InterviewDeniz Üresin

Tijdens het interview met lachgasverkoper Deniz Üresin wordt bekend dat lachgas wordt verboden. Toch blijft hij kalm

Deniz Üresin: ‘In het arrestatiebusje, daar gebeurt alles. Weg van het publiek op straat, geen camera’s, geen collega’s die kunnen zien wat ze doen. In dat kutbusje krijg ik harde klappen.’Beeld Ernst Coppejans

Volgens Üresin kan niemand hem iets maken. ‘Wat ze nu doen heet ontmoedigingsbeleid. Net als de boetes die ik krijg.’

Deniz Üresin (25) vertelt net over het verschil tussen hem en die andere Nederlandse lachgashandelaar met bijna dezelfde voornaam. ‘Dennis Kuipers heet hij. Over hem kwamen mooie verhalen in de krant, dat Nederland trots mag zijn op zo’n slimme ondernemer die een nieuwe business had ontdekt. Twee maanden later schreven ze over mij, Deniz met een z. Alleen was toen de toon heel anders.’

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder vindt u de door Blendle ingesproken versie.

En dan komen, tijdens het interview, pushberichten binnen op de telefoon. Alle nieuwsorganisaties melden dat het recreatief gebruik van lachgas zojuist is verboden door staatssecretaris Blokhuis, evenals de verkoop aan particulieren. Deniz Üresin is niet verbaasd. ‘Ik had al gehoord dat het eraan zat te komen, ik denk dat het te maken heeft met de alcoholindustrie.’

Hoe bedoel je?

‘Het is allemaal lobby. Voor ieder ballonnetje lachgas wordt één glas minder alcohol verkocht. Het gaat gewoon om geld. Alcohol is aantoonbaar schadelijker dan lachgas, maar aan de ballonnetjes wordt geen accijns verdiend. Ze kunnen het niet verbieden. Wat ze nu doen heet ontmoedigingsbeleid. Net als de boetes die ik krijg.’

Op zijn telefoon laat hij de foto’s zien: vier dwangsommen van de gemeente Amsterdam, voor bij elkaar een miljoen euro. ‘Ik had gezegd: ik stop als ik een miljoen euro boete krijg. En zij sturen me vier bedragen die bij elkaar precies een miljoen zijn. Ik ga dat echt niet betalen.’

Afgelopen zomer verschenen ze plotseling in het centrum van Amsterdam: de met lachgas gevulde tanks vanwaaruit Deniz Üresin ballonnetjes verkocht, onder de bedrijfsnaam Ufogas. Volgens de gemeente was daarvoor een ventvergunning vereist, Üresin vond dat hij als koeriersbedrijf opereerde. Vele boetes en arrestaties volgden. Momenteel heeft Üresin een gebiedsverbod voor het centrum van Amsterdam.

Hoe begon je met ondernemen?

‘Ik kom uit een handelsfamilie. Mijn opa en oma hadden hotels en restaurants in Izmir, in Turkije, gericht op toeristen. Mijn ouders hebben ook horecabedrijven in Amsterdam. Dat is wat ik om me heen zag. Ik ben opgegroeid in Nederland en Turkije.’

En hoe begon je met lachgas?

‘In 2015 heb ik een koeriersbedrijf opgericht, we werken voor Thuisbezorgd.nl, Deliveroo en Post.nl. Ik bezorgde ook tanks met lachgas, daar kun je meer dan honderd ballonnetjes uit halen. Een jaar geleden zat ik te spacen, ik had twee joints gerookt. Ineens bedacht ik: waarom verkoop ik die lachgas niet per ballonnetje? Net als een ijscoman, die verkoopt ook per bolletje ijs.’

Deniz Üresin (Nederland, 1994) is de oprichter van Ufogas, waarmee hij ballonnetjes gevuld met lachgas verkoopt. ‘Hoeveel ik afgelopen jaar heb verdiend? Tussen de vijf ton en een miljoen euro. Ik betaal gewoon inkomstenbelasting.’

Waarom ben je opgegroeid in Nederland en Turkije?

‘Ik ben geboren in Nederland. Toen ik 7 was scheidden mijn ouders. Mijn moeder bracht me naar haar ouders in Izmir, daar woonde ik tot mijn 15de. Ik kwam terug en moest weer Nederlands leren, ik sprak alleen Turks en Engels.

‘Op het Berlage Lyceum in Amsterdam had je een klas voor buitenlanders van over de hele wereld. Brazilië, China, India, ze kwamen overal vandaan. Ik kwam daar in 2 havo en ging door naar 3 vwo. Ik begreep alles, alleen had ik een taalachterstand. Ze zetten me terug naar de havo, daar zat ik tot de vijfde klas. Eigenlijk wilde ik rechten studeren. Met de klas gingen we kijken bij hbo-opleidingen. Ik bedacht: mijn taalachterstand is zo heftig, dit gaat het niet worden. Midden in het jaar ben ik gestopt. Ik wilde gewoon mijn straatdiploma halen als ondernemer.

‘Die school was bizar. Je had twee gebouwen, A en B. In gebouw A zag je alleen donkere kinderen, in gebouw B zaten de de blonde leerlingen, de Hollanders. Op het schoolplein zagen we elkaar. Ik merkte: zij vinden het niet prettig als wij daar zijn.’

Jij ziet er niet donker uit.

‘Ik heb blauwe ogen, ik zie er Europees uit. Ze wisten het pas als ze me hoorden praten.’

Nederlands

‘Zodra men mij accepteert als Nederlander.’

Turks

‘Op een bruiloft.’

Partner

‘Ze is Nederlands. Dat is toeval. Ik beoordeel iedereen als persoon. In mijn vriendengroep zitten Koerden, Armeniërs, Joden.’

Wit of blank

‘Blank klinkt naar vroeger, alsof het nog de slavernijtijd is. Wit klinkt vriendelijker.’

Heb je daarom een baard genomen?

‘Met die baard denken ze dat ik een jihadist ben. Ik wilde niet de hele markt voor deze baarden overlaten aan de jihadisten. Nee, serieus, op straat is een baard toch anders. Je komt mannelijker over. Waar wij ’s nachts werken is het wetteloos. Je ziet vuurwapens, je kunt overvallen worden. Ik ben al twee keer in mijn rug aangevallen met een mes.

‘Veel van de gasten die vervelend doen zijn allochtoon. Zonder die baard denken ze dat ik een Nederlander ben. Nu zien ze dat ik een van hen ben. De jongens die voor me werken, komen uit Osdorp, uit Amsterdam-West. Daar kom ik vandaan. Ik kende ze al of ze komen via via bij me. Al die Ali’s en Mo’s breng ik van West naar Amsterdam-Centrum.

‘Eerst geef ik ze instructies. Praat met respect. Als een Hollander een grapje maakt dat je niet leuk vindt: het hoort erbij, niet meteen boos worden. Ze hebben nooit eerder contact gehad met blonde Nederlanders, ze weten niet hoe dat gaat. En we beschermen onze klanten tijdens hun roes van de lachgas, die duurt een paar minuten. Op dat moment zijn ze kwetsbaar, wij zorgen dat ze niet worden beroofd.’

Wat doet de politie?

‘Die zien we ’s nachts bijna niet. Alleen om mij te arresteren. Sinds maart heb ik negentig keer op bureau Elandsgracht geslapen. In het arrestatiebusje, daar gebeurt alles. Weg van het publiek op straat, geen camera’s, geen collega’s die kunnen zien wat ze doen. In dat kutbusje krijg ik harde klappen.’

Hij laat foto’s zien van verwondingen aan zijn gezicht en armen. ‘Het is nog erger dan in Oeganda.’

Hoe weet je dat?

‘In landen als Oeganda weet je dat het kan gebeuren. In Nederland doen ze alsof het netjes gaat, maar de politie haalt gewoon alles uit wat ze willen.’

Robert Vuijsje interviewt voor de Volkskrant Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Hij spreekt onder anderen nog met kok Han Ji (Chinees) en voetbalbestuurder Mo Hamdi (Marokkaans).

Deniz Üresin en lachgas

TV-recensent Haroon Ali zag afgelopen zomer hoe Deniz Üresin in de talkshow Zomer met Art lurkte aan ballonnen met lachgas, terwijl hij schaamteloos zijn website promootte waarop je de partydrug kunt bestellen. ‘Grote kans dat lachgas binnenkort weer verboden wordt, maar tot die tijd lacht Deniz Üresin het hardst.’

Een lachgasverbod op initiatief van staatssecretaris Paul Blokhuis stuit op verzet. We vroegen enkele betrokkenen, onder wie Üresin, naar hun mening. ‘Laat mensen leven. Het gebruik stop je toch niet.’

Het initiatief van Blokhuis kan ook niet op steun rekenen van coalitiepartijen VVD en D66. Sophie Hermans (VVD): ‘Lachgas nu ineens onder de Opiumwet laten vallen voelt als met een kanon op een mug schieten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden