Titaantjes

‘Het kan dat je wel zestig interviews moet geven’, waarschuwde Matthijs van Nieuwkerk vorige week zijn tafelgast Joost Zwagerman. Dat was Tim Krabbé overkomen, toen hij vorig jaar het Boekenweekgeschenk schreef....

Inmiddels is de Boekenweek voor geopend verklaard, en hebben we nog een stevige dosis Zwagerman te gaan. Geen zestig keer, dacht de auteur zelf, maar we hoeven geen dag zonder. Nu heb ik Zwagerman hoog zitten – meer nog als dichter en columnist/essayist dan als romancier – en spreekt hij zelden onzin, maar de vraag blijft hoeveel Zwagerman een mens aankan.

Boekenweek, dat is een sterk staaltje collectieve propaganda, waarmee tv als dank de glans van intellectualisme verkrijgt. Zeker: schrijvers komen op tv – boeken zelden. En niet álle schrijvers: enkel zij die ogen, en kunnen spreken.

Boekenweek-tv, dat is het gezelschapsspel De avond van het Boek. Keurig kwisje, met Joost Zwagerman, Heleen van Royen, Yasmine Allas, Robert Vuijsje en de verse vedette Franca Treur. ‘Waarom denk je dat zoveel mensen jouw boek lezen?’, vroeg presentator Joost Karhof die laatste. Treur: ‘Je stelt precies dezelfde vragen als Andries Knevel.’

Boekenweek-tv, dat is Yasmine Allas met Rik Felderhof in een hangmat bij de Kilimanjaro, peinzend over het gevatte antwoord bij de draaideur van het Boekenbal aan NOVA’s Tonko Dop. ‘Meneer Mulisch. Titaantje?’

Onlangs verschenen de tv-interviews van H.A. Gomperts met schrijvers op dvd. Ik zag ze 45 jaar na dato pas: portretten en gesprekken met Bloem, Claus, Reve. En een profiel van Campert, geweigerd door de AVRO omdat hij het woord ‘naaide’ bezigde. Het tempo ligt laag voor doorgedraaide begrippen, maar het is nog goed te doen.

Helaas: programma’s over boeken zijn geen lang leven beschoren – Iets met boeken, een niet erg spannend praatprogramma van Leon Verdonschot en de Vlaming Jan Leyers, verdween geruisloos met onbekende bestemming. Stabiel is alleen VPRO’s Boeken, waarin Wim Brands een half uur aan tafel praat met één auteur. Veilig weggestopt op zondagmorgen.

Allemaal goed bedoeld. En zeker: soms toont tv een mooi profiel of gedenkwaardig gesprek. Maar toch: televisie houdt van (sommige) schrijvers, niet van boeken. Lezen gaat immers maar van uw zuivere kijktijd af. Dat is niet de bedoeling: ‘Blijf kijken. Tot straks, na de reclame.’

Tien maanden verscheen Zwagerman niet op zijn stek in DWDD. Hij wilde schrijven. Een schrijver die schrijft, komt niet op tv. Een lezer die leest, kijkt niet. Wie Boekenweek viert, laat zijn tv dus uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden