De gidsKinderboeken

Tijd voor meer kolder in het Nederlandse kinderboek

Ze zijn er heus, humoristische kinderboeken van eigen bodem. Maar er mag best een tandje bij.

Valt er wel genoeg te lachen in Nederlandse kinderboeken? In aanloop naar de Kinderboekenweek is dat een relevante vraag. De Nederlandse jeugdliteratuur is op haar best wijs, mooi, knap, ontroerend, leerzaam, meeslepend en spannend. Maar hardop lachen? Het komt steeds vaker voor, maar nog lang niet vaak genoeg.

Pjotr van Lenteren leidt u door de wereld van het jeugdboek. Rob van Scheers doet dat volgende week over thrillers, Hugo Blom praat u daarna bij over luisterboeken.

Als kinderen zelf mogen aangeven wat ze graag lezen, zoals bij de Kinderjury, valt op dat zo’n prijs vaak naar buitenlandse beroepsgrappenmakers gaat. Dit jaar bijvoorbeeld wonnen De waanzinnige boomhut van 104 verdiepingen van het Australische duo Andy Griffiths en Terry Denton en Vet koel – Het leven van een Loser 13 van de Amerikaan Jeff Kinney. Boeken met een aanstekelijke, licht verslavende mix van melige tekst en cartooneske plaatjes. En niet voor het eerst.

Daar is niets mis mee; zo slecht zijn die boeken niet. Maar wel: deel na deel meer van hetzelfde en in een tempo waar auteurs die wél elke keer iets nieuws proberen te verzinnen, niet tegenop kunnen schrijven. Wordt er dan, eenmaal verslaafd, ooit nog iets ánders gelezen? Bijvoorbeeld iets van eigen bodem?

Oorspronkelijk Nederlandstalige kolder bestaat wel degelijk. Schrijver Tjibbe Veldkamp heeft van humoristische prentenboeken zijn carrière gemaakt. De bekendste zijn die over de strenge maar ook lieve Agent en de creatieve en soms aandoenlijke Boef. Slapstick met een laagje, net als bij de dikke en de dunne: tussen het ontsnappen en achtervolgen door laten ze zien dat hun vriendschap belangrijker is dan het gevangenishek.

Beeld Querido

Met dezelfde illustrator, Kees de Boer, is Veldkamp voor lezers van een jaar of 9 aan een nieuwe serie begonnen: Grapman (Querido, € 14,99). Zelf vindt de zelfverklaarde superheld Nik zijn moppen meesterlijk, helaas ziet niemand anders het zo. Als hij zijn spreekbeurt met Noor niet voorbereid blijkt te hebben, besluit zijn leraar, meneer Nietje, de twee met een tijdmachine te ontvoeren naar de 19de eeuw. Daar zijn lijfstraffen namelijk nog toegestaan.

Toch ontbreekt er veel van de kwaliteit van Agent en Boef. Humor heeft wel degelijk diepgang nodig. Tosca Menten, bekend van de populaire Dummie de Mummie, en Jozua Douglas, van de minstens evenveel gelezen Costa Banana-reeks, laten dat op een verrassende manier zien. Ze werken voor de tweede keer samen onder de naam De Gouden Grijns in het boek Prutsers & pechvogels (Van Goor/De Fontein, € 9,99).

Beeld Van Goor/De Fontein

Waar Menten en Douglas in hun bekende boeken iets te gemakzuchtig seriewerk produceren, verzinnen ze samen originele invalshoeken en wrede wendingen, en ondersteunen ze hun verhalen met niet al te voor de hand liggende, overtuigende details.

Zo vertelt het verhaal ‘De haardief’ met adembenemende precisie hoe het er in de pruikentijd aan toeging. Douglas, zelf zonder haardos, heeft zich duidelijk goed verdiept in zijn favoriete onderwerp. ‘Teuns Wondersmeer’ is een van de goordere verhalen, maar tegelijk, gek genoeg, een bijna geloofwaardig portret van kwakzalverij in de Middeleeuwen.

En als dat niet genoeg is, kunnen lezers altijd nog in de leer bij grapgrootmeester Jan Paul Schutten. In Hoe word je grappig als je niet leuk bent (Querido, € 12,99) volgt hij samen met illustrator en striptekenaar Jeroen Funke een professor die geen moppen kan tappen en door onderzoek probeert te achterhalen hoe dat moet. Aan de hand van tips van vrienden ontdekt hij verschillende soorten humor, maar al zijn eigen pogingen zijn het nét niet. Da’s trouwens ook knap, net-niet-grappen maken. De Gouden Grijns zou, als het mag van Menten en Douglas, een jaarlijkse bekroning kunnen worden voor leesplezier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden