Tien jaar De Jeugd: tijd voor een terugblik

De eerste grijze haren dienen zich aan bij de vier leden van rapgroep De Jeugd van Tegenwoordig, die tien jaar geleden hun eerste hit scoorde. Een gesprek met drie leden over het leven aan de hand van hun muziek.

Beeld Lernert&Sander

Toen Pepijn Lanen (ook wel Faberyayo) en Freddy Trathlener (u weet wel, Vjèze Fur) tien jaar geleden min of meer bij toeval in de studio van Bas Bron terechtkwamen en het nummer Watskeburt?! opnamen, wisten ze nog niet dat dat de oerknal was van De Jeugd van Tegenwoordig. Ollie Locadia (beter bekend als Willie Wartaal) voegde zich er ook nog bij en met z'n vieren werden ze de meest revolutionaire, creatieve, absurde, uitzonderlijke, taalvaardige en populaire Nederlandse muziekgroep sinds Doe Maar. Bas Bron maakt de muziek (ook wel: de beats), de andere drie rappen.

Het is een decennium vol hard gaan geweest, zoals dat heet in Jeugd-jargon. Netto resultaat: vier bejubelde albums, een handvol hits, vele klassieke tracks, talloze optredens. Het jubileum wordt gevierd met een boek, vier albumshows in Tivoli en twee grote shows in de Heineken Music Hall. Deze zomer volgen er optredens op de grote festivals en in de herfst komt er een nieuw album.

Tijd voor een terugblik. Bas Bron (40) kan de puf niet vinden om een interview te geven, maar Faberyayo (32), Vjèze Fur (32) en Willie Wartaal (32) kiezen de nummers waar ze sterke herinneringen aan hebben. Zo geven ze een kleine geschiedenis van De Jeugd. Houd Spotify of YouTube bij de hand, we beginnen bij het begin:

Watskeburt?!

Eerste single, grootste hit en klassieke track van De groep.

Freddy: 'Watskeburt?! Is het eerste dat ik ooit heb opgenomen in een studio. We waren klaar en ik ben het al vrij snel weer vergeten. Maar ineens lag het bij een platenmaatschappij, hadden we een contract en een voorschot van 1.200 euro. Toen het net uit was, Koninginnedag tien jaar geleden, waren Ollie en ik door de stad aan het slenteren. Niemand wist nog wie we waren, hoe we eruit zagen, we liepen anoniem door de stad en zagen het gebeuren: mensen hadden het erover, het borrelde. In de weken daarna ontplofte het en hoorde je het echt overal.'

Pepijn: 'Ik had Bas via via leren kennen en zei ik dat ik iets wilde opnemen met raps over een electrobeat. We hadden afgesproken in zijn studio, ik had een refreintje geschreven en Lukas, een vriend van me, gevraagd of hij de achtergrondstemmen wilde doen. Het woord watskeburt leefde al een tijdje en hij kon dat woord ook heel goed uitspreken. Lukas nam Freddy mee, die ik niet lang daarvoor ook al eens had ontmoet. Ik vond dat Freddy fantastisch kon rappen, daar had ik het net daarvoor nog met Bas over gehad. Meteen is hij achter de microfoon terechtgekomen, hij heeft een keer of twee zijn couplet opgenomen en dat was het. Zo ontstaat zo'n nummer: er valt één dominosteen om en voor je het weet ligt dat hele reliëf van de Mona Lisa er.'

Ollie: 'Watskeburt?! was al opgenomen voordat ik erbij kwam, ik heb er niks mee te maken. Dat maakt die track voor mij totaal anders dan voor de andere jongens. Toen ik het voor de allereerste keer hoorde dacht ik: 'Wat ís dit?!' Ik vond het vooral raar. Ik snapte het niet.'

Pepijn: 'Dat nummer heeft rare, mythische vormen aangenomen. Ook in mijn hoofd. Het kan gebeuren dat we ergens optreden, de begintonen klinken en ik heel even niet weet wat het is. Dat klinkt vreemd, maar ik kan er nog steeds door worden overvallen. Er zitten een paar elementen in die niet plat of makkelijk zijn, maar tóch catchy. Het is een nummer dat niet te begrijpen is: de structuur, de tekst, de stijl. Het is geen house, het is geen rap, maar het werkt altijd.'

Pepijn Lanen. Beeld Lerner & Sander

CV Pepijn Adriaan Lanen

4 augustus 1982

Geboren in Utrecht

Alias: Faberyayo

2003

Richt met Bas Bron en zijn broer Sander rapgroep de Spaarndammerbuurtkliek op

2004

Ontmoet Freddy Tratlehner en Olivier Locadia.

Ze richten De Jeugd Van Tegenwoordig op

2005

Watskeburt?! wordt een hit

2007

Oprichting popgroep Le Le samen met Piet Parra en Rimer London

2008

Skinny Jeans van Le Le 'culthitje'

2008

Flage, eerste album van Le Le

2012

Soloplaat Coco, een ode aan zijn vriendin Coco

2013

Sjeumig, Lanens eerste boek

Happen naar de baas

Openingstrack van het eerste album, Parels voor de zwijnen

Ollie: 'Dit is young boys bravado. Je denkt: 'Ik ben de motherfucking baas hiero en mensen moeten gewoon luisteren als ik iets zeg.' Dat hoort ook bij jong-zijn. Op dit nummer heb ik écht mijn best gedaan, maar als ik het nu hoor, vind ik het niet zo goed. Het is zo keurig. Als ik dit hoor, denk ik: gelukkig zijn we wel beter geworden, met zijn allen.'

Freddy: 'Carrière maken, daar waren we niet mee bezig. Wel met: het erg leuk hebben en toffe dingen maken. Voor onszelf en voor onze vrienden. Dat hoor je op het eerste album, je hóórt dat we zitten te kloten. Alles waar wij, als vrienden, mee zitten, hebben we eruit gegooid, en is door Bas in een vorm gegoten.'

Pepijn: 'We deden blindelings wat Bas zei. We konden allemaal wel een tekst schrijven en die uit ons bek krijgen, maar dat is toch iets anders dan een nummer maken. Een nummer heeft een refrein, een brug en een natuurlijk verloop.'

Freddy: 'Als we een nummer gingen maken, zeiden we: 'We willen een soort van West Coast-achtig geluid, er moet een hoge piep ingaan, loom tempo' - enzovoorts. Dan zat-ie even na te denken, ging spelen en maakte iets wat dat gevoel had, zonder dat het een sound-alike was. Hij had geduld. Hij haalde de mooie dingen eruit. We kwamen voor het eerst met muziek in aanraking en hadden meteen de beste die je daarin kan faciliteren.'

Ollie: 'Zo'n nummer zouden we nooit meer maken. Maar zo'n impact zullen we óók nooit meer hebben. Natuurlijk krijgen we nog hits die iedereen zal draaien, maar dat gevoel - 'wâh, wie zíjn dit, waarom dóen ze dit?!' - dat is weg, klaar. Het is jammer om te constateren, maar het is ook waar je naartoe wilt. We horen er nu bij. Soms ben ik er weemoedig over, soms vind ik het tof. Zo is het leven: alles is leuk en kut tegelijk. Hoe ouder je wordt, hoe meer clichés waar worden, hoe meer ik clichés snap en hoe minder ik clichés erg vind.'

Bas Bron Beeld Lernert & Sander

CV Bas Bron

Geboren 17 juli 1974 in Haarlem

Alias:

De Neger Des Heils

Seymour Bits, Gifted en Comtron.

Bron is muziekproducent, zanger, muzikant

2000 - 2011

10 singles en 4 albums met electro-funkgroep Bastian

2001

You've got my love, hit voor Bastian

2001

Eerste Bastian-album: Ready.

2002 - 2005

3 singles en 1 album met

Gifted

2003 - 2011

9 singles en 2 albums met Seymour Bits

2003 - 2008

5 singles en 1 album met Comtron

2005

Richt Bas Bron met Kostijn Egberts het platenlabel Magnetron Music op.

2005 tot nu:

18 singles en 4 albums met De Jeugd

Voor jou (2005)

Lieflijk nummer op Parels voor de zwijnen.

Pepijn: 'De Jeugd werd meteen beschouwd als rel-team: gezeik, hard gaan, dingen kapot maken, drinken. Dit is diezelfde Jeugd, maar dan op een andere manier. Het is een r&b-pastiche, op onze manier. Ik vind het tof als je heen en weer zwabbert tussen grap en ernst. Dit zit ergens in het midden. Op het moment zelf was het allemaal heel grappig bedoeld, maar je schrijft dingen toch vanuit jezelf. Er zit altijd iets in wat niet helemaal als grap is bedacht. Het breekt met de toon van de rest van de plaat.'

Flap Flap (2008)

Onnavolgbare, lome track van album nummer 2, De machine.

Pepijn: 'Toen Bas ons deze beat liet horen, vonden we 'm zó tof, dat we gewoon zenuwachtig werden - wat we eroverheen gingen rappen moest echt héél goed zijn. Toen we wat af hadden, moesten we inpakken om een show te gaan doen. Freddy zat in een rolstoel, die had een botje gebroken omdat hij midden in de nacht ergens vanaf was gesprongen. We stonden op te treden en vlak voor het laatste nummer gaf iemand ons allemaal een halve xtc-pil. In het busje terug kregen we het idee om nú naar de studio gaan. Nog een pil erbij en we hebben de rest van die track opgenomen. Dat wil zeggen, het couplet van WiWa (Willie Wartaal, red.). Freddy heeft liggend op de bank een uur lang gefreestyled, daar heeft Bas later dat couplet van samengesteld. Ik kon niet meer praten, mijn couplet heb ik later opgenomen. Al die dingen hoor ik erin terug. Normaal nemen we onze tracks redelijk sober op, maar wel met een klein sausje. Een wolk van drugs is niet nodig, maar helemaal clean is ook weer zo niks.'

Ollie: 'Ik vind drugs leuk man, echt alles, ik ga daar gewoon goed op. Het wordt wel minder, omdat je langer bezig bent met terugkomen van een pil. Ik kan het gewoon niet meer aan. Bij optredens hou ik het nuchter omdat drank nou eenmaal niet mijn middel is. Gelukkig, want het is sociaal geaccepteerd, dus dan zou ik het de hele dag doen. We zijn normale, Hollandse jongens, dus uiteindelijk weten we ons te gedragen. Nederland is klein: als we ons in twee zalen onmogelijk zouden maken, zijn we nergens meer welkom, en dan zit het erop.'

Pepijn: 'Hard drugs werken niet voor een optreden. Je motoriek en je timing raken helemaal van de kook. Blowen heb ik wel eens geprobeerd bij een show, maar dan zit je in een hele grote bubbel en de mensen staan daar maar zo'n beetje buiten. Het klopt niet. Drank is het enige wat echt goed werkt bij optreden. Mits het een beetje binnen de perken blijft, kan je gewoon doen wat je altijd doet, terwijl je toch in een wat feestelijker sfeer bent.'

Freddy: 'Mijn favoriete drug is lekker eten. Niet eens al die andere dingen. Onze nieuwe plaat hebben we in Brussel opgenomen, toen hadden we hasj mee, dus af en toe namen we een lurk van de hasj-pijp. Maar om de hoek zat ook een héle goeie kaaswinkel, dus soms namen we ook voor 50 euro kaas mee. Op een middag lagen we op de bank, de zon kwam door de ramen en we zouden wat gaan doen. Toen kwam bij MTV de R&B 90's Top 50, we hadden net kaas gekocht en hash gerookt - perfect. Er is die middag niet zo veel meer gewerkt.'

Ollie: 'Mijn moeder was verslaafd. Daardoor heb ik als ik high was heel vaak het knagende gevoel gehad: ben ik nu niet eigenlijk een junk? Maar eenmaal nuchter denk ik: ah, het valt wel mee. En inmiddels valt het ook echt wel mee. Ik zoek gewoon naar de momenten waarop ik kan gebruiken.'

Pepijn: 'Ik ben gestopt met drinken voor optredens toen ik last van mijn stem kreeg. Ik vond het gênant als ik mijn steentje niet meer net zo goed kon bijdragen als die andere drie. Bovendien is het raar om 's nachts als een soort alcoholbom naast je zwangere vriendin in bed te ploffen. We zijn hard gegaan. Onze reputatie - drank, drugs, seks - is niet nergens op gestoeld. Maar als we een plaat gaan maken, willen we wel dat het tof wordt. Al gaan we nooit met een vooropgezet plan de studio in, we steken er wel tijd, moeite en energie in. Het werkt niet als je dan de hele tijd naar de klote bent.'

CV Alfred (Freddy) Tratlehner

18 april 1983

Geboren in Amsterdam

Alias: Vjèze Fur

2007

Gerrit Rietveld Academie

2008

Diverse solo muziekprojecten

2008

Presentator reisprogramma De Fur gaat ver

2013

Eerste mannencollectie van eigen kledingmerk

2014

Deelnemer Expeditie Robinson

Freddy Tratlehner. Beeld Lernert & Sander

Wopwopwop (De Tentbakkers) (2008)

Opzwepend nummer van De machine waar tekstueel amper een touw aan vast te knopen is.

Freddy: 'We waren op een tour langs de Spaanse costa's, wat echt heel vreselijk was. Gewoon de hel. Stonden we in zo'n kleine discotheek, het publiek had er geen zin in, wij wel omdat we starnakel dronken waren. Op een gegeven moment maakte ik van alles aan het einde van een zin wopwopwop. Het liep ook allemaal een beetje van wopwopwop, zoals een platenspeler die langzaam stopt. Dat woord hebben we in dat nummer verwerkt, zo kan het dus ontstaan.

Als ik het hoor, moet ik aan die Spaanse costa's denken. Een hoogtepunt vind ik het niet, maar ook geen dieptepunt. Ik hou er niet van om het live te doen, mijn soort nummer is het niet. Kan toch?'

Ollie: 'Rare tracks, die vind ik het tofst. Freddy heeft het altijd kut gevonden en Pepijn wil 'm ook nooit live doen. Hij heeft bpm (beats per minute, red.) 115 of 117, een gekke snelheid om overheen te rappen. Het was in de leuke, lijpe tijd. Zo maken we geen nummers meer. Nu hoor ik ineens dit soort dialogen in de studio:

'Oké jongens, waar gaan we het over hebben?',

'Ik ben nu 32, ik wil wel iets serieus zeggen!'

Van mij zouden we het nooit over serieuze dingen hoeven hebben. Ik vind het wel leuk om er aan mee te schrijven, maar uit mezelf zou ik er nooit mee komen. Ik wil het liefst alleen maar absurde, rare dingen doen.'

De broer van Edwin (2011)

Grappig nummer over de mysterieuze broer van Edwin, track van derde album De lachende derde.

Freddy: 'We zaten op Curaçao, op een of andere wonderlijke plek, met alle plaatselijke delicatessen bij de hand. We mochten een radiostudio gebruiken, Bas was bezig met een beat en toen kwam er een gast binnenlopen: 'Ja, ik ben de broer van Edwin!' Hij bleek de broer van Edwin Evers te zijn. Dus hebben we die beat De broer van Edwin genoemd. Omdat hij daar toevallig was komen binnenlopen en zich niet gewoon met zijn naam voorstelde, maar als de broer van Edwin.'

Pepijn: 'De teksten van onze nummers hebben niet altijd logica, maar dat is binnen rap helemaal niet ongebruikelijk. Als iets tof klinkt, als het ritmisch en metrisch op de beat is geplaatst, is het genoeg. Bij pop moet het ergens over gaan, bij rap niet. Maar hoe meer we hebben opgenomen en hebben geschreven, hoe moeilijker het wordt om iets over niets te schrijven. Steeds meer kom je in een modus waarbij je al vanaf de eerste zin zit te bedenken waar je ongeveer moet eindigen.'

Ollie: 'Bij De machine had ik echt nog dat speelgevoel, bij De lachende derde werd het serieus: hier zijn we mee bezig, dit is wat ik doe. Er zijn nu veel jonge rappers die ik tof vind en zij zijn nog in die eerste fase, niet bang om cheesy of plat over te komen, ze zijn zich gewoon aan het uiten. Daardoor is het fris en niet belemmerd door stomme vragen als: kán het wel, is het wel tof, kunnen we dit wel maken? Ik vind het jammer dat ik dat niet meer heb, op die manier. En dat zal ik ook nooit meer terugkrijgen.'

CV Olivier Mitshel Locadia

30 mei 1982

geboren in Poortvliet

Alias:

Ollie, Willie Wartaal, Wiwa, Wiwalien(tje)

2005

Hitsingle Wat wil je doen dan?!?, de promotiesingle voor de film Het schnitzelparadijs

2006

Presenteert tv-programma's voor The Box en BNN

2007

Konijntje als Aka The Junkies werd een culthit

2012

Deelnemer aan Expeditie Robinson

en presentator: VPRO: Zapp echt gebeurd

Beeld Lernert&Sander

Aldiedingen (2011)

Vrolijk en zwoel nummer van De lachende derde.

Ollie: 'Wat mij betreft is dit ons grote nummer. Het is een gek nummer, ik wou dat ál onze nummers zo waren. Als ik één nummer zou moeten kiezen wat De Jeugd ís, zou dit het zijn. Toen het af was, wist ik: dit is de shit, dit is wat wij moeten doen. Ja, ik heb het vaak over mijn pik in de kut van je moeder. Maar weet je wat het is? Ik vind dat gewoon grappig! Puberaal hè? Ik kan het niet helpen, hahaha.'

Pepijn kiest De formule (2013) - groots, opzwepend openingsnummer van het vierde album 'Ja, natúúrlijk', geheide knaller tijdens concerten, eindigt met minutenlange sirenes.

Pepijn: 'De muziek was er en we dachten: laten we een nummer schrijven dat De formule heet. Gewoon, omdat dat een toffe titel is. Je hebt meteen het idee dat het iets betekent. De coupletjes zijn genuanceerde, intellectuele borstklopperij. Het refrein refereert er losjes aan dat niemand met ons is te vergelijken. En dat ís ook gewoon zo. Dat is geen King-Kong-shit, maar gewoon een bescheiden statement. Ik vind het nummer een mijlpaal in onze output. Soms moet een show echt uit onze tenen komen; van dat taaie publiek, het loopt niet, maar met die laatste opzwellingen van De formule krijg je toch de hele boel op z'n kop.

'We zijn niet de band met de 27 nummer 1's, maar op elke plaat staat wel een track die groot is, die fantastisch werkt en de plaat eigenlijk ontstijgt. Watskeburt!? Bijvoorbeeld. Sterrenstof. Of De formule. Het is voor mij ook onbegrijpelijk wat wij losmaken. Wonderlijk, maar fantastisch.

Als we een hectische periode hebben gehad gaan we alle vier weer even voor onszelf aan de slag, dan vergeet je bijna wat het allemaal betekent. Totdat je weer met elkaar op het podium staat, alles op zijn plek valt, en je weet: ja, dit is het. Dan krijg je een frisse witte handdoek om je nek, champagne erbij, gillend in zo'n depressieve trailer en wil je nooit meer naar huis. Dat gevoel komt altijd terug als wij met zijn vieren zijn.'

Ollie: 'Ze zijn echt cool, die drie jongens. Ik vind mezelf verreweg het minst cool. Freddy heeft kunstacademie gedaan, dat is sowieso cool. Pepijn weet veel van allemaal toffe dingen, ook cool. En Bas maakt zulke lekkere beats. En ik, ik ben ook wel een soort van cool, maar vooral omdat ik met hun hang. Hun coolheid straalt op mij af. Het is een gelukkig toeval dat wij elkaar gevonden hebben. Wel vier jaar lang heb ik vrijwel dagelijks dat besef gehad. Na die vier jaar durfde ik pas echt te denken: dit is gewoon wat ik doe. Als een blanke van in de veertig aan me vroeg wat ik deed, kon ik gewoon met trots zeggen: ik ben rapper, ik maak muziek. Lang schaamde ik me daar bijna voor, gek hè? Een muziekcarrière, dat is toch niet iets waarop je kan bouwen? Maar nu hebben we allemaal huizen gekocht, dus dat is wel tof.'

Freddy: 'Hoe mensen onze nummers interpreteren, kan me niks schelen. Als ze maar lol hebben om ernaar te luisteren.'

Ollie: 'Natuurlijk kan het zomaar ophouden. Maar ik hoop echt dat we op een gegeven moment 44 albums hebben. Rare albums, met rare hoezen.'

The Small Museum

Aan de buitenmuur van concertzaal Paradiso in Amsterdam is vanaf zondag 17 mei het kleinste museum van Nederland te zien (er wordt zelfs gefluisterd het kleinste van de wereld). De eerste exposanten zijn de kunstenaars Lernert & Sander (de fotografen van het interview en de cover), die nieuw werk tonen dat zij maakten in samenwerking met De Jeugd van Tegenwoordig.

Weteringschans 6-8, Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden