Review

Thuiswacht is onberispelijk relaas over onderdrukte gevoelens

Twee jaar geleden kregen we De akker en de wereld terug. Deze succesvolle roman uit 1945 van Dola de Jong (1911-2003) bleek niets aan actualiteit te hebben ingeboet.

Schrijfster Dola de Jong in de jaren zeventig. Beeld Uitgeverij Cossee
Schrijfster Dola de Jong in de jaren zeventig.Beeld Uitgeverij Cossee

Nu is De Jongs De thuiswacht (1954) aan de beurt, waarin de Amsterdamse secretaresse Bea zich over haar jongere huisgenote Erica ontfermt. Zij is Bea's tegenpool: impulsief, onverantwoordelijk en tegendraads.

De gereserveerde Bea vindt de uitspattingen van haar huisgenoot maar niets. Bea heeft een scherp oog en stelt hoge eisen aan mensen. Des te fascinerender is het dan ook dat ze zich volledig door de onbetrouwbare Erica laat inpalmen. Zij roept in Bea iets op dat een stempel op haar leven zal drukken; gevoelens waaraan Erica zich hartstochtelijk overgeeft maar waarmee Bea zich geen raad weet (en De Jongs uitgever, die het boek in die tijd 'schaamteloos' noemde trouwens ook niet).

De thuiswacht (fictie)
Dola de Jong
Cossee; 159 pagina's; euro 18,99.

Overtuigend beschrijft De Jong hoe Bea in de ban raakt van Erica en zichzelf voor haar wegcijfert. Hoe onuitstaanbaarder Erica zich gedraagt, hoe groter Bea's neiging achter haar aan te hollen en haar gedrag te vergoelijken. Misschien omdat ze weet dat als ze Erica afwijst ze ook haar onderdrukte geaardheid afwijst - en daarmee een deel van zichzelf.

De thuiswacht is een intelligent, psychologisch relaas dat blijk geeft van De Jongs talent menselijke drijfveren bloot te leggen zonder voorbij te gaan aan de banale kant daarvan. 'Ik voel nu een weerzin voor al de kleine gedachten, miserabele overwegingen die me toen door het hoofd gingen, maar zo stonden de zaken', stelt Bea smalend. 'In die periode was het leven gereduceerd tot broddelwerk.' Broddelwerk dat van alle tijden blijkt, en dat een onberispelijke roman heeft opgeleverd.

null Beeld
Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden