thrillers

Thrillers over een thrillerschrijver: dat kan heel goed werken

Als schrijvers zelf het onderwerp van een thriller worden.

Rob van Scheers

‘Ik ben uw grootste fan.’ Iedere schrijver weet dat je na zo’n opmerking onmiddellijk moet duiken. Dat leren we uit Stephen Kings psychologische thriller Misery (1987), waarin successchrijver Paul Sheldon wordt gegijzeld. En wel door zijn bewonderaar Annie Wilkes, omdat ze het niet eens is met het slot van zijn nieuwste manuscript.

Misery geldt als een klassieker. Dat vinden ook de docenten creatief schrijven van Writers in Paradise, die regelmatig een week bij elkaar komen in Florida. Daar vatte thrillerauteur Laura Lippman het plan op om een eigen draai aan Misery te geven. Noem het een variatie op een thema. Dat werd uiteindelijk Dream Girl (2021), nu vertaald als Gebroken vertrouwen (Boekerij; € 21,99).

null Beeld Boekerij
Beeld Boekerij

Ditmaal heet de hoofdpersoon Gerry Andersen. Net als Paul Sheldon is hij na een ongeluk aan zijn bed gekluisterd. Gerry maakte naam met de roman Dream Girl, over een man van zekere leeftijd die wordt gered door een heftige affaire met de veel jongere Aubrey. Een compleet fictief verhaal, zo houdt Gerry vol. De recensies waren geweldig, en de verkoop ook.

Maar nu ligt Gerry na zijn ongelukkige val gestrekt in zijn appartement. Hij wordt onder de pillen gehouden en vervolgens gebeuren er vreemde dingen. In slaapdronken toestand krijgt hij een vrouwenstem aan de lijn: ‘Hallo Gerry – met Aubrey.’ Zijn fictieve personage dus, ze wil haar leven terug en een deel van de winst. Ongeloof. Verbijstering. Paranoia. Het vertrekpunt voor vele verwikkelingen waarbij je een glimlach niet kunt onderdrukken.

Thrillers met een thrillerschrijver als onderwerp, dat kan dus goed. Een volgend voorbeeld dient zich aan met Dertig dagen duisternis (Ambo Anthos; € 22,99) van Jenny Lund Madsen. Haar boek werd in 2020 verkozen tot Deense thriller van het jaar.

We maken kennis met Hannah Krause-Bendix. Ze staat bekend als groot literair talent, maar boeken verkopen – ho maar. Met zelfspot bekent ze ‘het soort boeken te schrijven waarin een oude man een slok koffie neemt en veertig bladzijden lang nadenkt voordat hij een volgende slok neemt. En dan is niet alleen de koffie koud geworden. De lezers zijn dat dan ook.’

null Beeld Ambo Anthos
Beeld Ambo Anthos

Samen met haar writer’s block, want dat heeft ze, sleept Hannah zich naar een boekenbeurs om te signeren voor niemand in het bijzonder. Op het podium staat ondertussen Jørn Jensen te brallen. Hij verkoopt miljoenen thrillers, maar Hannah vindt hem een ongetalenteerde nitwit. ‘Iedere sukkel kan in een maand zo’n misdaadroman schrijven’, joelt ze in een oprisping. Die kans laat Jørn zich niet ontglippen. ‘Ok. Maar als iedere sukkel het kan, kun jij het zeker ook?’

Touché. Geen weg terug. Haar uitgever, blij met alle commotie en publiciteit, adviseert Hannah naar IJsland af te reizen om daar een volle maand en in alle rust aan een thriller te werken. Ze is nog niet gearriveerd of er spoelt een lijk aan op het strand. Daar kan Hannah wel iets mee en ze besluit op onderzoek uit te gaan. Leuk beschreven botsing tussen vermeende hoge en lage cultuur. We hebben ook eens zo’n (oeverloos) debat gehad tussen Connie Palmen en Saskia Noort.

Maar het echte verborgen thema vinden we terug bij Stephen King, die er geen moeite mee heeft om voor pulpauteur te worden aangezien. Zo op het oog was Misery een aardig verhaal, maar het is meer dan dat. Op pagina 98 van zijn memoires On Writing (2000) legt hij uit dat Annie een metafoor is voor de diepe crisis die hij in 1986 beleefde. ‘Annie stond voor coke. Annie stond voor drank. En ik besloot dat ik niet langer zin meer had om Annies speeltje te zijn.’ Misery als heimelijk hoogtepunt uit de bekentenisliteratuur. Dat kunnen dan weer alleen de hele groten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden