiano of het clavecimbel graag horen dat hij iets bijzonders kon, maar schijnt toen nog niet zo snel te zijn geweest met ganzeveer en notenbalk.

Curieus: het Mozarteum kreeg deze muziek al in 1864. Sterker, ze werd 27 jaar geleden afgedrukt in de Neue Mozartausgabe, in een band met ‘Notenboekjes van de familie Mozart’. Toen heetten de stukjes in G nog ‘anoniem’.

Ze staan in het zogenoemde Nannerl-Notenbuch, een schriftje dat Leopold aanlegde voor zijn dochter Nannerl, maar dat later in huize Mozart ook gebruikt werd voor lessen aan Wolfgang. Er staan ook stukjes in die al wél aan het jongetje Mozart zijn toegeschreven.

Dit maakt van de ‘Mozartvondst’ die nu over de wereld raast, niet zozeer een vondst als wel een nieuwe naamgeving aan iets bekends. Wellicht dacht professor Wolfgang Rehm, Leisingers voorganger, er gewoon anders over.

Het onstuimige stuk lijkt volgens Leisinger op een pianoconcert – zonder orkestpartij.

Een orkestaandeel zal in januari toch klinken in de Salzburger Mozartwoche, maar dan uit de pen van de fortepianist Robert Levin, een befaamd improvisator in oude stijlen. Ook een cd komt eraan.

Dat concertgangers de muziek daarna nog vaak zullen horen, is niet waarschijnlijk. Daarvoor klinken de werkjes te pril.

Wolfgang Amadeus Mozart (AP)Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden